"Η μέρα μόλις ξεκίνησε "

 

-  Από γαλλικό κείμενο, που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο

Η μέρα μόλις ξεκίνησε και... είναι έξι η ώρα το βράδυ.
Πριν λίγο έφτασε η Δευτέρα και είναι ήδη Παρασκευή.
 ... και ο μήνας έχει ήδη τελειώσει.
 ... και η χρονιά σχεδόν τελείωσε.
 ... και έχουν περάσει ήδη 40, 50 ή 60 χρόνια της ζωής μας.
 ... και συνειδητοποιούμε ότι χάσαμε τους γονείς μας, τους φίλους μας.
και συνειδητοποιούμε ότι είναι πολύ αργά για να επιστρέψουμε ...

Έτσι ... παρά τα πάντα, ας προσπαθήσουμε να αξιοποιήσουμε
στο έπακρο τον χρόνο που έχει απομείνει ...

Ας μην σταματήσουμε να ψάχνουμε για δραστηριότητες που αγαπούμε ...
ας βάλουμε λίγο χρώμα στο γκρίζο μας ...
Λίγο χαμόγελο στα μικρά πράγματα της ζωής
που χαρίζουν βάλσαμο στις καρδιές μας.

Και παρά τα πάντα, πρέπει να συνεχίσουμε να αξιοποιούμε τον χρόνο
που έχουμε, με ηρεμία.
Ας προσπαθήσουμε να εξαλείψουμε το "μετά"...
Το κάνω μετά... θα πω μετά ... θα το σκεφτώ μετά...
Αφήνουμε τα πάντα για αργότερα, σαν το «μετά» να είναι δικό μας.

Όμως… μετά,
ο καφές κρυώνει...
οι προτεραιότητες αλλάζουν...
η γοητεία εξαντλείται...
η υγεία βγάζει προβλήματα ...

μετά,
τα παιδιά μεγαλώνουν...
οι γονείς γερνούν και φεύγουν...
οι υποσχέσεις ξεχνιούνται...

μετά,
η μέρα γίνεται νύχτα...
η ζωή σιγά-σιγά τελειώνει...
και είναι πια πολύ αργά...

Ας μην αφήσουμε λοιπόν, τίποτα για αργότερα...
ας μην χάσουμε τις καλύτερες στιγμές,
τις καλύτερες εμπειρίες,
τους καλύτερους φίλους μας,
την χαρά της οικογένειας...

 Η μέρα είναι σήμερα... - η στιγμή είναι τώρα...

 

2φΑ

                                                                

"Νυχτερινή βάρδια "

Roy Popkin  -  "Night Watch"

Δεν είχε πολλή ώρα που ανέλαβε τη βάρδια της, όταν φάνηκε στο διάδρομο ο νεαρός πεζοναύτης.

Κατάλαβε πως επρόκειτο για τον στρατιώτη γιο του ετοιμοθάνατου γεροντάκου, που τον ζητούσε επίμονα κάθε φορά που ξυπνούσε και κάποιες φορές και στον ύπνο του ακόμα.

Τον πλησίασε και τον κοίταξε με συμπόνια. 

– Γεια σας, του είπε, ο πατέρας σας όπως ξέρετε είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση, αλλά ευτυχώς, τον προλάβατε ζωντανό. Ελάτε μαζί μου.

Εκείνος την ακολούθησε αμίλητος στο κρεβάτι ενός ηλικιωμένου ασθενή, που βρισκόταν σε βαριά καταστολή, λόγω εμφράγματος. 

– Ο γιος σας είναι εδώ, είπε στον γέροντα, μ’ ακούτε; ήρθε ο γιος σας!

Ο ασθενής μισάνοιξε τα μάτια του, είδε αμυδρά τον νεαρό πεζοναύτη να στέκεται όρθιος κι ένα απαλό χαμόγελο σχηματίστηκε στα χείλη του

Κίνησε αδύναμα τα δάχτυλα του κι έκλεισε πάλι τα μάτια του.

Ο πεζοναύτης έσφιξε το χέρι του ηλικιωμένου άντρα, με πολλή αγάπη. 

Η νοσοκόμα του έφερε μια καρέκλα, για να καθίσει δίπλα στο κρεβάτι.

Οι ώρες περνούσαν και ο νεαρός καθόταν εκεί στον μισοφωτισμένο θάλαμο, κρατώντας το χέρι του ηλικιωμένου άντρα. 

Συγκινημένος, του μιλούσε τρυφερά και του έδινε δύναμη και κουράγιο. 

Περιστασιακά, η νοσοκόμα πρότεινε στον πεζοναύτη να πάει να ξεκουραστεί για λίγο. 

Εκείνος αρνήθηκε

Κάθε φορά που η νοσοκόμα έμπαινε στον θάλαμο, ο πεζοναύτης την αγνοούσε, όπως αγνοούσε και τους άλλους θορύβους του νοσοκομείου - τον ήχο της δεξαμενής οξυγόνου, τις ομιλίες του προσωπικού, τις κραυγές και τα βογκητά των άλλων ασθενών. 

