"11 χρ. ΠΡΩΤΟΣ ο 74 του 38"

 

Ηλίας Γ. Αραμπατζιδάκης

Για ενδέκατη χρονιά ο 74χρονος φέτος, φτερωτός καπετάνιος Ηλίας Αραμπατζιδάκης τερμάτισε και πάλι πρώτος στη διαδρομή των 5.000 μέτρων του 38^ου Αυθεντικού Μαραθωνίου 2021, στην κατηγορία των 70-74 ετών.

Σε συνέντευξη του στο RuNNER Magazine.gr , το 2017, έλεγε:

- Μέχρι πέρυσι έτρεχα 150 χλμ. τον μήνα. Φέτος είπα να τρέχω λιγότερο, όμως πάλι τρέχω κοντά στα 150 χλμ. γιατί πλέον έχω πολλούς φίλους στο πάρκο και τους βοηθάω, όποτε μου το ζητήσουν, να συμπληρώσουν τα χιλιόμετρά τους.
- Ξεκίνησα να τρέχω γιατί είμαι λαίμαργος. Όταν βρω καλό φαγητό το ευχαριστιέμαι
(σσ. έχοντας αδυναμία στον ψητό μπακαλιάρο της Νέας Σμύρνης, με ποικιλία θαλασσινών και ψαράδικη παρέα).
- Μοναδικός μου στόχος, όσον αφορά το τρέξιμο, είναι «Να βγαίνω πρώτος μέχρι τα 70 μου».

Βέβαια ο στόχος έχει μετατεθεί στην επόμενη μία ή δύο δεκαετίες… δεδομένου ότι το αρχικό χόμπυ του πρωταθλητισμού μεταλλάχθηκε πλέον σε χούι…

Με τις ευχές μας, πάντοτε!!

2φΑ

"Φύση και προαίρεση "

 

-  Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς
[από τα «150 θεολογικά, ηθικά και πρακτικά Κεφάλαια»,
ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ των Ιερών Νηπτικών, τ. Δ΄]

78.  Κάθε φύση είναι πολύ μακριά και τελείως ξένη από την θεία φύση.
Γιατί αν ο Θεός είναι φύση, τα άλλα δεν είναι φύση.
Κι αν τα άλλα, είναι το καθένα φύση, Εκείνος δεν είναι φύση.
Όπως επίσης δεν είναι ούτε ον, αν τα άλλα είναι όντα.
Αν πάλι Εκείνος είναι ο Ων, τα άλλα δεν είναι όντα.
Αυτό θα δεις να ισχύει και για τη σοφία και την αγαθότητα και γενικά για όλα τα γύρω από τον Θεό ή σχετικά με τον Θεό λεγόμενα, όταν θεολογήσεις ορθά και σύμφωνα με τους Αγίους.

Τώρα, είναι και λέγεται φύση όλων των όντων ο Θεός, γιατί όλα τον μετέχουν, και από τη μέθεξη αυτή υπάρχουν.
Δεν εννοώ βέβαια μέθεξη της ουσίας Του -άπαγε-, αλλά της ενέργειάς Του.
Έτσι λοιπόν ο Θεός είναι η οντότητα των όντων, και είδος (μορφή) στα είδη, ως αρχικό είδος και σοφία για όσους αποκτούν σοφία, και γενικά είναι τα πάντα για όλα.
Χωρίς βέβαια να είναι φύση, γιατί είναι πάνω από κάθε φύση· χωρίς να είναι ον, γιατί είναι πάνω από όλα τα όντα· χωρίς να είναι ούτε να έχει είδος (μορφή), γιατί είναι πάνω από κάθε είδος.

Πώς λοιπόν εμείς θα πλησιάσομε τον Θεό;
Άραγε πλησιάζοντας την φύση Του; Αλλά κανένα κτίσμα δεν έχει, ούτε θα έχει κοινωνία ή εγγύτητα προς την υπέρτατη φύση.
Αν λοιπόν κανείς πλησίασε τον Θεό, οπωσδήποτε πλησίασε την ενέργειά Του.
Με ποιον τρόπο; Μετέχοντας σ’ αυτήν με τρόπο φυσικό;
Αλλά αυτό είναι κοινό σε όλα τα κτίσματα. Επομένως, πλησιάζει κανείς ή απομακρύνεται από τον Θεό, όχι με τα φυσικά του προσόντα, αλλά με όσα κάνει με την προαίρεσή του.

Και η προαίρεση είναι ιδίωμα μόνο των λογικών όντων.
Αυτά λοιπόν μονάχα από όλα τα άλλα, απομακρύνονται ή πλησιάζουν τον Θεό· πλησιάζουν με την αρετή ή απομακρύνονται με την κακία.
Αυτά μονάχα λοιπόν είναι δεκτικά, αθλιότητας ή μακαριότητας.
Εμείς όμως, ας σπεύσομε να επιτύχομε την μακαριότητα.

 

greekdownloads – 2φΑ

                                                                       

"Aγαπάτε τον κοσμάκη.. "

 

Ντοστογιέφσκι  -  Ύμνος Αγάπης
[από τους "Αδελφούς Καραμαζώφ"]

….   «Αγαπάτε αλλήλους, πατέρες μου», δίδασκε ο στάρετς.
«Aγαπάτε τον κοσμάκη του Θεού. Δεν είμαστε δα αγιότεροι εμείς απ’ αυτούς που ζουν μες στον κόσμο, επειδή ήρθαμε δω πέρα και κλειστήκαμε σε τούτους τους τοίχους, μα απεναντίας, ο καθένας που ’ρθε δω, μ’ αυτή και μόνο την πράξη του απόδειξε πως παραδέχεται τον εαυτό του χειρότερο από κάθε άλλον που έμεινε στον κόσμο…
Κι όσο περισσότερο θα ζει μοναχός μες στο κελί του, τόσο πιο πολύ αισθητό και συνειδητό θα πρέπει να του γίνεται αυτό.
Γιατί, αν αυτό δεν γίνει, τότε άδικα ήρθε δω πέρα.

