"Το Τσάι του Ματίς "

 

- Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας
[Απόσπασμα από συνέντευξη στον Ζαν - Φρανσουά Μπονόμ
Τρίτο Πρόγραμμα, Eleftheria Varlagka, tovima] 

….  "Στο Παρίσι υπέστην το πρώτο σοκ, ερχόμενος σε επαφή
με τη σύγχρονη ζωγραφική.
Περνούσα μια μέρα μπροστά από μία αίθουσα τέχνης,
και ξαφνικά βλέπω έναν πίνακα που με καθήλωσε κυριολεκτικά.

Δεν ήμουν συνηθισμένος να βλέπω τέτοια ζωγραφική.
Το σοκ ήταν τρομερό. Κοίταζα για ώρα τον πίνακα.
Ήταν το ''Τσάι'' του Ανρί Ματίς.

Στο τέλος συνειδητοποίησα, πως αυτό που με σόκαρε
ήταν το ότι ο ζωγράφος είχε αφαιρέσει την ''επιδερμίδα των πραγμάτων''
και έδειχνε το εσωτερικό και το θέμα, όπως ήταν:
δύο γυναίκες, η μία πιο ηλικιωμένη από την άλλη,
καθισμένες σε πολυθρόνες από λυγαριά,
σε έναν κήπο της πόλης.

Όταν πρωτοείδα τον πίνακα, δεν γνώριζα καν τον Ματίς.
Ο πίνακας όμως μου εντυπώθηκε, και άλλαξε τον τρόπο
που έβλεπα τα πράγματα."

 

fb – 2fA

                                                                           

"Αγαπᾶτε τούς ἐχθρούς ὑμῶν"

 

Άγιος Διούσιος ο Αρεοπαγίτης

-  Εὐαγγέλιο Κυριακῆς 

Κατά Λουκάν, ΣΤ' 31-36

Είπεν ο Κύριος

31 καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως.

32 καὶ εἰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτοὺς ἀγαπῶσι.

33 καὶ ἐὰν ἀγαθοποιῆτε τοὺς ἀγαθοποιοῦντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσι.

34 καὶ ἐὰν δανείζητε παρ’ ὧν ἐλπίζετε ἀπολαβεῖν, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καὶ γὰρ ἁμαρτωλοὶ ἁμαρτωλοῖς δανείζουσιν ἵνα ἀπολάβωσι τὰ ἴσα.

35 πλὴν ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ ἀγαθοποιεῖτε καὶ δανείζετε μηδὲν ἀπελπίζοντες, καὶ ἔσται ὁ μισθὸς ὑμῶν πολύς, καὶ ἔσεσθε υἱοὶ ὑψίστου, ὅτι αὐτὸς χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς.

36 Γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες, καθὼς καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστί.

Κατά Ματθαίον, ΙΓ' 44-54

44 Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν θησαυρῷ κεκρυμμένῳ ἐν τῷ ἀγρῷ, ὃν εὑρὼν ἄνθρωπος ἔκρυψε, καὶ ἀπὸ τῆς χαρᾶς αὐτοῦ ὑπάγει καὶ πάντα ὅσα ἔχει πωλεῖ καὶ ἀγοράζει τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον.

45 Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ ἐμπόρῳ ζητοῦντι καλοὺς μαργαρίτας·

46 ὃς εὑρὼν ἕνα πολύτιμον μαργαρίτην ἀπελθὼν πέπρακε πάντα ὅσα εἶχε καὶ ἠγόρασεν αὐτόν.

47 Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν σαγήνῃ βληθείσῃ εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἐκ παντὸς γένους συναγαγούσῃ·

48 ἥν, ὅτε ἐπληρώθη, ἀναβιβάσαντες αὐτὴν ἐπὶ τὀν αἰγιαλὸν καὶ καθίσαντες συνέλεξαν τὰ καλὰ εἰς ἀγγεῖα, τὰ δὲ σαπρὰ ἔξω ἔβαλον.

49 οὕτως ἔσται ἐν τῇ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος. ἐξελεύσονται οἱ ἄγγελοι καὶ ἀφοριοῦσι τοὺς πονηροὺς ἐκ μέσου τῶν δικαίων,

50 καὶ βαλοῦσιν αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων.

51 Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· συνήκατε ταῦτα πάντα; λέγουσιν αὐτῷ, ναί, Κύριε.

