"Το θαύμα της Αγίας Παρασκευής"

Το θαύμα της Αγίας Παρασκευής

Του Θεοδώρου Ρόκα, θεολόγου

Το πρώτο μισό του 15ου μ.Χ. αιώνα βρίσκει τον Ιωάννη Η’ Παλαιολόγο Αυτοκράτορα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας της Ανατολής, της οποίας η εδαφική επικράτεια είχε περιοριστεί γύρω από την Κωνσταντινούπολη και τον Μοριά. Η Θεσσαλονίκη είχε παραδοθεί στους Βενετούς το 1423 και καταλήφθηκε οριστικά το 1430 από τους Οθωμανούς, ενώ η Ανδριανούπολη είχε κυριευτεί το 1361 από τον Σουλτάνο Μουράτ Α’ και κατέστη πρώτη πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας επί ευρωπαϊκού εδάφους.

Η Αυτοκρατορία δεχόταν αδιάκοπα χτυπήματα από τους Οθωμανούς, τα οποία ξαναζωντάνεψαν στον αυτοκράτορα την απελπισμένη πεποίθηση ότι ο κίνδυνος δεν θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί χωρίς εξωτερική βοήθεια, η οποία θα μπορούσε να έρθει μόνο από τη Δύση. Έτσι λοιπόν ο Ιωάννης Η’ ήρθε σε επαφή με τον Πάπα Μαρτίνο Ε’ και τον διάδοχό του Ευγένιο Δ’, ο οποίος συγκάλεσε σύνοδο που ξεκίνησε αρχικά στη Φερράρα το 1438 και τελείωσε το 1439 στη Φλωρεντία.

Η σύνοδος, ως απώτατο σκοπό σύγκλησης, είχε την ένωση των εκκλησιών Ανατολής και Δύσης, την οποία ο μεν αυτοκράτορας επιθυμούσε για λόγους ενίσχυσης και υπεράσπισης της αυτοκρατορίας, ο δε πάπας την προαγωγή και αναγνώριση του πρωτείου του παπικού θρόνου στην Ανατολή, καθώς την αποδοχή της διδασκαλίας του filioque στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Η ένωση των Εκκλησιών, εκτός από υποστηρικτές, βρήκε και πολέμιους όπως τους μητροπολίτες: Εφέσου Μάρκο τον Ευγενικό, Ηρακλείας Αντώνιο και Τραπεζούντος Δωρόθεο, έχοντας στο πλευρό τους μεγάλη μερίδα του λαού που δεν την αποδέχτηκε.

Έτσι λοιπόν η ένωση αυτή όχι μόνο δεν επέφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, αλλά αντίθετα δίχασε άρχοντες και λαό, σε ενωτικούς και ανθενωτικούς, παραλύοντας έτσι κάθε δυνατότητα αντίστασης. Βασικότερος εκφραστής της μερίδας των ανθενωτικών, δηλ. όσων δεν αποδέχτηκαν την ένωση των Εκκλησιών, ήταν o άγιος Μάρκος ο Ευγενικός, ο οποίος την χαρακτήριζε ως ψευδοένωση και φρονούσε ότι ο Όρος της συνόδου δεν θα είχε ισχύ, αλλά αντίθετα θα καταρριπτόταν λόγω του βλάσφημου χαρακτήρα προς τον τριαδικό Θεό. Επίσης χαρακτήριζε ως ένοχο, όποιον μνημόνευε τον πάπα ως Ορθόδοξο αρχιερέα και ως παραβάτη της πίστεως κάθε είδους λατινόφρονα (P.G. 160,1097‐1100).

Οι συνέπειες της αποστασίας και της παράβασης της πίστεως άρχισαν να εκδηλώνονται σιγά-σιγά. Τρία χρόνια μετά την υπογραφή του Όρου της Συνόδου Φερράρας – Φλωρεντίας, συγκεκριμένα στις 14 Οκτωβρίου 1442, συνέβη το εξής γεγονός. Ένας ευσεβής ασκητής ιερομόναχος εν ονόματι Αμβρόσιος μετέβη στο ναό της Αγίας Παρασκευής στο Παλαιόκαστρο της Χίου για να τελέσει τον εσπερινό κατά το δειλινό της 13ης Οκτωβρίου. Ενώ προχωρούσε η ακολουθία του εσπερινού ξεκίνησε να βρέχει και όσο περνούσε η ώρα η βροχή δυνάμωνε.