Κάποιες στιγμές, τον άκουσε να λέει πολλά όμορφα λόγια στον πατέρα του.

Ο ετοιμοθάνατος άντρας δεν έλεγε τίποτα, το μόνο που έκανε ήταν να κρατάει το χέρι του γιου του σε όλη τη διάρκεια της νύχτας, με μια έκφραση γαλήνης στο πρόσωπο του. 

Τα ξημερώματα πέθανε.

Ο πεζοναύτης άφησε απαλά στο κρεβάτι το άψυχο χέρι που κρατούσε, και πήγε να ειδοποιήσει τη νοσοκόμα. 

Την περίμενε, να τελειώσει την απαιτούμενη διαδικασία.

Μόλις εκείνη επέστρεψε, άρχισε να του λέει λόγια παρηγοριάς, αλλά εκείνος τη διέκοψε.

– Ακούστε με, της είπε, δεν ήταν πατέρας μου ο ασθενής αυτός, και ούτε καν τον γνώριζα, όμως όπως ήρθαν τα πράγματα, νομίζω πως έκανα το καλύτερο που μπορούσα.

Ήρθα εδώ χθες βράδυ, για έναν άλλο ασθενή.
Με έστειλαν από το Γραφείο που υπηρετώ, να ενημερώσω τον κύριο William Grey, πως ο γιος του σκοτώθηκε πριν δυο μέρες στο Ιράκ.

Πείτε μου σας παρακαλώ, σε ποιον θάλαμο θα τον βρω.

Αλλά θα ήθελα ακόμα να μάθω, πώς λεγόταν το γεροντάκι που όλη νύχτα του κρατούσα το χέρι.

Η νοσοκόμα σήκωσε το κεφάλι της, κοίταξε βουρκωμένη τον πεζοναύτη και του είπε:

– Αυτός ήταν ο William Grey...

[Την ιστορία αυτή, ιδανική για ταινία μικρού μήκους, έγραψε το 1964 ο Roy Popkin,
και πρωτοδημοσίευσε τον Σεπτέμβριο του 1965 το Reader’s Digest.]

smalljoys - sugklonistiko

apM [2fA]

"Αξεπέραστη γοητεία.. "

Η αξεπέραστη γοητεία των ευγενικών ανθρώπων..
-  Γράφει η Αναστασία Νάννου

Αν με ρωτήσεις τι μου λείπει περισσότερο απ’ τις ανθρώπινες σχέσεις, θα σου απαντήσω, η ευγένεια. Και δεν είμαι η μόνη, νομίζω.

Δεν ξέρω αν έχουμε χάσει λίγο την μπάλα και την ανθρωπιά μας με τις νέες τεχνολογίες και τα συναφή, δεν ξέρω αν η υπερβολική αστικοποίηση έφερε την απομόνωση κι εν τέλει τη συμπεριφορά της χάβρας, δεν ξέρω αν η απογοήτευση της κοινωνικοπολιτικής κατάστασης κι η οικονομική δυσπραγία του καθενός, μας έκανε να χάσουμε λίγο απ’ την ευγένειά μας. 

Σε εκείνα τα απλά και καθημερινά, που τις περισσότερες φορές μας χαρακτηρίζουν.

Χάθηκε πλέον το χαμόγελο απ’ τους ανθρώπους, εκείνο που χωρίς να ξέρεις τον περαστικό σου φτιάχνει τη μέρα. Εκείνο που ανοίγει ο γείτονας την πόρτα του ασανσέρ κουνώντας συγκαταβατικά το κεφάλι, σου δίνει μια σακούλα που σου έπεσε απ’ τα χέρια και σου χαμογελά, απλώς γιατί σε βοήθησε σε κάτι.

Πού πήγε εκείνη η «καλημέρα», που πριν λίγα χρόνια την άκουγες απ’ τον πρώτο τυχόντα που θα συναντούσες εκτός σπιτιού;
Πού πήγε εκείνη η τσίχλα, που σε κέρναγε ο περιπτεράς, όταν του έκανες σεφτέ;
Το κουλούρι, που σου έδινε ο φούρναρης, γιατί σήμερα του έγιναν πολύ αφράτα!

Πού πήγε το χάδι των λέξεων στα αυτιά μας, η ομορφιά του λόγου κι η ευφορία της ψυχής μας; Πόσο καιρό έχεις να αισθανθείς όμορφα με τα λόγια κάποιου ανθρώπου; 

Ν’ ακούσεις ένα «παρακαλώ», ένα «ευχαριστώ» ή έστω έναν πληθυντικό ευγενείας που ν’ αποτελεί δείγμα σεβασμού κι ευγένειας;

Μας έχουν λείψει οι άνθρωποι που φέρονται όμορφα στους γύρω τους. 