52 ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· διὰ τοῦτο πᾶς γραμματεὺς μαθητευθεὶς εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ ὅστις ἐκβάλλει ἐκ τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ καινὰ καὶ παλαιά.

53 Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τὰς παραβολὰς ταύτας μετῆρεν ἐκεῖθεν,

54 καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ ἐδίδασκεν αὐτοὺς ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶ.

 

2φΑ

"Γράμμα σε μια νέα ποιήτρια "

 

-  Rainer Maria Rilke
[«Μικρά Δοκίμια για την Τέχνη», εκδ. Printa -.
απόσπασμα από το "Γράμμα σε μία νέα ποιήτρια"]

….   Θα έπρεπε, κανονικά, να γνωρίζει κανείς πρώτα τι είναι τα ποιήματα, για να μπορέσει να πει τι σημαίνουν αυτά τα ποιήματα.
Κι έτσι κάνει μια πρώτη απόπειρα: Δεν είναι σκέψεις, αλλά ενδείξεις ευγνωμοσύνης.
Δεν έχουν την αφετηρία τους στις αισθήσεις, αλλά στη νοσταλγία.
Αιτία γέννησής τους δεν είναι ένα τοπίο και δεν μπορούν να πραγματωθούν στη ζωγραφική βουνών και δέντρων, σπιτιών και κοπαδιών.

Ένα γέλιο που δεν εκδηλώθηκε είναι ή ένα κλάμα που τα μάτια ήταν πολύ μακριά του.
Ή ένας κίνδυνος που δεν έγινε κατανοητός ή ένας τρόμος που δεν ωρίμασε.
Ή η ανάμνηση μιας κοιλάδας, ενός ονείρου ή ενός πύργου κάπου στα παιδικά χρόνια.
Ή μια αγάπη που δεν γίνεται να χαριστεί σε κανέναν ή ακόμα και μία που χάθηκε, που αφέθηκε να πέσει μέσα σε κάποια σκοτεινή καρδιά.

Ή μια πίστη που άρχισε να αμφιβάλλει ή μια αμφιβολία που μετατράπηκε σε κάτι δυνατό ή μια δύναμη που έχει ενηλικιωθεί και όμως δεν βρίσκει μήτε δόξα μήτε γαλήνη μέσα στη ζωή.
Και πολλά ακόμα ή…

Ήδη γίνεται φανερό: τα ποιήματα συμβαίνουν μόνο σε εκείνους τους ανθρώπους οι οποίοι, δίπλα και πίσω από τις συνηθισμένες, κοινές αισθήσεις, φυλάνε έναν αφανέρωτο θησαυρό αισθημάτων γιορτινών και ανοίκειων, που περνούν σε μακάρια αδράνεια μέσα από τις πιο μοναχικές ώρες.
Μοιάζουν με θεούς από τους οποίους κανείς δεν ζητάει χάρη, τόσο ξένοιαστα μακάρια είναι.

Αλλά τώρα η ανυπομονησία τους ζητάει να έρθουν στο φως, τα καλεί να βγουν από τους αστραφτερούς παραδείσους, να εισέλθουν σε κάποια θλιβερή μοναξιά κι εκεί, στο κατώφλι, αυτά νιώθουν ντροπή.
Και ζητούν να περιβληθούν από ένα τοπίο ή θέλουν να κρατήσουν μία εμπειρία, σαν μάσκα, μπροστά από το πρόσωπό τους, οι μυστικοί αυτοί πρίγκιπες.

Κι έτσι, κρυμμένα πίσω από συμβάντα και εικόνες, αφημένα να τα μαντέψουν οι φοβισμένοι και οι ευσεβείς, άγνωστα προς όλους που δεν έχουν γνωρίσει το βάθος, έρχονται διασχίζοντας τη ζωή: τα ποιήματα.

 

to23ogramma – 2φΑ

                                                                                                   

"El Greco "

 

-  Τρίτο Πρόγραμμα  (από το Γλυκό Κυκλάμινο)

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος "El Greco"
(Ηράκλειο Κρήτης, 1 Οκτωβρίου 1541 – Τολέδο, 7 Απριλίου 1614)

- Η ταφή του κόμη του Οργκάθ (El entierro del conde de Orgaz) 
[έργο του 1588, Chiesa di Santo Tomé, Toledo]

 

fb – 2fA

                                                                      

- Οκτώβριος 2021

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

Τί εἶναι πιὰ ἕνα δέντρο τί εἶναι τ᾿ ἀσημένια φύλλα;
Μέσ᾿ στὴν ὁρμὴ τῆς ἐρημιᾶς γινόμαστε διάφανοι