Ο ιερομόναχος μη μπορώντας να βγει από το ναό για να πάει στο κελί του, εξήγησε το φαινόμενο ως ξέσπασμα της οργής του Κυρίου και ως απόφασή του να καταποντίσει το νησί. Έτσι έμεινε στην εκκλησία και κυριευμένος από φόβο, άρχισε να προσεύχεται και να παρακαλεί το Θεό, ώστε να μεταβάλλει την οργή Του σε έλεος προς τον λαό. Δεν γνώριζε ωστόσο ότι η θάλασσα είχε βγει από τα όριά της και είχε ορμήσει προς την ξηρά για να κατακλύσει το νησί. Καθώς ο Αμβρόσιος προσευχόταν αποκοιμήθηκε σε ένα στασίδι του ναού. Τότε του αποκαλύφθηκε ένα όραμα· είδε να ανοίγει η στέγη του ναού και να ξεπροβάλλει μέσα από ένα φωτεινόμορφο σύννεφο η μορφή μιας σεμνής γυναίκας με τα χέρια της σε στάση δέησης και να προσεύχεται.

Τότε άκουσε τη φωνή της γυναίκας που του έλεγε: «μη φοβάσαι Αμβρόσιε, εγώ είμαι η Οσιομάρτυς Παρασκευή· η πατρίδα σου σώθηκε». Ακούγοντας αυτά ο Αμβρόσιος, πλήρης χαράς, ξεκίνησε να ψέλνει τον Όρθρο με ευλάβεια και ενώ ξημέρωνε ήρθαν οι κάτοικοι από τη χώρα και του ανήγγειλαν ότι η θάλασσα είχε βγει από τα όριά της και απείλησε το νησί με κατακλυσμό. Τότε ο ευσεβής Αμβρόσιος διηγήθηκε στους κατοίκους το όραμα της Αγίας Παρασκευής και τους κάλεσε να τελέσουν λιτανεία με την εικόνα της Αγίας, για να εξιλεώσουν με αυτόν τον τρόπο την οργή του Θεού. Έτσι λοιπόν με τη λιτανεία που τέλεσαν οι κάτοικοι και τις πρεσβείες της Αγίας κόπασε η θάλασσα, επέστρεψε στα φυσικά της όρια, σταμάτησαν και τα άλλα καιρικά φαινόμενα και σώθηκε το νησί και ο λαός.

Το θαυμαστό αυτό γεγονός της διάσωσης της νήσου, με τη μεσιτεία της Αγίας Παρασκευής, εορτάζεται πανηγυρικά όχι μόνο στη Χίο, αλλά και στην περιοχή των Μεγάρων, στην Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής των Γερανείων (Μαζίου), όπου από το εσπέρας της παραμονής της εορτής (13 Οκτωβρίου), τελείται πανηγυρική αγρυπνία, κατά το αγιορείτικο τυπικό, που διαρκεί μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της κυριωνύμου ημέρας (14 Οκτωβρίου), υπενθυμίζοντας έτσι ότι η αναμενόμενη βοήθεια δεν έρχεται από τον ανθρώπινο παράγοντα, αλλά από τον ίδιο τον Οικτίρμονα Θεό.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ἑπιστολή κυροῦ Μάρκου τοῦ Ἐφέσου πρὸς τὸν κύριν Γεώργιον τὸν Σχολάριον, P.G. 160,1097‐1100.

Καραγιαννόπουλου Ιωάννου, Το Βυζαντινό Κράτος, τέταρτη έκδοση, εκδ. ΒΑΝΙΑΣ, Θεσσαλονίκη 2001.

Μεταλληνού Δ. Γεωργίου, Τουρκοκρατία: Οι Έλληνες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, εκδ. Ακρίτας, έκτη έκδοση, Αθήνα 2005.

Παπαρρηγόπουλου Κωνσταντίνου, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, έκδοση του National Geographic, τόμος 17.