Και μόνο τότε θα επιτευχθεί ο σκοπός της ένωσής μας, όταν όχι μονάχα παραδεχτεί πως είναι χειρότερος απ’ όλους τους κοσμικούς μα και πως είναι ένοχος μπροστά στους ανθρώπους για όλα όσα γίνονται, για όλες τις ανθρώπινες αμαρτίες, τις παγκόσμιες και τις ατομικές.
Γιατί να ξέρετε, καλοί μου, πως ο καθένας από μας είναι αναμφισβήτητα ένοχος για όλους και για το κάθε τι πάνω στη γη, όχι μονάχα μέτοχος του γενικού παγκόσμιου αμαρτήματος, μα και προσωπικά ένοχος για τις πράξεις όλων των ανθρώπων και του καθενός χωριστά που ζει σε τούτη τη γη.

Γιατί αυτή η συνείδηση είναι το στεφάνωμα της ζωής του μοναχού, μα και κάθε άλλου ανθρώπου. Γιατί οι μοναχοί δεν είναι τίποτα διαφορετικοί άνθρωποι, μα είναι εκείνο που θα ’πρεπε να ’ταν κι όλοι οι άλλοι επί της γης.
Μονάχα τότε η καρδιά μας θα γίνει άξια να περικλείσει την ατέλειωτη, την οικουμενική, την άσβεστη αγάπη.
Τότε μόνο ο καθένας από σας θα μπορεί ν’ αποχτήσει ολόκληρο τον κόσμο με την αγάπη του και να ξεπλύνει με τα δάκρια του τ’ αμαρτήματα του κόσμου …

Ο καθένας σας ας αγρυπνεί πάνω απ’ την ίδια του την καρδιά κι ας εξομολογείται ακατάπαυστα στον εαυτό του. Μη φοβάστε τα κρίματα σας ακόμα κι όταν τα συνειδητοποιήσετε.
Φτάνει να μετανοείτε, μα μη θέτετε όρους στον Θεό.
Και πάλι σας το λέω, μην περηφανεύεστε. Μην περηφανεύεστε ούτε μπροστά στους μικρούς, ούτε μπροστά στους μεγάλους.

Μη μισείτε εκείνους που σας αποδιώχνουν, που σας λοιδορούν, που σας βρίζουν, που σας συκοφαντούν. Μη μισείτε τους άθεους, τους δάσκαλους του κακού, τους υλιστές, ακόμα και τους μοχθηρούς απ’ αυτούς, γιατί υπάρχουν ανάμεσά τους πολλοί αγαθοί και ιδιαίτερα στην εποχή μας.

Να τους μνημονεύετε, στις προσευχές σας και να λέτε: Σώσον, Kύριε, εκείνους που δεν έχουν κανέναν να πρoσευχηθεί για χάρη τους, σώσον κι εκείνους που δεν θέλουν να σου απευθύνουν προσευχές.
Και να προσθέτετε αμέσως: Δεν σε παρακαλώ Θεέ μου, από περηφάνεια, γιατί και γω ουτιδανός είμαι, πολύ περισσότερο όλων των άλλων…

Αγαπάτε τον κοσμάκη του Θεού, μην αφήνετε να σας πάρουν το ποίμνιο οι ξένοι, γιατί αν ολιγωρήσετε ραθυμούντες και γίνετε περήφανοι κι ακατάδεχτοι ή ακόμα χειρότερα αν γίνετε ιδιοτελείς, τότε θα έρθουν απ’ όλες τις χώρες και θα σας υφαρπάσουν το ποίμνιό σας.

Εξηγείτε ακούραστα στο λαό το Ευαγγέλιο… Μην είστε φιλοχρήματοι…
Το ασήμι και το χρυσάφι μην το αγαπάτε, μην προσκολλείσθε σ’ αυτά…
Πάντα να έχετε πίστη… »

 

2φΑ

                                                             

"Κάτι το εξαιρετικό "

 

- Μάρω Βαμβουνάκη 
[Από την "Κυριακή Απόγευμα στη Βιέννη"] 

Αν αξίζεις ν’ αγαπηθείς, θα σ’ αγαπήσουν θες δε θες, θέλουν δε θέλουν θα σ’ αγαπήσουν.
Πάντα θα το λέω σε όσους δε βρίσκουν να ζευγαρώσουν και ρίχνουν το φταίξιμο στην εποχή, στη σημερινή κοινωνία, στους σημερινούς άντρες, στις σημερινές γυναίκες, στο άγχος, στους ρυθμούς της καθημερινότητας, στην υλόφρονα γενική τάση.

Ο μόνος τρόπος, η μοναδική συνταγή που υπάρχει είναι να ομορφύνεις τον εαυτό σου, να γίνεις ελκυστικός, εφόσον έχεις μέσα σου ομορφιά και ελευθερία και περιεχόμενο κυρίως, είσαι έτοιμος στην αγάπη, ώριμος για κάτι τέτοιο. Όλα τ’ άλλα τεχνάσματα θα σε ρίχνουν, αργά ή γρήγορα, από απογοήτευση σε απογοήτευση.

Και ώριμος στην αγάπη είναι εκείνος που μπορεί να ενδιαφέρεται για την ανάγκη του αγαπημένου του, που μοιράζεται την ευθύνη, που δεν ασχολείται μόνο με τις δικές του ευαισθησίες, αλλά αναρωτιέται για τις ευαισθησίες εκείνου με τον οποίο σχετίζεται.
Και όταν του ζητάει, αλλά και όταν του δίνει, το δεύτερο είναι το λεπτότερο.