(Ν. Καρούζος)

 

2φΑ

"Το Ερωτικό Φαινόμενο "

 

Jean Luc Marion  -   Η πίστη ως ερωτική χρονικότητα
["Το Ερωτικό Φαινόμενο", εκδ. Πόλις]

Ας εξετάσουμε πρώτα τις αγάπες που είχα για κάποιο χρόνο πριν τις προδώσω ή τις εγκαταλείψω. Κι όμως, τους μένω πιστός, και μάλιστα οριστικά.
Όχι βέβαια χάρη στις προσπάθειες της ανάμνησης, που η εργασία του πένθους ή μία απογοήτευση με τη λογοκρισία της μπορούν αν θέλουν, αντιθέτως, να τις καταργήσουν.
Αλλά επειδή όσο πιο πολύ πείθω τον εαυτό μου ότι «Δεν θέλω να ακούσω τίποτε», τόσο πιο πολύ αναγνωρίζω, με την άρνησή μου την ίδια, ότι ήμουν ο εραστής εκείνου για τον οποίο σήμερα θέλω να ξεχάσω τα πάντα.

Δεν είναι η μνήμη του τάδε προσώπου ή ετούτης εδώ της σάρκας, ούτε αυτού εδώ του άλλου – όλα αυτά μπορούν κάλλιστα να εξαφανιστούν χωρίς να αφήσουν ψυχολογικά ίχνη.
Είναι ότι κάποτε έκανα μία ανεπανόρθωτη εξομολόγηση σ’ αυτόν που ίσως έχει σβήσει από τη μνήμη μου και του οποίου έγινα ο εραστής· αν σήμερα έχω ξεχάσει τα πάντα, αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι, για να αγαπήσω αυτόν που έχει πια εκλείψει, έφτασα όντως στο καθεστώς του εραστή, ότι αγάπησα όντως από πρωτοβουλία σύμφωνα με την αρχή του μη αποχρώντος λόγου, και ότι όντως έλαβα από αυτόν την σάρκα μου (την οποία δεν είχε) δίνοντάς του τη δική του (την οποία δεν είχα).

Οπότε, ακόμα κι αν ο όρκος δεν ήξερε πώς να διαρκέσει, δεν το μπόρεσε ή δεν το θέλησε, ακόμα κι αν ο άλλος έχει εξαφανιστεί μαζί με το φαινόμενο που τον φανέρωνε, το γεγονός παραμένει ότι ριζικοποίησα την ερωτική αναγωγή, της οποίας η σφραγίδα με σημαδεύει για πάντα.
Ό,τι έκανα, είπα ή αισθάνθηκα από έρωτα φτάνοντας μέχρι τη ριζικοποιημένη ερωτική αναγωγή, με σημάδεψε σαν οριστικό στίγμα και μου επέβαλε μία νέα μορφή.
Ίσως έχασα με τον χρόνο τον τάδε άλλο ή έχασα χρόνο μαζί του – αλλά δεν θα χάσω ποτέ αυτό που χρειάστηκε να γίνω για να τον αγαπήσω.

Όλες τις πράξεις που έκανα ως εραστής, τις κρατώ για πάντα μέσα μου – ή μάλλον με κρατούν μέσα τους και σώζουν την αδιαμφισβήτητη ερωτική αξιοπρέπειά μου.
Αυτοί που αγάπησα ίσως χάθηκαν, όχι όμως το γεγονός ότι τους αγάπησα, ούτε ο χρόνος που αφιέρωσα γι’ αυτό, ούτε ο εραστής που έγινα για να τους αγαπήσω.
Γιατί δεν υπάρχει ποτέ πρώην, υπάρχουν μόνο τα ανεξίτηλα ίχνη των άλλων, που με έκαναν εραστή, εραστή όχι αλάθητο, εραστή χωρίς αμφιβολία πεπερασμένο, αλλά οριστικό και ανέκλητο.

Ποτέ δεν θα μπορέσω να αναιρέσω το γεγονός ότι ένιωσα την ανάγκη να αγαπήσω, ότι επομένως αγάπησα.