Ρώμα Γ. Χρίστου, Παρασκευή η Ρωμαία και το Μοναστήρι της στα Γεράνεια, εκδ. Ευεργέτις, Δ’ έκδοση, Μέγαρα 2010.

Φειδά Ι. Βλασίου, Βυζάντιο, Δ’ έκδοση, Αθήνα 1997.

Φειδά Ι. Βλασίου, Εκκλησιαστική Ιστορία Β’, Τρίτη έκδοση, Αθήναι 2002.

 

http://www.megara.org/images/0_2013/2013_10_13a_ROKAS_AG_PARASKEYH/1.pdf

[2φΑ]

                                                     

"Ιωάννης Ζαμάνης"

ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΑΜΑΝΗΣ
Ο ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΤΗΣ ΦΤΩΧΟΛΟΓΙΑΣ

Του ΜΑΝΟΛΗ ΜΠΟΥΡΜΠΟΥΛΑ

Έτσι τον ξέρει ο Βύρωνας και έτσι διακόνησε το ιερό του «χρέος στον άνθρωπο», από την Κατοχή μέχρι το 1983, όπου έκλεισε τα μάτια του.

Τον γνώρισα σε δύσκολες μέρες, τον έμαθα πιο καλά στα σοκάκια του Βύρωνα.

Λεβέντης νέος, καλοντυμένος, όμορφος, κάθε μέρα το δρομολόγιό του στα δρομάκια του Βύρωνα.
Στο πέρασμά του άνοιγαν πόρτες, παράθυρα, για ν’ ακούσουν την καλημέρα του γιατρού.

«Καλημέρα Κόνα Δέσποινα, καλημέρα Θεοπίστη, καλημέρα Αγγελή...»

Με τα παιδιά της γειτονιάς φίλος, έπαιζε βόλους, γεμάτες οι τσέπες του από πολύχρωμες γκαζές που χάριζε στα παιδιά, μια και γινόταν κι αυτός παιδί. Ακόμα και τα γατιά χαϊδεύονταν στα παντελόνια του.

Τον Ζαμάνη, για να σας τον παρουσιάσω, είναι σαν σήμερα το ΙΚΑ να είχε... τροχούς (ήταν κοντά σε κάθε σπίτι που είχε ανάγκη). Ο γιατρός είχε ιατρείο κοντά στα Αγαλματάκια της Ανάληψης. Στη εξώπορτα ήταν ο κυρ-Νικόλας, ο πατέρας του.

Η αμοιβή του, για τους μη έχοντες τίποτα, για τους έχοντες στην κρίση τους και επειδή οι περισσότεροι δεν είχαν, ο γιατρός δεν έγινε πλούσιος ποτέ.

Και τη δεύτερη και την τρίτη επίσκεψη πήγαινε στα σπίτια των ανθρώπων χωρίς αμοιβή, αλλά πιότερο για να κάτσει κοντά τους, για να μπει στην ψυχή τους και στις ανάγκες τους.
Σε πολλούς μάλιστα έδινε και το σχετικό βοήθημα για τα φάρμακα. Η μεγάλη του αγάπη ήταν οι γέροντες. Γυρνώντας στους δρόμους, εάν συναντούσε γέροντα φορτωμένο, τον ανακούφιζε από το βάρος.
Τα περισσότερα ψηστικά στους φούρνους του Βύρωνα τα πήγαινε και τα πλήρωνε ο γιατρός.

Μα η πιο μεγάλη του αγάπη, η Κόνα Δέσποινα, στην οδό Ίμβρου. Η Κόνα Δέσποινα από τη Σμύρνη. Χωρίς παιδιά, χωρίς άνδρα, στεγνή, γυρμένη, γιατί στις πλάτες της ήταν φορτωμένη η καταστροφή της Σμύρνης. Θα ήταν περίπου στα ενενήντα. Στα τελευταία της χρόνια κατέπεσε. Ο γιατρός πήγαινε κάθε μέρα, σαν τις σημερινές αποκλειστικές, φορώντας ποδιά, για να κάνει το χρέος του, έτσι έλεγε: «το χρέος μου στο Θεό».