Εκείνοι που είναι όμορφοι εξωτερικά κι εσωτερικά. 

Εκείνοι που έχουν βαλθεί να ομορφύνουν τον κόσμο και ν’ αλλάξουν την ψυχολογία, έστω κι ενός ανθρώπου. Είναι λίγοι, το έχουμε πάρει πρέφα, αλλά είναι ξεχωριστοί κι ευδιάκριτοι. Λάμπουν από μακριά, όπως ο χρυσός. Κι η λάμψη τους είναι μεταδοτική.

Οι άνθρωποι με ευγένεια χειρίζονται το λόγο με λεπτότητα. 

Κρατάνε τις λέξεις στα χείλη τους με διακριτικότητα, γιατί τρέμουν μην τις πληγώσουν. 

Κι αν μια λέξη πληγωθεί, αν τη χρησιμοποιήσεις λάθος, αν δεν την εκφέρεις όμορφα, τότε ταυτίζεται με άσχημα συναισθήματα, με αρνητισμό, θυμό και πόνο. 

Θέλουν χάδι οι λέξεις, όπως και τα’ αυτιά μας.

Με τι λεπτότητα και τι χάρη σου συμπεριφέρονται λες κι είσαι κύριος επί των τιμών! 

Έτσι αισθάνεσαι δηλαδή, μιας και σπάνια πλέον σου συμπεριφέρονται με όμορφο τρόπο. 

Πες μου ποια ήταν η τελευταία φορά που κάποιος σου χάρισε ένα λουλούδι.

Υπήρξε κάποιος που έγραψε για σένα ένα ποίημα; 

Κάποιος που σηκώθηκε για να τραβήξει την καρέκλα σου πριν καθίσεις; 

Κάποιος που σου άνοιξε την πόρτα του αυτοκινήτου για να κατέβεις; 

Κάποιος που προσφέρθηκε να σε γυρίσει σπίτι γιατί ήταν αργά; 

Κάποιος που σε ευχαρίστησε απλώς για κάτι που του προσέφερες; 

Κάποιος που σου έστειλε ένα μήνυμα γιατί σε θυμήθηκε ή για να σου πει ένα «περαστικά»;

Οι ευγενείς άνθρωποι είναι υπό εξαφάνιση. Γι’ αυτό κι όταν μας φέρονται όμορφα, όπως θα έπρεπε να φερόμαστε όλοι στην καθημερινότητά μας, κυριαρχεί η έκπληξη και θεωρούμε ότι ανακαλύψαμε κάποιο θησαυρό.

Κοιτάξτε γύρω σας κι εντοπίστε τους. 

Φοράνε χαμόγελο, μοιράζουν ευχές, βοηθάνε απλόχερα και σου φτιάχνουν τη μέρα με τη γλυκύτητα και τον εκλεπτυσμένο λόγο τους. 

Άνθρωποι με ήθος που οι τρόποι τους είναι μιας άλλης εποχής, μιας εποχής που πολλοί θα θέλαμε να έχουμε ζήσει.

Η ευγένεια ανοίγει πόρτες, κλείνει στόματα με αποστομωτικό τρόπο, αποτελεί την πιο διπλωματική απάντηση σε μια άσχημη συμπεριφορά και το κυριότερο είναι ο πιο σίγουρος τρόπος να σ’ αγαπήσουν.

Να είστε ευγενείς, γιατί όπως έλεγε κι ο Πλούταρχος: 

«Ο ευγενής άνθρωπος δίνει αξιοπρέπεια σ’ όλες τις πράξεις».

loveletters – [2fA]

"Μέλι αγαθοσύνης.. "

Κώστας Ε. Τσιρόπουλος  -   Έζησα φιλικά με την συνείδησή μου
 

…. Συνειδητοποιώ, χωρίς στο βάθος να μετανιώνω, πως εξόδεψα το καλύτερο μέρος της ζωής μου δουλεύοντας, με τον τρόπο που μπορούσα, για την πατρίδα μου –για την γλώσσα μου.

Έτσι μου δίδαξαν να κάμω οι μακαριστοί γονείς μου, με τον τρόπο τους κι εκείνοι. 

Το φιλελεύθερο δημοκρατικό φρόνημα που κόλπωνε όλη μας την οικογένεια, μου χάρισε νομίζω, την αίσθηση της ιερότητας του ανθρώπου μέσα στην κοινότητα, της αξιοπρέπειας του προσώπου του και του πατριωτισμού.

Και αν ζημιώθηκα, με παρηγορεί που υπηρέτησα την αρετή.
Και αν όσα με φιλοπατρία θέλησα να σπείρω, κατακάηκαν από τον λίβα της πονηρίας, πάλι εγώ δεν έχασα: έζησα φιλικά με την συνείδησή μου και υποτάσσομαι στη μοίρα του θανάτου μου με γαλήνια καρδιά.