Όχι, δε στέρεψε η αγάπη σήμερα, ποτέ όσο υπάρχει ζωή δε στερεύει.
Ακόμη κι αν ο κανόνας είναι πως «οι άντρες στον καιρό μας δεν αξίζουν» ή «οι γυναίκες χάλασαν», εσύ να γυρέψεις το εξαιρετικό, γιατί έρωτας είναι η ανακάλυψη του εξαιρετικού.

Η αποκάλυψη του εξαιρετικού, λένε κάποιοι, και ίσως να είναι το ίδιο∙ η πρώτη πείθει τη δεύτερη να δεχθεί να συμβεί.
Του εξαιρετικού λοιπόν, εκείνου που θα ανατρέψει με χάρη τον άχαρο κανόνα.

 

to23ogramma – 2φΑ

                                                                       

"Και συ να λείπεις.. "

 

-  Γιάννης Ρίτσος «Οι γειτονιές του κόσμου»

"Σκέψου η ζωή να τραβάει το δρόμο της, και συ να λείπεις,
να 'ρχονται οι Άνοιξες με πολλά διάπλατα παράθυρα,
και συ να λείπεις,
να 'ρχονται τα κορίτσια στα παγκάκια του κήπου
με χρωματιστά φορέματα,
και συ να λείπεις,
οι νέοι να κολυμπάνε το μεσημέρι,
και συ να λείπεις.

Ένα ανθισμένο δέντρο να σκύβει στο νερό,
πολλές σημαίες ν' ανεμίζουν στα μπαλκόνια, και συ να λείπεις.
Κι ύστερα ένα κλειδί να στρίβει, η κάμαρα να 'ναι σκοτεινή,
δυο στόματα να φιλιούνται στον ίσκιο, και συ να λείπεις.

Σκέψου δυο χέρια να σφίγγονται, και σένανε να σου λείπουν τα χέρια,
δυο κορμιά να παίρνονται, και συ να κοιμάσαι κάτου απ' το χώμα,
και τα κουμπιά του σακακιού σου ν΄ αντέχουν πιότερο από σένα
κάτου απ' το χώμα, κι η σφαίρα η σφηνωμένη στην καρδιά σου
να μη λιώνει.

Όταν η καρδιά σου, που τόσο αγάπησε τον κόσμο, θα 'χει λιώσει.

-Να λείπεις- δεν είναι τίποτα να λείπεις.
Αν έχεις λείψει για ό,τι πρέπει, θα 'σαι για πάντα μέσα σ' όλα εκείνα
που γι' αυτά έχεις λείψει,
θα 'σαι για πάντα μέσα σ' όλο τον κόσμο... "

fb -.Τρίτο Πρόγραμμα
2fA

                                              

"Τρισάριθμον σύνθημα "

 

Ο Άγιος Βίκτωρ

Τρισάριθμον σύνθημα, των αθλοφόρων Χριστού,
υμνήσωμεν άσμασι, χαριστηρίοις πιστοί,
Μηνάν τον αοίδιμον, Βίκτωρα τον γενναίον, και Βικέντιον θείον,
πλάνην την των ειδώλων, καταργήσαντας πίστει.
Αυτών ταις ικεσίαις, Χριστέ ο Θεός,
σώσον τας ψυχάς ημών.

 

2φΑ

                                                      

"Το μικρό λυχνάρι.. "

 

-  Rabîndranâth Tagore

- Απάνω στην ερημική πλαγιά της ακροποταμιάς,
ανάμεσα στα χόρτα τα ψηλά, την ρώτησα:
«Κόρη! Πού τραβάς, σκεπάζοντας με την ποδιά σου τη φλόγα του λύχνου σου;
Το σπίτι μου είναι σκοτεινό και έρημο· δάνεισέ μου το φως σου».

Σήκωσε μια στιγμή σε μένα τα σκοτεινά της μάτια και με ατένισε στο σούρουπο της βραδιάς.
«Ήρθα κατά το ποτάμι», μου ‘πε, για να εμπιστευθώ στο ρέμα το λυχνάρι μου, όταν σβήσει η τελευταία του ήλιου αναλαμπή»

- Στη σιγαλιά του πυκνωμένου σκοταδιού, τη ρώτησα.
«Κόρη! Όλα τα φώτα σας είναι αναμμένα. Πού πας, λοιπόν, με τον λύχνο σου;
Το σπίτι μου είναι σκοτεινό και έρημο, δάνεισέ μου το φως σου».

«Ήρθα», μου ‘πε σε λίγο, «ν’ αφιερώσω το λύχνο μου στον ουρανό».
Και στάθηκα εκεί, κοιτάζοντας με μελαγχολία
το αδύνατο εκείνο φως, ανώφελα να χωνεύει στην έρημο.

- Στα σκοτάδια της νύχτας της βαθειάς κι’ αφέγγαρης, τη ρώτησα.
«Κόρη! Τι ζητάς, λοιπόν, κρατώντας, έτσι τον λύχνο σου απάνω στην καρδιά σου;
Το σπίτι μου είναι σκοτεινό και έρημο· δάνεισέ μου το φως σου».

Μια στιγμή σταμάτησε και σκεπτική με κοίταξε μέσα στο σκοτάδι.
«Έφερα το φως μου», είπε, «για να λάβω κι’ εγώ μέρος στη «Γιορτή των Φαναριών».

… Και στάθηκα και κοίταζα με λύπη το μικρό λυχνάρι να χάνεται ανώφελα
μέσα στα πάμπολλα φώτα της γιορτής.