 

to23ogramma – 2fA

                                      

"Πρέπει όλα να τα ξέρεις! "

 

Bertolt Brecht  -  Εγκώμιο στη μάθηση
[Τρίτο Πρόγραμμα, Πόρτας Ιστορίες] 

«Άκουσα, πως τίποτα δεν θέλετε να μάθετε»!
Απ’ αυτό βγάζω το συμπέρασμα πως είστε εκατομμυριούχοι.
Το μέλλον σας είναι σιγουρεμένο –
το βλέπετε μπροστά σας σ’ άπλετο φως. Οι γονείς σας
το φρόντισαν, τα πόδια σας
να μη σκοντάψουνε σε πέτρα.
Τίποτα μη μάθεις. Έτσι όπως είσαι
μπορείς να μείνεις.
Κι έτσι και υπάρχουν κι άλλες δυσκολίες,
μιας κι οι καιροί όπως έχω ακούσει είναι ανασφαλείς,
τους ηγέτες σου έχεις, που σου λένε ακριβώς
τι έχεις να κάνεις για να πας καλά.
Σου το έχουν υποδείξει εκείνοι
οι οποίοι γνωρίζουν την αλήθεια
και διαθέτουν εγκυρότητα αιώνια,
όπως και τις συνταγές εκείνες που πάντα βοηθούν.
Όπου τόσοι πολλοί για σένα υπάρχουν
εσύ δεν χρειάζεται να κουνήσεις ούτε το δαχτυλάκι σου.

Φυσικά, αν ήταν αλλιώς,
ε, τότε θα έπρεπε να μάθεις!
Μάθαινε και τ’ απλούστερα!
Γι’ αυτούς που ο καιρός τους ήρθε
ποτέ δεν είναι πολύ αργά!
Μάθαινε το αβγ, δε σε φτάνει,
μα συ να το μαθαίνεις!
Μη σου κακοφανεί!
Ξεκίνα!
Πρέπει όλα να τα ξέρεις!
Εσύ να πάρεις πρέπει την εξουσία.

Μάθαινε, άνθρωπε στο άσυλο!
Μάθαινε, άνθρωπε στη φυλακή!
Μάθαινε, γυναίκα στην κουζίνα!
Μάθαινε, εξηντάχρονε!
Εσύ να πάρεις πρέπει την εξουσία.

Ψάξε για σχολείο, άστεγε!
Προμηθεύσου γνώση, παγωμένε!
Πεινασμένε, άρπαξε το βιβλίο: είν’ ένα όπλο!
Εσύ να πάρεις πρέπει την εξουσία!

Μην ντρέπεσαι να ρωτήσεις, σύντροφε!

 

fb – 2fA

                                               

"Ξημέρωμα στο Σούνιο! "

 

ΑΓΓΕΛΟΣ ΨΥΛΛΑΚΗΣ  -  ΞΗΜΕΡΩΜΑ ΣΤΟ ΣΟΥΝΙΟ
[ηχογράφηση από συναυλία στο Ζάππειο, τον Σεπτέμβριο του 2019]

 

Ξημέρωμα στο Σούνιο

Είμαι ένα σύνθεμα από ξένο μεγαλείο.
Τα όσα θωρείς στην ύπαρξή μου είναι όλα ξένα,
Κάτι απ’ τη θάλασσα, απ’ τον ήλιο κι από σένα,
κάτι απ’ του δάσους κι απ’ της νύχτας το στοιχείο.
Κι όταν πεθάνω το στοιχείο του θα πάρει
το φως, η θάλασσα, το δάσος, το φεγγάρι
κ’ εδώ στη θέση μου θα μείνει πια η σιγή.
Κι αυτή η ψυχή που μες στο στήθος μου είχα φέρει,
απ’ του ουρανού ψηλά σαν έπεσα τα μέρη,
θα ’χει σε αγάπη σκορπιστεί πάνω στη γη.

Nικηφόρος Βρεττάκος

 

fb – 2fA

                                                  

"Το φως της γνώσεως "

 

Μετάστασις Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου

-  Paul Evdokimof
[Από την "Βιβλική ἄποψη τῆς ὡραιότητος"]

Τὰ πολὺ γνωστὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ Πνεύματος εἶναι ἡ Ζωὴ καὶ τὸ Φῶς.
Τὸ Φῶς, πρὸ πάντων, εἶναι δύναμη ἀποκαλύψεως καὶ γι’ αὐτὸ ὁ Θεὸς ποὺ ἔχει ἀποκαλυφθεῖ ὀνομάζεται Θεὸς-Φῶς.
Ἡ δύναμή του «φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον» (Ἰω. 1, 9) καὶ κατὰ τὸν ἅγιο Συμεὼν μεταβάλλει σὲ φῶς αὐτοὺς ποὺ φωτίζει.
Ἐκτὸς αὐτοῦ τοποθετεῖται στὴν ἀρχὴ κάθε γνώσεως: «Ἐν τῷ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς» (Ψαλμ. 35, 10).