Τα πνεύματα των προγόνων σταλάζουν στα στήθη μου μέλι αγαθοσύνης.
Έζησα τη θάλασσα αθάνατα, τους ελιώνες που ανασαλεύουν οι άνεμοι των νησιών μας, τις άσπρες εκκλησιές, τ’ αθάνατα μάρμαρα, τα οστά των Ελλήνων.

frear – [2fA]

"Περνά το ποτάμι θολό.. "

Κώστας Ε. Τσιρόπουλος  -  «Εγώ θνητός με λαβωμένη ψυχή… »
["Σκύλλα και Χάρυβδις"]

…. Έγραψα ως τώρα χιλιάδες σελίδες νομίζοντας πως είμαι αθάνατος.
Τώρα που νιώθω τον θάνατο ζωντανό στο μεδούλι μου, θέλω να κρυφτώ γυμνός
μέσα στη γλώσσα μου.
Να τραφώ από τις λέξεις της, εγώ θνητός με λαβωμένη ψυχή,
μήπως και γίνω αθάνατος. [… ]

Μη με ρωτάτε, παρακαλώ, γιατί δεν γράφω ευχάριστα πράγματα.
Σας ξεγελά ένα χαμόγελο που είναι φανέρωμα αγωγής, όχι ευτυχίας.

Πολλοί έχουν την ίδια με μένα ή και μεγαλύτερη ηλικία και δεν θέλω
– ίσως ούτε μπορώ – να τους εξηγήσω πόσο η ζωή μου,
η ζωή μας, έχει σφραγιστεί με τον θάνατο.

Δεν εξεγείρομαι γι’ αυτό.
Ζω με απορία και μελαγχολία, με δισταγμό που θα τον έλεγα καταφατικό.
Τη ζωή την αντικρίζω πλέον αποφατικά: ό,τι δεν είναι θάνατος,
όσος χρόνος δεν τρώγεται από τον θάνατο, είναι ζωή, που απομένει.

Περνά το ποτάμι θολό, αδιάφορο, ακατανόητο.
Αφήνει αυτά τα ψήγματα χρυσού.
Στεκόμαστε σε λεπτή, ανεμοδαρμένη λουρίδα γης:
τριγύρω το χαώδες του θανάτου.

frear – [2fA]

"Ενώπιον της απανθρωπίας "

Κώστας Ε. Τσιρόπουλος  -  Ενώπιον της απανθρωπίας

Γνωρίζουμε πως οι αποδεκτές πνευματικές βάσεις της Ευρώπης είναι τρεις:

ο αρχαίος ελληνικός στοχασμός, το ρωμαϊκό Δίκαιο και ο Χριστιανισμός.

Και το μεν ρωμαϊκό Δίκαιο εξελίχθηκε και απομένει ως σημείο αναφοράς για την νομική σκέψη, ο αρχαίος ελληνικός στοχασμός – αποσυσχετισμένος δυστυχώς, αρκετά από τη γλώσσα – απομένει μια ολιγοσύχναστη περιοχή μελέτης και σοφίας ως όργανο φωτισμού του ανθρώπου.

Και ο χριστιανισμός λειτούργησε, ιδίως από την εποχή του Καρλομάγνου και μετά, όχι μόνο ως όργανο φωτισμού και αληθείας της ανθρώπινης ύπαρξης, αλλά και ως θεμέλιο δόμησης και λειτουργίας των ευρωπαϊκών κρατών, διότι αυτός ουσιαστικά γέννησε, γαλούχησε και άνδρωσε τον Ανθρωπισμό – που υπήρξε η μεγάλη, ανεπανάληπτη πρόταση της Ευρώπης προς την Ανθρωπότητα, όχι μόνο ως τρόπος διαλογισμού, αλλά ζωής.

Η πρόταση αυτή κατέληγε πάντα σε μια συγκλονιστική κατάφαση, την κατάφαση του θανάτου, δηλαδή της εξόδου μας από τον κόσμο αυτό.

Για τούτο και ο αυθεντικός ανθρωπισμός υπολόγισε πάντα στον θεμελιακό ορισμό του Πλάτωνος πως η φιλοσοφία – η αυθεντική – είναι σπουδή θανάτου.

Εκεί φρονώ πως βρίσκεται το ευγενέστερο μυστήριο του ανθρωπισμού:

στη βεβαιότητα πως, όπως εισήλθες, έτσι έχεις καθήκον να εξέλθεις από τον κόσμο αυτό. Όλα στη ζωή σου είναι ενδεχόμενα, η έξοδός σου από τον κόσμο αυτό αναπότρεπτη.

Και όποιος δεν λησμονεί ποτέ την συγκλονιστική, τραγική ετούτη αλήθεια, πλάθει τον εαυτό του και τον βίο του ολόκληρο, ως άνθρωπος αληθινός.