 

beatrikn – 2φΑ

                                                                             

"Να ειρηνεύετε.. "

 

-  Άγιος Νεκτάριος

«Αναθέστε όλες τις φροντίδες σας στον Θεό. Εκείνος προνοεί για σας.
Μην γίνεστε ολιγόψυχοι και μην ταράζεστε.
Αυτός που εξετάζει τα απόκρυφα βάθη της ψυχής των ανθρώπων,
γνωρίζει και τις δικές σας επιθυμίες και έχει την δύναμη να τις εκπληρώσει
όπως Αυτός γνωρίζει.

Εσείς να ζητάτε από τον Θεό και να μην χάνετε το θάρρος σας.
Μην νομίζετε ότι επειδή ό πόθος σας είναι άγιος έχετε δικαίωμα
να παραπονιέστε, όταν οι προσευχές σας δεν εισακούονται.
Ο Θεός εκπληρώνει τους πόθους σας με τρόπο που εσείς δεν γνωρίζετε.

Να ειρηνεύετε λοιπόν και να επικαλείστε τον Θεό».

 

2φΑ

                             

"Λειτουργοί οἱ ἀσώματοι.. "

 

Τι είναι οι Άγγελοι
[από το Περιοδικό «Μοναχική Έκφραση», τ. 14, Μάϊος-Ιούνιος 2006,
Έκδοση Ιεράς Μονής Αγίου Νεκταρίου, Τρίκορφο Φωκίδος]

….   Οι Άγγελοι είναι πραγματικές ουράνιες υπάρξεις πού δημιουργήθηκαν από τον Θεό πριν από τον υλικό κόσμο και τον άνθρωπο. 
Όταν ο Θεός δημιούργησε τον υλικό κόσμο, οι άγγελοι γεμάτοι έκσταση και θαυμασμό μπροστά στο θαύμα της δημιουργίας, δοξολόγησαν με ουράνιους ύμνους τον Δημιουργό (Ιωβ’ λη’ 7).

Σαν καθαρές πνευματικές υπάρξεις οι άγγελοι δεν έχουν υλικό σώμα, ούτε ανάγκες, δεν φθείρονται, ούτε πεθαίνουν και όπως και ο άνθρωπος, κατά τη δημιουργία τους πλάστηκαν με το χάρισμα της ελευθερίας, δηλαδή του αυτεξουσίου, έχοντας την δυνατότητα να διαλέξουν την υπακοή ή την ανυπακοή στον Θεό. Ο τρόπος της δημιουργίας τους δεν έχει αποκαλυφθεί, αλλά γνωρίζουμε, ως προς τη φύση τους, ότι είναι πλασμένοι κατ’ εικόνα Θεού και ασώματοι.

Ο Θεός δεν έπλασε τους αγγέλους από κάποια δική Του ανάγκη, αλλά από άπειρη αγάπη και αγαθότητα, ώστε να μετέχουν της θείας μακαριότητος, βλέποντας συνεχώς το πρόσωπο του Θεού και αυτή είναι κατ’ εξοχήν η ζωή και η τροφή τους.
Η σύσταση και η κατασκευή των αγγέλων είναι αναλλοίωτη, η προαίρεσή τους όμως είναι ελεύθερη και μεταβλητή. Η κατάστασή τους δηλαδή, δεν είναι στατική, αλλά είναι μία συνεχής ανοδική πορεία για την χωρίς τέλος κατανόηση της δόξας του Θεού.

Δεν είναι τέλειες φύσεις, αλλά οδεύουν κι εκείνες προς την τελειότητα.
Οι άγγελοι έχουν την δυνατότητα να τελειοποιούνται όλο και περισσότερο συμμετέχοντας στην Χάρη του Αγίου Πνεύματος και από την συμμετοχή τους αυτή απορρέει και ο αγιασμός τους.
Είναι δηλαδή άγιοι όχι από τη φύση τους, γιατί τότε θα ταυτίζονταν με το Άγιο Πνεύμα, αλλά από την κοινωνία τους με το φύσει άγιο. Τους δόθηκε δηλαδή εξουσία «να μένουν και να προκόπτουν στο αγαθό, αλλά εάν το θελήσουν, να τρέπονται προς το χειρότερο», όπως λέει ο Μέγας Βασίλειος.

Άλλωστε για τον λόγο αυτό έπεσε ο εωσφόρος από την τάξη των αγγέλων κι έγινε διάβολος. Κατά την πτώση του παρέσυρε κι άλλους αγγέλους πού τον ακολούθησαν, μέχρι που ο Αρχάγγελος Μιχαήλ έδωσε τη διαταγή «στώμεν καλώς» και από τότε (επιλέγοντας την υπακοή τους στον Θεό), απέκτησαν την αμετακίνητη θέληση προς το καλό.

Οι άγγελοι είναι λογικές υπάρξεις και η γνωστική τους ικανότητα υπερβαίνει αυτή των ανθρώπων. Δεν προγνωρίζουν τα μέλλοντα, ούτε τι κρύβει η καρδιά του κάθε ανθρώπου, αλλά οπωσδήποτε γνωρίζουν περισσότερα από εμάς, όσον αφορά το θέλημα του Θεού, τα έργα Του, την δημιουργία, τον κόσμο και τους ανθρώπους.