«Γιατρέ Ζαμάνη, έλα και σήμερα και δείξε μου τον Θεό.
Εσύ τον βρήκες στην ψυχή του ανθρώπου, εγώ πού και πώς;»

Μια φορά ο Δήμος ήταν σε αναζήτηση Δημάρχου.
«Γιατρέ» του είπα, «γιατί δεν κατεβαίνεις για Δήμαρχος;»

Με κοίταξε και μου είπε:
«Γιατί, για να υπάρχουν άνθρωποι αύριο, που να πάψουν να μ’ αγαπάνε;»

Ένα κατοχικό βράδυ, κάναμε περιφρούρηση για να προφυλάξουμε το έργο της ΕΠΟΝ στο γράψιμο συνθημάτων, μαζί με τον Δεκάριστο, έναν Επονίτη, όχι Βυρωνιώτη, που δεν γνώριζε πρόσωπα και κατατόπια. Αργά το βράδυ είδαμε δυο σκιές να περπατούν με προφυλάξεις, όπως συνηθιζόταν τότε.

«Αλτ», φωνάξαμε, «σύνθημα».

Και τότε ακούσαμε για παρασύνθημα: «Άντε βρε, η μαμή είμαι, η Κατίνα η νοσοκόμα και ο Ζαμάνης». Οι Νυχτοβάτες της εποχής εκείνης. Τους προσφέραμε τη βοήθειά μας για τη γέννηση ενός νέου ανθρώπου.

Νέο ακόμα, τον κέρδισε η Εκκλησία. Η μεταστροφή και η αναγέννησή του οφείλεται κυρίως στη γνωριμία του με τον αείμνηστο π. Ιερώνυμο Σιμωνοπετρίτη, άλλοτε ηγούμενο της Ι. Μονής Σίμωνος Πέτρας του Αγίου Όρους, που για πολλά χρόνια έμεινε ως πνευματικός στο μετόχι της Ανάληψης.

Η αγιότητα του π. Ιερώνυμου ήταν οριστική για το γιατρό Ζαμάνη.
Ήταν πια γιατρός ιεραπόστολος, άλλωστε και από μικρός ήταν.

Στις 25 Ιουλίου 1983 απεβίωσε, στα 71 του χρόνια. Πέθανε προσευχόμενος.
Ο Λαός του Βύρωνα και των γύρω περιοχών θρήνησε πάνδημα τον θάνατο του Γιατρού της Φτωχολογιάς. Στην Αγία Τριάδα χιλιάδες κόσμου συνόδευσαν τον άνθρωπο, μέχρι το Νεκροταφείο του Βύρωνα.

Κι όσοι γνωρίσαμε τον Ζαμάνη και ευεργετηθήκαμε απ’ αυτόν ποικιλοτρόπως, παρακαλούμε τον Κύριο ν’ αναδείξει νέους γιατρούς Ζαμάνηδες.

Ευτυχώς στο Βύρωνα και στην περιοχή Αναλήψεως υπάρχουν άνθρωποι γιατροί και σήμερα.

Ποιος μπορεί να τον ξεχάσει;

Από το αρχείο του "ΕΝΤΟΣ του Βύρωνα"

Τεύχος: 31, 1/1998

[2fA]

                                                 

Μέρα γιορτής..

ΜΕΡΑ ΓΙΟΡΤΗΣ

Μέρα γιορτής σαν ξημερώνει

λουλούδια φέρνει η προσμονή,

οι ευχές πουλιά που κελαηδούν

και αγγέλους η αγάπη!

γιορτή - και ακούω καθαρά

τους γρήγορους παλμούς σου

να ψηλαφούν τις προσφορές

των αισθημάτων

ευαισθησίας αγκαλιές

πουλιά του παραδείσου

και ρόδα από τον κήπο της καρδιάς

μα πέρα από την ομορφιά που ανθίζει

στη ματιά σου

από ταξίδια ονειρικά

στων φεγγαριών τους δρόμους

είναι μαγευτικά αισθητοί

και πάντα ευλογημένοι

οι διάφανοι κυματισμοί χαράς

σαν νοιώθεις στα μαλλιά σου

να φτερουγίζουν τα αγγελάκια

της αγάπης.

Μ. Ψ. 