Ως πλάσμα, που εκ γενετής περικλείει το μυστήριο του ιερού.

Αλλά η Ιστορία δεν λειτουργεί εξελικτικά. Λειτουργεί δυναμικά:

με εκρήξεις, με άλματα, με ανατινάξεις, με δομήσεις και κατεδαφίσεις.

Ετούτο τον συγκλονιστικό δυναμισμό της Ιστορίας έζησε η Ευρώπη από τα τέλη του 18ου αιώνα – εννοώ την Γαλλική Επανάσταση – και εξακολουθεί να βιώνει ως σήμερα.

Η μορφή, η τόσο δυναμική και κάθε τόσο αλλοιούμενη μορφή της σημερινής ευρωπαϊκής κοινωνίας, διαρκώς και αποσυσχετίζεται από τον ευρωπαϊκό ανθρωπισμό.

Από τον τρόπο δηλαδή ζωής, που είχε ως κέντρο και ως άξονα τον Άνθρωπο, τον σεβασμό στο πρόσωπό του, στην ηθική πολιτειακή του ταυτότητα, στο μεταφυσικό του ανάστημα μέσα σ’ έναν κόσμο που σε ολόκληρο τον 20ο αιώνα ρίχτηκε με μια πρωτοφανή αγριότητα σε τρεις πολέμους που εξουθένωσαν τελειωτικά τον ευρωπαϊκό ανθρωπισμό – τον Πρώτο, τον Δεύτερο και τον Τρίτο, τον λεγόμενο Ψυχρό Πόλεμο.

(Τρεις πολέμους των χριστιανικών λαών, μην το ξεχνάτε: δολοφονίες σωρηδόν, αγριότητες ανείπωτες, Άουσβιτς και Νταχάου, Γκουλάγκ και τόσα άλλα, φριχτά, αποτρόπαια έργα κατ’ όνομα χριστιανών… )

Βγαίνοντας, κατά την τελευταία εικοσαετία του περασμένου αιώνα, μέσα από μια τέτοια συγκλονιστική, τραγική πολυπεριπέτεια, η Ευρώπη βρέθηκε ξαφνικά με τα χέρια αδειανά:

χωρίς κλασικές σπουδές, χωρίς αξιοσέβαστο Δίκαιο, με τη Χριστιανοσύνη της ασφυκτικά συρρικνωμένη τόσο, που η λειτουργία των κοινωνιών που την συνθέτουν, όλο και πιο πολύ ν’ απομακρύνεται από τον Χριστιανισμό.

Μια Ευρώπη αποχριστιανισμένη.

Για να ζήσουμε σήμερα, αλλά και να απολαύσουμε τα όσα προσφέρει, η με πολύ ακκισμό λεγόμενη «μετανεωτερική» κοινωνία – κοινωνία που παρωθείται στον απ-ανθρωπισμό.

Να λησμονήσουμε πλέον πως είμαστε θνητοί, επομένως διαβάτες του κόσμου – ή, επειδή ακριβώς είμαστε θνητοί, να ριχτούμε στις απολαύσεις του κόσμου αυτού. Ο Χριστιανισμός δίδασκε, και διδάσκει, πως ο θάνατος είναι ένα πέρασμα, μια διάβαση.

Και ο σημερινός κόσμος πως είναι ένα τέρμα, ένας εκμηδενισμός.

Κι επειδή ο θάνατος του ανθρωπισμού που ενέπνεε ο Χριστιανισμός άφησε ανοιχτό τον κόσμο ετούτο μονάχα, σφαλίζοντας ερμητικά με την απιστία τον μετά θάνατον κόσμο, ας ριχτούμε, μας προτρέπουν, στις απολαύσεις του κόσμου, του μοναδικού αυτού κόσμου.

Η τραγική ετούτη καθίζηση του Χριστιανισμού που βιώνουμε τα τελευταία είκοσι χρόνια, άφησε εντελώς ελεύθερο το έδαφος στον υλιστή νεο-άνθρωπο, που με τη δραστική συμπαράσταση της μηχανής και της τεχνολογίας, ρίχτηκε ακάθεκτος πάνω στις γήινες τροφές – για να θυμηθούμε τον Αντρέ Ζιντ.

Η βαθμιαία συρρίκνωση του χριστιανικού βιώματος, το χαμένο πλέον όραμα, το βαθιά εξανθρωπιστικό, της μέλλουσας πόλεως, προσκόλλησε τυραννικά τους ανθρώπους των καιρών μας στην εγκοσμιότητα.

Που σημαίνει: κατανάλωση, απόλαυση όλων των αγαθών που προσφέρει αυτή η ζωή – και μάλιστα των πιο υλικών, των πιο σαρκικών αγαθών, αυτών που συνήθως δηλητηριάζουν την ψυχή.

Έχοντας στα χέρια της την υψηλή τεχνολογία και την μηχανή, η κοινωνία της Ευρώπης παραμορφώνεται σε μιαν αριθμητική – και αριθμηστική – κοινωνία, όπου όλα είναι θέμα αριθμών.