Κύριο έργο των αγγέλων είναι η ακατάπαυστη δοξολογία του Θεού, η διακονία τους στα γεγονότα της θείας οικονομίας και η φροντίδα για τη σωτηρία των ανθρώπων γι’ αυτό και κάθε χριστιανός έχει τον προσωπικό του φύλακα άγγελο.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, στις ευχές και στους ύμνους της, γίνεται αναφορά στους Αγίους Αγγέλους, καθώς ο ιερέας στην μικρή είσοδο καλεί αγγέλους για να συλλειτουργήσουν μαζί του, κατόπιν ψάλλουμε τον τρισάγιο ύμνο, την ώρα του Χερουβικού υποδεχόμαστε τον Βασιλέα των όλων «ταις αγγελικαίς αοράτως δορυφορούμενον τάξεσιν» και μετά την μεγάλη είσοδο ζητάμε «άγγελον ειρήνης πιστόν οδηγόν, φύλακα των ψυχών και των σωμάτων ημών» και πριν από τον καθαγιασμό των Τιμίων Δώρων ψάλλουμε θριαμβευτικά τον αγγελικό ύμνο «Άγιος, άγιος Κύριος Σαβαώθ» και στην απόλυση επικαλούμαστε την προστασία «των τιμίων επουρανίων δυνάμεων ασωμάτων».   ….

 

pemptousia – 2φΑ

"Καθημερινή ζωή "

 

Αντώνης Σαμαράκης - Να, γιατί είμαι χριστιανός
[από την "Ποιμαντική Σκέψη της εβδομάδος"]

Με ξανακάνει παιδί ο χριστιανισμός μου.
Μου ξαναδίνει το χαμένο όραμα του κόσμου. Το παιδικό.
Και γιατί, δίπλα στις βαθιές, στις μεγάλες χαρές, ο χριστιανισμός με συμφιλιώνει και με τις μικρές, τις απλές, τις καθημερινές, τις πάρα πολύ καθημερινές χαρές.

Αν έχει ο χριστιανισμός μου επιχειρήματα; Ναι, έχει... έχει ένα: Τον Χριστό.
Η προσωπικότητα αυτή με θέλγει, μου επιβάλλεται. Με πείθει.
Να γιατί είμαι χριστιανός, γιατί υπάρχει Αυτός, ο Χριστός.

Έχω φαντασία, να ακόμα ένας λόγος για να είμαι χριστιανός.
Για ν' αγγίξεις μια πραγματικότητα. την πραγματικότητα, χρειάζεται να έχεις φαντασία.
Κι είναι πολλοί αυτοί που είναι ανίκανοι να δουν και να νιώσουν την πραγματικότητα, από έλλειψη φαντασίας.

Παίρνει νόημα η ζωή μου σαν εγώ είμαι χριστιανός.
Συνηθισμένος αυτός ο λόγος, θα πείτε. Κοινότοπος. Έστω. Σύμφωνοι.
Γιατί όχι; Ν' αρνηθώ ότι ο χριστιανισμός μου δίνει νόημα στη ζωή μου, μόνο και μόνο γιατί αυτό είναι κοινή γνώμη;

Ω, μα την αλήθεια, τούτο θα ήταν κάτι δίχως καθόλου, μα καθόλου νόημα.
Γιατί μέσα μου έχω αγωνία. Κι ο χριστιανισμός μου είναι γεμάτος αγωνία.
Κι η αγωνία του εφαρμόζεται στη δική μου.
Μου δίνει την υποψία του πλησίον ο χριστιανισμός.
Την αίσθηση ότι υπάρχει αυτός, ο πλησίον.
Κι αυτή η αίσθηση σπάζει τη μοναξιά μου.

Όσον αφορά για ανησυχίες... Ναι, βέβαια, ο χριστιανός είναι ο άνθρωπος της γαλήνης, είναι αυτός που ξεκουράζεται πάνω στη μαλακή δάφνη της αιωνιότητας.
Είναι ο άνθρωπος που δεν έχει, που δεν αισθάνεται την ανάγκη να έχει, που δεν υπάρχει κανένας λόγος να έχει ανησυχίες, ανησυχίες γι' αυτήν εδώ την καθημερινή ζωή και για τα προβλήματά της. Έτσι, ε;

Και τα λένε όλα αυτά τα ψέματα και δεν κοκκινίζουν τουλάχιστον από ντροπή!
Γιατί εδώ συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Ο χριστιανός βασανίζεται ολοένα, κάθε στιγμή, από το όραμα του πλησίον.
Αυτή η πελώρια, αυτή η βαρύτατη αίσθηση της παρουσίας του πλησίον είναι αυτό που γεμίζει ανησυχίες τον χριστιανό και ανανεώνει ολοένα αυτές τις ανησυχίες.

Γιατί ο χριστιανός είναι ο μόνος που έχει τόσο έντονη την αίσθηση του πλησίον... γιατί αυτή ακριβώς η αίσθηση είναι η ουσία της πίστης του.
Ο χριστιανός, λοιπόν, είναι άνθρωπος της ανησυχίας.
Ο πλησίον δεν είναι κάτι έξω από τη ζωή την καθημερινή.
Είναι ένα πλάσμα τοποθετημένο εκατό τα εκατό μέσα σ' αυτή τη ζωή.
Και ο χριστιανός, ανησυχώντας για τον πλησίον, ανησυχεί για τη ζωή, για την καθημερινή ζωή.