"Τόσο απλά.. "

Ludovico Einaudi - Divenire

"Ο Πύρινος Άγιος"

Ο Πύρινος Άγιος, Ηλίας ο Θεσβίτης

του Φώτη Κόντογλου - από το βιβλίο "Γίγαντες Ταπεινοί"

Οι Ιουδαίοι τον περιμένανε να ξανάρθει στον κόσμο, για τούτο θαρρούσανε πως ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος ήτανε ο Ηλίας. Και τότε που ρώτησε ο Χριστός τους μαθητές του "Ποιος λένε, πως είμαι, οι άνθρωποι;", του απαντήσανε πως λέγανε πως ήτανε ο Ηλίας ή κάποιος άλλος από τους προφήτες.

Ο προφήτης Μαλαχίας, που έζησε πολύ υστερώτερα από τον Ηλία, λέγει: "Τάδε λέγει Κύριος Παντοκράτωρ. Ιδού εγώ αποστελώ υμίν Ηλίαν τον Θεσβίτην, πριν ή ελθείν την ημέραν Κυρίου την μεγάλην και επιφανή", και πολλοί το εξηγήσανε πως ο Hλίας θάρθει πάλι στον κόσμο πριν από τη Δευτέρα Παρουσία και θα μαρτυρήσει.

Σε όλα μοιάζει μ’ αυτόν ο Πρόδρομος, γι’ αυτό οι απόστολοι κ’ οι άλλοι Εβραίοι υποπτευόντανε μήπως ήτανε ο Ηλίας, ξαναγεννημένος. Ύστερα από τη Μεταμόρφωση, σαν κατεβήκανε από το βουνό οι τρεις μαθητάδες με τον Χριστό, τον ρωτήσανε: "Οι γραμματείς λένε, πως ο Ηλίας πρέπει νάρθει πρώτα. Εσύ τι λες;"

Κι’ ο Χριστός, τους αποκρίθηκε: "Ο Ηλίας έρχεται πρώτα και θα τ’ αποκαταστήσει όλα· αλλά σας λέγω πως ο Ηλίας ήρθε κιόλας, και δεν τον γνωρίσανε, αλλά του κάνανε όσα θελήσανε· τα ίδια μέλλεται να πάθει και ο γυιός του ανθρώπου απ’ αυτούς".

Τότε καταλάβανε οι μαθητές, πως για τον Ιωάννη τον Βαπτιστή τους είπε (Ματθ. ιστ΄, 10).
Ρωτήσανε οι μαθητές τον Χριστό για τον Ηλία, επειδή τον είχανε δει πριν από λίγο απάνω στο Θαβώρ, να φανερώνεται μαζί με τον Μωυσή, την ώρα που μεταμορφώθηκε ο Xριστός και να μιλά μαζί του, με όλο που είχε ζήσει σ’ αυτόν τον κόσμο πριν από 800 χρόνια.

Αλλά και κατά τη Σταύρωση, σαν φώναξε ο Χριστός "Hλί ηλί, λαμά σαβαχθανί", κάποιοι από τους Εβραίους που στεκόντανε κοντά στον σταυρό λέγανε πως θα φώναζε τον Ηλία να τον βοηθήσει: “Τινές δε των εκεί εστώτων, ακούσαντες έλεγον ότι Hλίαν φωνεί ούτος” (Mατθ. κζ΄, 46). Παντού πλανιέται ο ίσκιος του.

Ο προφήτης Ηλίας γεννήθηκε προ 2767 χρόνια. Πατρίδα του ήτανε ένας τόπος που τον λέγανε Θέσβη, στα σύνορα της Αραβίας, κι’ από τούτο λέγεται Θεσβίτης. Τον πατέρα του τον λέγανε Σωβάκ, από το γένος του Ααρών.

Τη νύχτα που γεννήθηκε, είδε ο πατέρας του πως πήγανε να τον χαιρετήσουνε κάποιοι άνθρωποι με άσπρα ρούχα και πως φασκιώσανε με φωτιά το νήπιο και του δίνανε να φάγει φωτιά.