Το πρόσωπο, που την ανέγγιχτη ιερότητά του εγγυήθηκε με τη σάρκωσή του ο Χριστός, έχει απισχνανθεί, και οι πολίτες της Ευρώπης ζούνε για να χαρούν, χωρίς ενδοιασμούς, τα υλικά και τις διασκεδάσεις του κόσμου αυτού, γιατί αύριο πεθαίνουν, αύριο τους περιμένει ο εκμηδενισμός.

Αριθμοί είναι και ως αριθμοί ζουν και κινούνται, όχι ως πρόσωπα εξαγνισμένα από τον Θεάνθρωπο.

Με μια τέτοια μηδενιστική συλλογιστική λειτουργούν σήμερα οι εξουσίες στην Ευρώπη – πολιτικοί, δημοσιογράφοι, πίσω τους το μεγάλο κεφάλαιο.

Μια αριθμηστική, μια μηχανιστική κοινωνία μελλοθανάτων, τι μέλλον μπορεί να έχει;

Κι ένας βίος, ο βίος του λυσσαλέου καταναλωτή, πόσο μπορεί να είναι ανθρώπινος, δηλαδή που τα «άνω θωρεί», που δίδει άλλο νόημα στην έλευσή του στον κόσμο αυτό και που ατενίζει προς ένα μέλλον μεταθανάτιο, που εξανθρωπίζει τον βίο του και ευγενίζει την συμπεριφορά του, εξισορροπεί την κοινωνία, έναν βίο που δεν είναι απαρηγόρητος, σαν τον βίο του σημερινού καταναλωτή;

Ο Χριστιανισμός, η Εκκλησία δηλαδή που ίδρυσε με την σάρκωσή Του, την διδασκαλία Του και την Θυσία του ο Χριστός, μοιάζει να έχει χάσει από τα χέρια της τον κόσμο αυτό.

Και η ευρωπαϊκή κοινωνία μας, με τρόπο πνιγηρά ραγδαίο εκκοσμικεύεται, κυνηγώντας λυσσαλέα τα αγαθά μιας κατανάλωσης που φαρμακώνουν τελικά την ψυχή.

Ανάγκη επείγουσα, να ξυπνήσει η Εκκλησία τις ψυχές των Ευρωπαίων, προτού ο κόσμος βυθιστεί σε μια μετανεωτερική, πλημμυρισμένη μηχανές, βαρβαρότητα.

Και βέβαια, έχουν απομείνει οι λίγοι.

Η «μικρά ζύμη» που ζυμώνει όλο το φύραμα. Σωστά.

Αλλά η μικρά αυτή ζύμη πρέπει να λειτουργεί, να δρα νυχθημερόν, αφού «οι καιροί ου μενετοί».

Να διδάσκει με τρόπους πολλούς, περισσότερο συμπεριφοράς και λιγότερο λόγων, πως η αποστολή του ανθρώπου στον κόσμο αυτό, είναι να δοκιμαστεί, να τελειωθεί πράττοντας το αγαθό, φανερώνοντας την ψυχή του ως κυριαρχία του πνεύματος που, δια της πίστεως, νικά τον θάνατο.

Και νίκη του θανάτου, ως φόβου του μηδενός, είναι η στροφή προς την αυστηρή λιτότητα, η έξαρση του πνεύματος και η χαρά η χριστιανική της αδελφοσύνης, η πολιτεία μας ως παρεπιδήμων, που ήλθαμε να δοκιμαστούμε ως μάρτυρες του Καλού, ως φίλοι και ως συνεργάτες του Θεού.

Να φανερώσουμε με ανύσταχτη επιμονή, πως ναι, υπάρχει Θεός και πως υπάρχει θάνατος – και ζωή μετά θάνατον.

Τότε θα πάψουν οι Ευρωπαίοι να αναπτύσσουν αυτόν τον προκλητικό, απαρηγόρητο, καταναλωτικής λύσσας βίο, θα ξαναθυμηθούν την ευγένεια του πνεύματος που δίδαξαν με τον βίο τους οι άγιοι και θα ξαναϊστορήσουν την ζωή ανάμεσα στην «μένουσα» και στην «μέλλουσα» πόλιν.

- Πρώτη έντυπη δημοσίευση στο περιοδικό "Manifesto" τχ 5

antifono – [2fA]

"Η κρίση των λέξεων "

Από τη Μαριαλένα Σπυροπούλου

Οι λέξεις βρίσκονται παντού μέσα μας.
Χοροπηδάνε ως σκέψεις, περπατάνε ως παρηγορητικά λόγια, ταξιδεύουν στην ανάγκη του άλλου, βυθίζονται στη σιωπή και στο αδιέξοδο, ψάχνουν να βρουν την ολοκλήρωση, δηλώνουν την έλλειψη. 