Ὑπάρχουν ἀπόψεις, πάντοτε μερικές, ἄρα ποὺ παραμορφώνουν, καὶ ὑπάρχει τὸ γεμάτο βλέμμα, ποὺ κάνει τὸν ἄνθρωπο, κατὰ τὴν ἔκφραση τοῦ ἁγίου Μακαρίου, ἕναν «μοναδικὸ ὀφθαλμὸ» καὶ ἀπέραντα διαπερασμένο ἀπὸ τὸ θεῖο φῶς.
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης προτρέπει νὰ παρατηροῦμε μὲ τὸ μάτι τῆς Ἁγνῆς Παρθένου, καὶ ὁ ἅγιος Μάξιμος Ὁμολογητὴς μὲ τὸ μάτι τοῦ Θεοῦ.

Ὅπως στὸ κέντρο τοῦ κύκλου ὑπάρχει αὐτὸ τὸ μοναδικὸ σημεῖο, ὅπου εἶναι ἀκόμη ἀδιαίρετες ὅλες οἱ εὐθεῖες ποὺ προέρχονται ἀπ’ ἐκεῖ, καθ’ ὅμοιο τρόπο στὸν Θεὸ αὐτὸς ποὺ ἔχει κριθεῖ ἄξιος νὰ φθάσει ἐκεῖ, γνωρίζει μὲ ἁπλὴ γνώση καὶ χωρὶς ἔννοιες ὅλες τὶς ἰδέες τῶν δημιουργημένων πραγμάτων.

 

antifono – 2φΑ

"Θεοδώρητον στέφος "

 

Παναγία η Μυρτιδιώτισσα

Ὡς λαμπρὸν διάδημα, καὶ θεοδώρητον στέφος,
τὴν σεπτὴν Εἰκόνα Σου, τῶν Κυθηραίων ἡ Νὴσος,
κέκτηται τὴν ἐν μυρσίναις φανερωθεῖσαν
Δέσποινα Θεοχαρίτωτε καί συμφώνως, Σοὶ τὸν ὕμνον ἀναμέλπει·
Παρθένε χαῖρε πάντων ἡμῶν ἡ χαρά.

Χαῖρε ἡ ἐν πόαις τῶν μυρσινῶν,
τὸ Εἰκόνισμά Σου φανερώσασα θαυμαστῶς,
ἄγκυραν ἐλπίδος πηγὴν θείων θαυμάτων καὶ καύχημα Κυθήρων
Ἄχραντε Δέσποινα.

 

2φΑ

"Αγαπώ "

 

Νικηφόρος Βρεττάκος  -  Ὁ Ἀγρός τῶν λέξεων

Ὅπως ἡ μέλισσα γύρω ἀπὸ ἕνα ἄγριο
λουλούδι, ὅμοια κ' ἐγώ. Τριγυρίζω
διαρκῶς γύρω ἀπ' τὴ λέξη.

Εὐχαριστῶ τὶς μακριὲς σειρὲς
τῶν προγόνων, ποὺ δούλεψαν τὴ φωνή,
τὴν τεμαχίσαν σὲ κρίκους, τὴν κάμαν
νοήματα, τὴ σφυρηλάτησαν ὅπως
τὸ χρυσάφι οἱ μεταλλουργοὶ κ' ἔγινε
Ὅμηροι, Αἰσχύλοι, Εὐαγγέλια
κι ἄλλα κοσμήματα.

Μὲ τὸ νῆμα
τῶν λέξεων, αὐτὸν τὸ χρυσὸ
τοῦ χρυσοῦ, ποὺ βγαίνει ἀπ' τὰ βάθη
τῆς καρδιᾶς μου, συνδέομαι, συμμετέχω
στὸν κόσμο.
Σκεφτεῖτε:
Εἶπα καὶ ἔγραψα, «Ἀγαπῶ».

 

myriobiblos - 2φΑ

                                          

"Καλό φθινόπωρο!! "

Τετάρτη, 22 Σεπτεμβρίου, ώρα 22.21΄ !

Η ώρα της φθινοπωρινής ισημερίας στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη μας και τυπική είσοδος στην εποχή του φθινοπώρου.
Στο νότιο ημισφαίριο την ίδια στιγμή ξεκινά η άνοιξη.