Σαν μεγάλωσε, έγινε ένας άντρας τρομερός κ’ έτρεχε παντού και ξόρκιζε τους Εβραίους να γυρίσουνε στον αληθινό Θεό που τον είχανε αρνηθεί και προσκυνούσανε τον Bάαλ. Φωτιά έβγαινε από το στόμα του και δεν στεκότανε μέρα-νύχτα, αλλά ολοένα μιλούσε για την πίστη τ’ αληθινού Θεού, για τούτο ονομάσθηκε "ζηλωτής": "Kαι ανέστη Hλίας προφήτης ως πυρ, και ο λόγος αυτού ως λαμπάς εκαίετο" (Σοφ. Σειράχ μη΄,1 )…

Ο προφήτης Ηλίας είναι πολύ τιμημένος από εμάς τους Έλληνες. Όπου να πας θα δεις ρημοκλήσια του απάνω στις κορφές των βουνών, από τα μικρά ως τα μεγάλα. Ο άγιος Νικόλας φυλάγει τη θάλασσα κι’ ο προφήτης Ηλίας τα βουνά.

Μέσα στα ρημοκλήσια του είναι ζωγραφισμένος από κείνους τους παληούς μαστόρους, σαν τσομπάνος με τη φλοκάτη, με μαλλιά και γένια ανακατεμένα και στριφτά σαν αγριόπρινος, γερακομύτης, σαν αητός, με μάτια φλογερά.

Κάθεται απάνω σε μια πέτρα, μπροστά σε μια σπηλιά, σαν το όρνιο στη φωλιά του. Έχει ακουμπισμένο το κεφάλι του στην απαλάμη του, και κοιτάζει κατά πίσω, σαν να ακούγει τη φωνή του Θεού που του μιλά μέσα σε κείνα τα άσπλαχνα κράκουρα. Από πάνω του πετά ο κόρακας μ’ ένα κομμάτι κρέας, και χυμίζει κατά κάτω να του το δώσει.

Όπως είναι ζωγραφισμένος μέσα στο ρημοκλήσι του, θαρρείς πως βρίσκεσαι αληθινά μέσα στη σπηλιά του, και ακούς τον αγέρα που βουΐζει στα χορτάρια και τα όρνια που κράζουνε κόβοντας γύρους από πάνω από το βουνό.

Kανένα παμπάλαιο θυμιατήρι είναι κρεμασμένο δίπλα του απάνω στον καπνισμένον τοίχο, κανένα κερί σβηστό στέκεται μπηγμένο στον άμμο σ’ ένα μανουάλι βουνίσιο σαν τον άγιο, που είναι ο νοικοκύρης εκείνου του ρημοκλησιού.

Κάθε χρόνο, στις 20 Iουλίου, έρχουνται αποβραδύς οι χριστιανοί από το χωριό με τον παπά, και τον προσκυνάνε τον προφήτη Ηλία, ανάβουνε τα καντήλια, θυμιάζουνε, και ψέλνει κανένας γέρος και λέγει τα στιχηρά της μνήμης του, και κείνος ακούγει με το άγριο κεφάλι του ακουμπισμένο στο χέρι του, κι’ ο κόρακας βαστά το ίσιο με τη βραχνή φωνή του:

"Xαίροις επίγειε Άγγελε και ουράνιε άνθρωπε, Hλία μεγαλώνυμε. Xαίροις Hλία ζηλωτά, των παθών αυτοκράτωρ. Ω του θαύματος! O πήλινος άνθρωπος, ουρανούς του βρέχειν υετόν ουκ έδωκεν, και ουρανούς ανατρέχει εν πυρίνω άρματι".

Και την άλλη μέρα, άμα τελειώσει η λειτουργία, φεύγουνε οι άνθρωποι, κι’ ο Ηλίας κάθεται πάλι ολομόναχος "μονώτατος", βουβός, τυλιγμένος στην προβιά του, σαν αγιούπας κουρνιασμένος. Χιλιάδες χρόνια κάθεται έτσι, άλλες πολλές θα κάθεται, "έως του ελθείν την ημέραν Κυρίου την μεγάλην και επιφανή".

[2φΑ]

"Στον Προφήτη Ηλία.. "

Κάλυμνος - ανάβαση στον Προφήτη Ηλία!

fb - [2fA]