Οι λέξεις είναι το μόνο όπλο που έχουμε σε αυτή τη ζωή. 

Η μητρική σχέση δομείται με λέξεις. Ο έρωτας ανθίζει με λέξεις. 

Η φιλία ανδρώνεται με λέξεις. Η ψυχοθεραπεία θεραπεύει με λέξεις. 

Η γραφή φτιάχνει κόσμους με λέξεις. 

Οι άνθρωποι συνδεόμαστε από την πρώτη στιγμή με τον εαυτό μας και τους άλλους με λέξεις.

Η γλώσσα δεν είναι μόνον ένα εργαλείο.

Είναι ο τρόπος που δομείται ο εγκέφαλος, είναι η λειτουργία των αρχών της ζωής.
Μιλάω και η λογική βάζει σε τάξη τα πράγματα. 

Μαθαίνω πώς να εκφράζομαι, μαθαίνω να ακούω τις λέξεις του άλλου, και έτσι κινείται ο κόσμος. Έτσι συγκινείται ο κόσμος.

Οι άνθρωποι όμως αποξενώνονται. Οι ψυχοθεραπείες δεν θεραπεύουν. 

Οι εφημερίδες δεν πείθουν. Μυθιστορήματα πιάνουν σελίδες επί σελίδων και οι αναγνώστες δεν «πιάνουν» τίποτα. Οι μητέρες μιλάνε στα παιδιά τους και αυτά δεν χτίζουν τίποτα μέσα τους. Οι φιλίες βυθίζονται στο τέλμα του συμβατικού. 

Οι ερωτικές σχέσεις χτίζουν με λέξεις τείχη.

Αυτό που εφευρέθηκε για να μας φέρει πιο κοντά, ξάφνου, μας βυθίζει σε μεγαλύτερη απόγνωση. Οι λέξεις δεν είναι αρκετές. 

Έχουν ήδη αποδειχθεί κατώτερες των περιστάσεων. 

Και οι άνθρωποι νιώθουν ότι τέλειωσαν οι εφεδρείες του λογικού. 

Η τρέλα, η μοναξιά, η κατάθλιψη παραμονεύουν, αν δεν έχουν ήδη στρογγυλοκαθίσει στο γιορτινό τραπέζι.

Η κρίση τι είναι; Αν δεν είναι κρίση των λέξεων σε σχέση με την ουσία, τότε τι είναι; 

Αποτύχαμε παταγωδώς εδώ και πολλές δεκαετίες να μιλάμε με τρόπο συνεπή με αυτό που νιώθει ο ψυχισμός μας.
Αποτύχαμε παταγωδώς να πούμε μερικές λέξεις αλήθειας, αποτύχαμε παταγωδώς να αποδεχτούμε λεκτικά την ήττα μας και να τη βιώσουμε.

Αποτύχαμε παταγωδώς να παραδεχτούμε ότι μας έλκει ο νοσηρά ψευδαισθητικός λόγος, ο παρανοϊκός λόγος, ο λόγος που κυκλώνει και εγκλωβίζει. 

Γιατί δεν παραδεχόμαστε ως το μεδούλι μας, ότι θέλουμε μόνο κανάκεμα;

Διαβάζω κάποιες από τις ιστορίες που εκδίδουν οι Έλληνες συγγραφείς. 

Μερικές φορές θυμώνω.
Οι περισσότεροι ανακαλύπτουν την αφαίρεση σαν μοτίβο ελλειπτικότητας. Σαν στυλ.
Η έλλειψη είναι σαφώς σημαντική, είναι κινητήριος δύναμη για να ψάξεις.
Για να σηκωθείς από το κρεβάτι πρέπει κάτι να σου λείπει. 

Αλλά πρέπει την ίδια στιγμή να έχεις και κάτι. Να σου δίνουν κάτι. 

Τα μυθιστορήματα της εποχής μας πολλές φορές δεν μπαίνουν στον κόπο να δώσουν στους αναγνώστες μια ολοκληρωμένη ιστορία. Τι να την κάνεις την ιστορία, άλλωστε; 

Να μπεις στον κόπο να διαβάσεις, να μελετήσεις, να γράψεις κάτι ολοκληρωμένο;

Όχι, η έλλειψη είναι το παλιό-καινούργιο.
Αλλά δεν περπατά στο κοινό, γιατί είναι μόνο έλλειψη.
Όπως δεν περπατάνε και άλλες ιστορίες, ολοκληρωμένες μεν, επιφανειακές δε.
Γιατί να ξοδεύεις τις λέξεις σου, αν δεν σκάβει κανένας πουθενά και δεν ανοίγει τελικά κανένας πόρος συνάντησης;

Και έρχονται οι κριτικοί. Και ξοδεύουν λέξεις για να μην πούνε τίποτα. 

Και οι αναγνώστες χάνονται.