Η ίση χρονική διάρκεια ημέρας και νύχτας της ισημερίας ωστόσο, ισχύει μόνο στους τόπους που βρίσκονται ακριβώς πάνω στον γήινο ισημερινό.
Στην Αθήνα, η οποία βρίσκεται περίπου 38 μοίρες βόρεια του Ισημερινού, η ίση διάρκεια ημέρας και νύχτας συμβαίνει περίπου μετά από τέσσερα 24ωρα.

Αμέσως μετά, η νύχτα θα μεγαλώνει, για να φτάσει την μεγαλύτερη διάρκεια της στο χειμερινό ηλιοστάσιο του Δεκεμβρίου.

ertnews

db – 2fA

"Πάλι φθινόπωρο.. "

 

Γιώργος Σεφέρης  -  Ένας λόγος για το καλοκαίρι
["ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΓΥΜΝΑΣΜΑΤΩΝ"]

Γυρίσαμε πάλι στο φθινόπωρο, το καλοκαίρι
σαν ένα τετράδιο που μας κούρασε γράφοντας μένει
γεμάτο διαγραφές αφηρημένα σχέδια
στο περιθώριο κι ερωτηματικά, γυρίσαμε
στην εποχή των ματιών που κοιτάζουν                     
στον καθρέφτη μέσα στο ηλεχτρικό φως
σφιγμένα χείλια κι οι άνθρωποι ξένοι
στις κάμαρες στους δρόμους κάτω απ’ τις πιπεριές
καθώς οι φάροι των αυτοκινήτων σκοτώνουν
χιλιάδες χλωμές προσωπίδες.                    
Γυρίσαμε· πάντα κινάμε για να γυρίσουμε
στη μοναξιά, μια φούχτα χώμα, στις άδειες παλάμες.

Κι όμως αγάπησα κάποτε τη λεωφόρο Συγγρού
το διπλό λίκνισμα του μεγάλου δρόμου
που μας άφηνε θαματουργά στη θάλασσα                   
την παντοτινή για να μας πλύνει από τις αμαρτίες·
αγάπησα κάποιους ανθρώπους άγνωστους
απαντημένους ξαφνικά στο έβγα της μέρας,
μονολογώντας σαν καπετάνιοι βουλιαγμένης αρμάδας,
σημάδια πως ο κόσμος είναι μεγάλος.                    
Κι όμως αγάπησα τους δρόμους τούς εδώ, αυτές τις κολόνες·
κι ας γεννήθηκα στην άλλη ακρογιαλιά κοντά
σε βούρλα και σε καλάμια νησιά
που είχαν νερό στην άμμο να ξεδιψάει
ο κουπολάτης, κι ας γεννήθηκα κοντά                                                         
στη θάλασσα που ξετυλίγω και τυλίγω στα δάχτυλά μου
σαν είμαι κουρασμένος — δεν ξέρω πια πού γεννήθηκα.

Μένει ακόμα το κίτρινο απόσταγμα το καλοκαίρι
και τα χέρια σου ’γγίζοντας μέδουσες πάνω στο νερό
τα μάτια σου ξεσκεπασμένα ξαφνικά, τα πρώτα                                       
μάτια του κόσμου, κι οι θαλασσινές σπηλιές·
πόδια γυμνά στο κόκκινο χώμα.
Μένει ακόμα ο ξανθός μαρμαρωμένος έφηβος το καλοκαίρι
λίγο αλάτι που στέγνωσε στη γούβα ενός βράχου
λίγες βελόνες πεύκου ύστερα απ’ τη βροχή                                             
σκόρπιες και κόκκινες σα χαλασμένα δίχτυα.

Δεν τα καταλαβαίνω αυτά τα πρόσωπα δεν τα καταλαβαίνω
μιμούνται κάποτε το θάνατο κι έπειτα ξανά
φέγγουν με μια ζωή πυγολαμπίδας χαμηλή
με μια προσπάθεια περιορισμένη ανέλπιδη                                             
σφιγμένη ανάμεσα σε δυο ρυτίδες
σε δυο τραπεζάκια καφενείου κηλιδωμένα
σκοτώνουνται το ένα με τ’ άλλο λιγοστεύουν
κολλούν σα γραμματόσημα στα τζάμια
τα πρόσωπα της άλλης φυλής.                                                                 