 

π.Ζ – 2φΑ

                                          

"Η Γη εργασίας "

 

-   Πιερ Πάολο Παζολίνι  
[από την ποιητική συλλογή "Οι Στάχτες του Γκράμσι"]

Τελικά είναι κοντά η Γη Εργασίας,
κάποια αγέλη από βουβάλια, κάποιος
σωρός από σπίτια ανάμεσα σε ντοματιές,
κισσοί και φτωχά τραπέζια.
Κάθε τόσο ένα ποταμάκι, στο επίπεδο
της γης, εμφανίζεται ανάμεσα στους κορμούς
των φτελιών φορτωμένων από αμπέλια, μαύρο
όπως μια αποχέτευση. Μέσα, στο τρένο
που τρέχει μισοάδειο, η φθινοπωρινή
παγωνιά καλύπτει το θλιμμένο ξύλο,
τα βρεγμένα κουρέλια: αν έξω
είναι ο παράδεισος, εδώ μέσα είναι το βασίλειο
των νεκρών, που πέρασαν από πόνο
σε πόνο ‒ανυποψίαστοι.
Στα καθίσματα, στους διαδρόμους,
να ’τοι με το πηγούνι πάνω στο στήθος,
με τις πλάτες στο κάθισμα,
με το στόμα πάνω σε ένα κομματάκι
λαδωμένου ψωμιού, μασώντας άσχημα,
φτωχοί και σκουρόχρωμοι όπως σκυλιά
πάνω σε μια κλεμμένη μπουκιά: και του ανεβαίνει
αν του κοιτάς τα μάτια, τα χέρια,
πάνω στα ζυγωματικά, ένα αξιοθρήνητο κοκκίνισμα,
στο οποίο εχθρική του ανακαλύπτεται η ψυχή.
Μα και αυτός που δεν τρώει ή τις ιστορίες του
δεν λέει στον προσεκτικό διπλανό,
αν τον κοιτάς, σε κοιτάει με την καρδιά
στα μάτια, σχεδόν με τρόμο,
να σου λέει ότι δεν έκανε τίποτα
κακό, πως είναι ένας αθώος.
Μια γυναικούλα, από το Fondi ή την Aversa, κουνάει
ένα μωρό που κοιμάται στο βάθος
μιας ζωής μικρού αρνιού, και το διασκεδάζει
‒αν ξυπνήσει από τον ύπνο του
λέγοντας λέξεις όπως ο κόσμος καινούριες‒
με λέξεις κουρασμένες όπως ο κόσμος.
Αυτή, αν την παρατηρείς, δεν κουνιέται,
όπως ένα τέρας που προσποιείται ότι πέθανε.
Αγκαλιάζεται μέσα στα φτωχά της
ρούχα και με τα μάτια στο κενό, ακούει
τη φωνή που σε κάθε στιγμή της θυμίζει
τη φτώχεια της σαν ένα φταίξιμο.
Έπειτα, ξαναρχίζοντας να κουνάει, τυφλή, κουφή,
χωρίς ούτε να το αντιληφθεί, αναστενάζει.
Με το μικρό πρόσωπο σκουρόχρωμο σαν τύρφη,
σε μια βουβή μυρωδιά στάνης,
ένας νέος είναι καθισμένος στο παραθυράκι,
εχθρικός, σχεδόν μην τολμώντας να ανοίξει
την πόρτα, να ενοχλήσει τον διπλανό.
Κοιτάζει καρφωμένος το βουνό, τον ουρανό,
τα χέρια στην τσέπη, ο μπερές του χτυπάει
στο μάτι: δεν βλέπει τον ξένο,
δεν βλέπει τίποτα, ο γιακάς σηκωμένος
απ’ το κρύο ή από άπιστο μυστήριο
κακοποιού, εγκαταλελειμμένου σκυλιού.
Η υγρασία ξαναζωντανεύει τις παλιές
μυρωδιές του ξύλου, λαδωμένο και καπνισμένο,
ανακατεύοντάς τες με τις καινούριες, από φρέσκους
μικρούς θορύβους από ανθρώπινο σανό.
Και από τους κάμπους, τελικά βιολετί,
έρχεται ένα φως, που ξεσκεπάζει ψυχές,
όχι σώματα, στο μάτι που πιο ωμό
από το φως, ανακαλύπτει από αυτά την πείνα,
τη σκλαβιά, τη μοναξιά.