Περπατήσαμε μαζί μοιραστήκαμε το ψωμί και τον ύπνο
δοκιμάσαμε την ίδια πίκρα του αποχωρισμού
χτίσαμε με τις πέτρες που είχαμε τα σπίτια μας
πήραμε τα καράβια ξενιτευτήκαμε γυρίσαμε
βρήκαμε τις γυναίκες μας να περιμένουν                                                
μας γνώρισαν δύσκολα, κανείς δε μας γνωρίζει.
Κι οι σύντροφοι φόρεσαν τ’ αγάλματα φόρεσαν τις γυμνές
άδειες καρέκλες του φθινοπώρου, κι οι σύντροφοι
σκοτώσανε τα πρόσωπά τους· δεν τα καταλαβαίνω.
Μένει ακόμα η κίτρινη έρημο το καλοκαίρι                                            
κύματα της άμμου φεύγοντας ώς τον τελευταίο κύκλο
ένας ρυθμός τυμπάνου αλύπητος ατέλειωτος
μάτια φλογισμένα βουλιάζοντας μέσα στον ήλιο
χέρια με φερσίματα πουλιών χαράζοντας τον ουρανό
χαιρετώντας στίχους νεκρών σε στάση προσοχής                                  
χαμένα σ’ ένα σημείο που δεν τ’ ορίζω και με κυβερνά·
τα χέρια σου ’γγίζοντας το ελεύθερο κύμα.

Φθινόπωρο, 1936

 

greek-language – 2fA

                                                   

"Εμπαθής σχέση "

 

-  ΜΑΞΙΜΟΣ Ο ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ
[Από το βιβλίο "Η ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ"]

Αυτός είναι ο θησαυρός που είναι κρυμμένος στον αγρό της καρδιάς σου, τον οποίον δεν βρήκες ακόμη εξαιτίας της αργίας σου.
Γιατί αν τον είχες βρει, θα πουλούσες τα πάντα για να αγοράσεις αυτό τον αγρό
(Ματθ. 13, 44).
Τώρα αφού άφησες τον αγρό, περιποιείσαι τα γύρω του αγρού, στα οποία δεν βρίσκεις τίποτε άλλο εκτός από αγκάθια και τριβόλια.

Γιατί αφού θέλει να τον συγχωρήσει ο Θεός, όπως και αυτός συγχώρεσε τις αμαρτίες εκείνων που του έφταιξαν, είναι φανερό ότι, όπως ο Θεός συγχωρεί απαθώς όσους συγχωρεί, έτσι κι αυτός μένοντας απαθής σ' ό,τι λυπηρό του συμβαίνει, συγχωρεί όσους του έφταιξαν χωρίς να επιτρέπει ν' αποτυπώνεται στο νου του η θύμηση κάποιου από τα λυπηρά που του έκαναν.

Αλλιώς ελέγχεται ότι χωρίζει τη φύση συνειδητά, όταν ενώ είναι άνθρωπος, βρίσκεται σε διάσταση με κάποιον άνθρωπο.
Γιατί ο θυμός είναι φυσικός συνήγορος της επιθυμίας, και τότε παύει να μανιάζει, όταν τη δει νεκρή.

Το τέλος αυτής της ζωής, δεν είναι δίκαιο νομίζω να ονομάζεται θάνατος, αλλά απαλλαγή από τον θάνατο και χωρισμός από τη φθορά και απελευθέρωση από τη δουλεία και παύση της ταραχής και εξάλειψη των πολέμων και υποχώρηση του σκότους και ανάπαυση από τους κόπους και ηρεμία της πυρώσεως και συγκάλυψη της ντροπής και αποφυγή παθών και με μια λέξη, τέρμα όλων των κακών.

Αυτά οι Άγιοι τα κατόρθωσαν με τη θεληματική τους νέκρωση και φανέρωσαν τους εαυτούς των ξένους και περαστικούς από τη ζωή (Εβρ. 11, 13), πολεμώντας γενναία τον κόσμο και το σώμα και τις επαναστάσεις του κόσμου και του σώματος.
Και αφού κατέπνιξαν την απάτη που προέρχεται από τον κόσμο και το σώμα μέσω της συνδέσεως των αισθήσεων με τα αισθητά, φύλαξαν αδούλωτο το αξίωμα της ψυχής τους.

Καθένας που επιθυμεί τη σωτηρία του, προσηλώνεται οπωσδήποτε ή στην πράξη ή στη θεωρία· γιατί χωρίς αρετή και γνώση, απολύτως κανείς ποτέ δεν μπόρεσε να σωθεί.
Αφού βέβαια ιδίωμα της αρετής είναι η υποταγή των κινημάτων του σώματος και η σοφή αναχαίτιση, με τον ορθό λογισμό σαν με χαλινάρι, της φοράς του προς τα άτοπα· κι αφού ιδίωμα της θεωρίας είναι το να έχει τη φρόνηση να προτιμά και να εγκρίνει εκείνα που εξετάστηκαν και κρίθηκαν ορθά.

Όταν ο νους νομίσει ότι η αίσθηση είναι κατά φύση δική του δύναμη, τότε πλεγμένος με τις εξωτερικές μορφές των αισθητών, επινοεί τις σαρκικές ηδονές, καθώς δεν μπορεί να ξεπεράσει τη φύση των ορατών, γιατί έχει πιαστεί σε εμπαθή σχέση με την αίσθηση.

 

paterikakeimena – 2φΑ

                                          

"Εκμυστηρεύσεις.. "

 

Τρίτο Πρόγραμμα  -  Μαρία Κάλλας  (1923 – 16.09.1977)
[Αποσπάσματα από συνεντεύξεις στον Δημήτρη Λυμπερόπουλο]

Στις πρόβες όταν με κοιτάζουν αισθάνομαι μεγάλη δειλία,
η οποία εξωτερικεύεται ως δυσαρέσκεια.
Παραδέχομαι ότι δεν έχω εμπιστοσύνη στον εαυτό μου.
Αυτή είναι η ουσία του χαρακτήρα μου.
Για να δώσεις σε μια παράσταση τον καλύτερό σου εαυτό,
έχεις ανάγκη από ψυχική ηρεμία.
Θέλεις επίσης να ξέρεις ότι το κοινό θα είναι πάντοτε μαζί σου,
κι ότι αν κάποιο βράδυ δεν είσαι στις καλύτερες στιγμές σου,
θα δείξει κατανόηση και θα σε αγαπάει.
Η εμπιστοσύνη στον εαυτό σου, είναι κάτι που μπορεί πολύ εύκολα
να ανατραπεί.
Να γίνει φόβος ότι δε θα σταθείς στο ύψος των περιστάσεων.
Πολλές φορές παρεξηγήθηκα εξαιτίας αυτού του φόβου.
Όταν καμιά φορά οργίζομαι, η οργή έχει στόχο
τον ίδιο μου τον εαυτό και όχι τους άλλους ανθρώπους.
Είναι ένας τρόπος άμυνας.
Με βασανίζουν αμφιβολίες και φόβοι. ''Δεν είμαι ικανή. Δεν έχω φωνή.''
Βρίζω τον εαυτό μου.
Ακόμη κι όταν οι άνθρωποι με περιβάλλουν με φανερή αγάπη,
εγώ εξοργίζομαι και λέω:
''Αυτοί οι άνθρωποι σε θαυμάζουν. Γιατί; Δεν το αξίζεις!''
Αναρωτιέμαι αν αυτά τα συναισθήματα είναι ειλικρινή
και αν πηγάζουν από το ταπεραμέντο του κάθε καλλιτέχνη,
ίσως να αποτελούν συστατικά στοιχεία κάθε δημιουργικής προσωπικότητας.
Ίσως πάλι αντανακλούν τον χαρακτήρα του συνειδητού καλλιτέχνη:
ένας χαρακτήρας ευπαθής, που εύκολα περιπίπτει σε σύγχυση,
που φοβάται μήπως γελοιοποιηθεί. Αλλά ποτέ δεν είναι ματαιόδοξος.
Καθόλου, μα καθόλου.
Αυτή η επώδυνη πορεία προς την τελειότητα, είναι ένας δρόμος στρωμένος
με παρεξηγήσεις.
Μπορώ να σας πω, με κάθε εντιμότητα, ότι είμαι πιο αυστηρή
από τους κριτικούς μου.
Αν αγαπάς αληθινά τη μουσική, δεν μπορείς παρά να σταθείς ταπεινά
απέναντι στις απέραντες δυνατότητές της και να παραδεχτείς ότι
οι περιορισμένες δυνάμεις σου θα σε εμποδίζουν πάντα
να την υπηρετείς με τον τρόπο που θα ήθελες
κι ας σημαίνει αυτό, ίσως, ότι ποτέ δε θα γνωρίσεις
μια σταθερή και διαρκή ευτυχία.

 

liberopoulos

fb – 2fA