Ψυχές που γεμίζουν τον κόσμο,
όπως πιστές και γυμνές εικόνες
της ιστορίας του, μολονότι βουλιάζουν
σε μια ιστορία που δεν είναι πια δική μας.
Με μια ζωή από άλλους αιώνες, είναι
ζωντανοί σε αυτό: και μέσα στον κόσμο δείχνονται
σε όποιον έχει γνώση του κόσμου, κοπάδι
όποιου τίποτα άλλο δεν γνωρίζει παρά την εξαθλίωση.
Υπήρξαν πάντα για αυτούς μοναδικός νόμος
δουλοπρεπές μίσος και δουλοπρεπής χαρά: και όμως
στα μάτια τους μπορούσε κανείς να διαβάσει
τελικά ένα σημάδι διαφορετικής πείνας ‒σκοτεινής
όπως εκείνης του ψωμιού, και όπως
εκείνη, απαραίτητη. Μια αγνή
σκιά που ήδη έπαιρνε όνομα
ελπίδας: και σχεδόν ξανά αποκτημένο
στον άνθρωπο, έβλεπε το Νότο,
ντροπαλή, πάνω στα παρατημένα κοπάδια του
από ζωντανούς, το φως της ανταπόδοσης.
Μα τώρα για αυτές τις σεσημασμένες ψυχές
από το λυκόφως, για αυτόν τον καταυλισμό
από τρομαγμένους επιβάτες,
ξαφνικά κάθε εσωτερικό φως, κάθε πράξη
συνείδησης, μοιάζει χθεσινό πράγμα.
Εχθρός είναι σήμερα σε αυτή τη γυναίκα που κουνάει
το μωρό της, σε αυτούς τους μαύρους
αγρότες που δεν ξέρουν τίποτα,
όποιος πεθαίνει για να είναι σώα
σε άλλες μητέρες, σε άλλα μωρά,
η ελευθερία τους. Όποιος πεθαίνει για να καεί
σε άλλους υπηρέτες, σε άλλους αγρότες,
η δίψα τους αν και μπασταρδεμένη
δικαιοσύνης, τούς είναι εχθρός.
Τούς είναι εχθρός όποιος σκίζει τη σημαία
τελικά κόκκινη από δολοφόνους,
και τούς είναι εχθρός όποιος, πιστός,
από τους λευκούς δολοφόνους την υπερασπίζεται.
Τούς είναι εχθρός το αφεντικό που ελπίζει
τη δική τους παραδοχή, και ο σύντροφος που απαιτεί
να παλέψουνε σε μια πίστη που τελικά είναι άρνηση
της πίστης. Τούς είναι εχθρός όποιος αποδίδει
ευχαριστώ στο Θεό για την αντίδραση
του παλιού λαού, και τούς είναι εχθρός
όποιος συγχωρεί το αίμα στο όνομα
του καινούριου λαού. Αποκατεστημένος
είναι έτσι, σε μια μέρα αίματος
ο κόσμος σε ένα καιρό που έμοιαζε τελειωμένος:
το φως που βρέχει πάνω σε αυτές τις ψυχές
είναι εκείνο, ακόμη, του παλιού Νότου,
η ψυχή αυτής της γης είναι η παλιά λάσπη.
Αν μετράς στον κόσμο, στην καρδιά, την απογοήτευση
νιώθεις τελικά ότι αυτή δεν οδηγεί
σε μια καινούργια ξηρότητα, μα σε ένα παλιό πάθος.
Και χάνεσαι τότε σε αυτό το φως
που κατεδαφίζει, με τη βροχή, ξαφνικά
σβώλους από κόκκινο φασκόμηλο, βρώμικα σπίτια.
Χάνεσαι μέσα στον παλιό παράδεισο
που εδώ έξω πάνω στις ράχες από λάβα
δίνει ένα γαλάζιο, αν και ανθρώπινο, πρόσωπο
στον ορίζοντα όπου στη γκρίζα
αγριάδα χάνεται η Νάπολη, στις μεσημβρινές
καταιγίδες, που κυριεύουν τη λιακάδα,
μία πάνω στα βουνά του Lazio, ήδη μακρινά,
η άλλη πάνω σε αυτή την εγκαταλελειμμένη γη
στους βρώμικους λαχανόκηπους, στους βούρκους,
στα μεγάλα χωριά σαν την πόλη.
Μπερδεύονται η βροχή και ο ήλιος
σε μια χαρά που είναι ίσως διατηρημένη
‒σαν μια σκλήθρα της άλλης ιστορίας
όχι πια δική μας ‒στο βάθος της καρδιάς
των φτωχών αυτών ταξιδευτών:
ζωντανοί, μόνο ζωντανοί, στη ζέστη..
που κάνει πιο μεγάλη της ιστορίας τη ζωή.
Εσύ χάνεσαι μέσα στον εσωτερικό παράδεισο,
και επίσης ο οίκτος σου τους είναι εχθρός.

1956

[Μετάφραση: Κοσμάς Κοψάρης]

 

vakxikon - 2φΑ

                                                                                

"Η δική μας γιαγιά... "

 

Λίνα Αλεξανδράκη  -  Η γιαγιά μας, Ρωμυλία Αγγελίδου-Αλεξανδράκη.

Ήταν μικρό κοριτσάκι, όταν ήρθε πρόσφυγας το 1923 μαζί με την οικογένειά της στην Ελλάδα. Ελληνίδα από την Κωνσταντινούπολη, με έναν περήφανο πατέρα που προτίμησε να αφήσει πίσω όλο του το βιός, παρά να αλλάξει το θρήσκευμά του και να μείνει στην αγαπημένη του Πόλη.

… Και ας άφησαν πίσω τους το πατρογονικό τους σπίτι στον Γαλατά και το εξοχικό τους στο Τεπέκιοϊ...
… και ας έθαψαν μάταια, εκείνη τη σκοτεινή νύχτα, όλα τους τα υπάρχοντα στον κήπο του αρχοντικού τους σπιτιού…
… και ας έραψαν λίγες μόνο λίρες μέσα στα ρούχα που φόρεσαν στο φευγιό τους…

… και ας ταξίδεψαν με μικρά παιδιά, τα οποία σκέπασαν με τις λίγες κουβέρτες που τους επέτρεψαν οι Τούρκοι να πάρουν μαζί τους…
… και ας έκλαψαν πικρά τον χαμό ενός μωρού στο μακρινό και δύσκολο ταξίδι για την Ελλάδα...
… και ας έπρεπε να ξεχάσουν τη ζωή όπως τη γνώρισαν μέχρι τότε…

… και ας έμειναν τον πρώτο καιρό σε ένα φτωχικό αντίσκηνο στο Λαύριο…
… και ας τους πλήγωσαν αποκαλώντας τους “τουρκόσπορους,” όταν έφτασαν στην πολυπόθητη και αγαπημένη πατρίδα...
… Και ας... και ας...

Και όμως... η γιαγιά μας ποτέ, μα ποτέ, δεν είχε να πει μια κακή κουβέντα για Τούρκους ή Έλληνες. Μέχρι το τέλος της ζωής της δεν μετέφερε τέτοιο βάρος στα παιδιά ή τα εγγόνια της. Κράτησε μόνο τις όμορφες ιστορίες που μπορούσε να θυμηθεί, και αυτές επέλεγε να μας διηγηθεί....

Γιαγιά μας, ξέρουμε ότι δεν κατάφερες να ξαναδείς το πατρογονικό σου σπίτι, όπως πάντα ονειρευόσουν. Αλλά, καλύτερα που δεν το έψαξες, επειδή, όταν πήγε ο μπαμπάς στην Πόλη, δεν το βρήκε στη θέση του...

Όμως, δεν πειράζει. Ένα απλό σπίτι ήταν, πέτρες που χτίζονται, μετά γκρεμίζονται και κάτι άλλο παίρνει τη θέση τους, κύκλοι είναι όλα αυτά, όπως όλα στη ζωή...

Το σημαντικό είναι αυτό που θυμόμαστε και κρατάμε από σένα: είσαι το παράδειγμα μια γυναίκας, που -παρά τις σκληρές δοκιμασίες της ζωής- παρέμεινες δυνατή.
Όμορφη, περιποιημένη και νοικοκυρά, όπως όλες οι Πολίτισσες, πολλές φορές αυστηρή, αλλά πάντοτε Κυρία.

Τι μας έμαθες; Πως μπορούμε να κάνουμε τον πόνο ένα εφαλτήριο για μια καλύτερη ζωή, και πως οφείλουμε να είμαστε πάντα αξιοπρεπείς και κύριοι σε κάθε περίστασή μας.
Ό,τι κι αν μας συμβεί.

Νομίζω ότι πολλές οικογένειες στο αγαπημένο μας Λαύριο έκαναν το ίδιο, καθώς κατάφεραν να χτίσουν ένα μέλλον πάνω στα αποκαΐδια μιας παλιάς ζωής.
Κι εμείς... ας διδαχτούμε από την ιστορία τους και ας ατενίσουμε την επόμενη μέρα με τη χαρά και τη ματιά ενός μικρού παιδιού...

 

"Η Λαυρεωτική στα παλιά τα Χρόνια"

fb – 2fA

                                      

"Ανακάλεσε, Κύριε.. "

                                                                                                                       -  ΡΑΜΠΙΝΤΡΑΝΑΘ ΤΑΓΚΟΡ

[από τα "ΛΥΡΙΚΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ"  -  "GITANJALI"]

 39

Όταν η καρδιά μου είναι σκληρή και αποξηραμένη,
κατέβα ως εμένα, ω Κύριε μου, με βροχή
επιείκειας.
Όταν η χάρη χαθεί από τη ζωή, έλα σε μένα με ένα
ξέσπασμα τραγουδιού.
Όταν ο θόρυβος της δουλειάς υψώνει απ' όλες
τις μεριές τη βοή του και με κρατάει μακριά, παράμερα,
τότε έλα, Συ, ω Κύριε της Σιωπής, με την ειρήνη Σου
και την ανάπαυση Σου.
Όταν η άθλια καρδιά μου τρομαγμένη στριμώχνεται
σε μια γωνιά σα σκλάβος δεμένος,
σπρώξε την πόρτα μου, ω Βασιλιά μου, κι έμπα μ' αληθινή
Βασιλική πομπή.
Όταν επιθυμίες και πόθοι τυφλώνουν το πνεύμα μου
με απατηλές εικόνες, Συ, Άγιε Μοναδικέ,
Συ που όλα τα βλέπεις και σ' όλα αγρυπνάς
κι όλα τα προνοείς, τρέξε σε μένα με το σωτήριο
φως Σου, σπεύσε με την αστραπή και τον κεραυνό Σου.


40

Μέρες και μέρες έχει να βρέξει, Θεέ μου,
στην άνυδρη καρδιά μου. Ο ορίζοντας έχει μια άγρια
γύμνια — ούτε το πιο λεπτό σκέπασμα απαλού
σύννεφου, ούτε το πιο αόριστο σημάδι
απόμακρης δροσερής βροχής.
Στείλε την οργισμένη Σου θύελλα, με το ζόφο
του θανάτου, αν είναι αυτή η επιθυμία Σου,
και με τις καμτσικιές της αστραπής Σου κατατρόμαξε
τον ουρανό απ' άκρη σ' άκρη.
Μα, ανακάλεσε, ω Κύριέ μου, ανακάλεσε
τη διαπεραστική αυτή σιωπηλή κάψα, την αποπνιχτική,
και βουβή και σκληρή, που κατακαίει την καρδιά μου
με φρικτή απελπισία.
Της χάρης Σου το σύννεφο ας χαμηλώσει από ψηλά,
όπως το βουρκωμένο βλέμμα της μητέρας,
τη μέρα της πατρικής οργής…

 

2φΑ

 

"Επι- και απο- δημητικοί "

 

Λενέτα Στράνη  -  ΑΝΤΙ-ΘΕΣΕΙΣ
[Από την συλλογή «Αλπική ζώνη»]

Νοέμβρη μήνα οἱ φίλοι μου οἱ ἐπιδημητικοὶ
προετοιμάζονται γιὰ τὸν ἐρχόμενο χειμώνα
Νὰ ἐπισκευάσουν λίγο τὴν ἀνία τους
σπασμένα τζάμια στὰ ἐξώθυρα τῶν καθιερωμένων
καυσόξυλα στὸ τζάκι τῆς ἀσφάλειας
ἀλεξικέραυνο γιὰ τὰ ἀπρόοπτα καὶ τὶς ἐκπλήξεις.

Οἱ ἄλλοι φίλοι μου οἱ ἀποδημητικοὶ θὰ ταξιδέψουν
χτενίζουν τὰ φτερά τους στὸν ὁρίζοντα
Πούπουλα γκρίζα πέφτουν ἀπ’ τὸ χτένι τους
καὶ σκοτεινιάζει ἡ προοπτικὴ τοῦ ὀνείρου
Μὰ καὶ ἀκάλυπτοι θ’ ἀποτολμήσουν τὴ διαδρομὴ.

Μνῆμα τους τὰ πελάγη καὶ οἱ κάμποι.

 

2fA

                                     

- Νοέμβριος 2021

 

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

Χθες λοιπόν,
περί την δωδεκάτην βραδινήν,
χωρίς καμιά ορατή αιτία,
εγώ, ο λυρικός μικρός πλανήτης,
έπαθα ολική σχεδόν έκλειψη.

(Κική Δημουλά)

2φΑ