Έτσι και στις θεραπείες. Οι λέξεις αρθρώνουν, επανορθώνουν, στηρίζουν, υπομένουν και κυρίως εκφράζουν το βίωμα του θεραπευτή, όπως αυτό σχηματίζεται με τον ασθενή. 

Μαζί, από κοινού. Πώς λοιπόν να θεραπεύσεις κάποιον όταν οι λέξεις σου είναι κρύες; 

Όταν κινούνται στον αέρα; Όταν δεν αφορά το βίωμά σου;

Ακόμα περισσότερο, όταν φοβάσαι το βίωμά σου; 

Έτσι και εκεί λοιπόν η σχέση γίνεται ακατόρθωτη, γιατί δεν γίνεται βαθιά. 

Και κινούμαστε αενάως σε μια σχέση λεξιλάγνα, και οι ασθενείς μας σαν τα μικρά παιδιά, αισθάνονται ακόμα πιο μόνοι.

Και έρχονται από πίσω όλες αυτές οι σχέσεις της ζωής μας. Όλες οι λέξεις της ζωής μας. 

Τα δύσκολα που δεν τολμούμε να πούμε και τα καλά που δεν τα χαρίζουμε σε κανέναν.
Κάποτε κάποια έγραψε στον αγαπημένο της «μου λείπεις» και εκείνος της απάντησε «να είσαι καλά».

Να είναι καλά, απλώς οι λέξεις πρέπει να λένε αυτό που βιώνουμε, ακόμα και τη δυσκολία μας. Είμαστε σε βαθιά κρίση των λέξεων. 

Και έχουμε ευθύνη για αυτό. Οι λέξεις μας εκσφενδονίζονται σαν πέτρες ή σαν φτερά. 

Τίποτα όμως δεν βρίσκει τον στόχο του. 

Και μένουμε έωλοι και βαθιά παραπονούμενοι.

Με μια τρύπα στην καρδιά, γιατί μας έταξαν ότι με λέξεις θα τραφούμε. 

Και τώρα οι λέξεις δεν γεμίζουν τίποτα.

Καλά Χριστούγεννα!

[Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Χριστούγεννα 2015]

antifono - [2fA]

"Το πραγματικό νόημα "

Το μήνυμα των Χριστουγέννων  -  από τη Φιλιώ Ροτσίδου

Το πραγματικό νόημα των Χριστουγέννων είναι
να καταφέρει ο καθένας από εμάς, να "στολίσει"
την ψυχή και την καρδιά του με τα αληθινά αισθήματα
της αγάπης και της φιλανθρωπίας, ούτως ώστε να μπορέσει
να τα προσφέρει απλόχερα στους άλλους με ανιδιοτέλεια
και καθόλου συμφέρον.

Αν δεν καταφέρεις να νιώσεις τα αυτονόητα
και να εισχωρήσει το φως του γεννημένου Χριστού στη Ζωή σου,
τότε ούτε τα στολισμένα δεντράκια ούτε τα λαμπάκια
θα γεμίσουν τη ψυχή σου..
Κενός ήσουν και κενός θα παραμείνεις όσο κι αν κρύβεσαι
πίσω από χαμόγελα ξεγνοιασιάς...

Άνοιξε τα μάτια της ψυχής και κοίταξε δίπλα σου
όλους αυτούς που υποφέρουν,
όχι γιατί το "απαιτούν" αυτές οι μέρες,
αλλά ειδικά αυτές τις μέρες, που όλοι τρέχουν ν’ αγοράσουν
και να φτιάξουν κάθε λογής καλούδια,
λες και τον υπόλοιπο χρόνο είμαστε στερημένοι!

Η δυστυχία είναι δίπλα μας και είναι στο χέρι μας,
όπως μπορεί ο καθένας, να βοηθήσει και να δώσει,
έστω λίγη πρόσκαιρη χαρά στους συνανθρώπους μας·

Δώστε απλόχερα Αγάπη και θα σας επιστραφεί
εκατονταπλάσια!
Τουλάχιστον αυτή είναι δωρεάν!

Καλές Γιορτές με αγάπη και πνεύμα Χριστού...

fb – Ευαγγελία

[2fA]

"Αρχίζει το ματς "

Οι γαλάτες της Νέας Σμύρνης...
Γράφει ο Λουζιτανός

[…. ]

Υπάρχουν ήδη πολλά άρθρα και πηγές που μπορεί κανείς να βρει στοιχεία για τη διαφθορά, την αδικία, αλλά και την ανισότητα που θεσμοθετείται από την ευρωπαϊκή ομοσπονδία ποδοσφαίρου, όλοι μας δε ξέρουμε το καθεστώς που διέπει τα ελληνικά δεδομένα. 

Ο σκοπός του άρθρου είναι κυρίως συμβουλευτικός: τι μπορώ να κάνω εγώ;

Η απάντηση είναι: λίγα και απλά πράγματα, τα οποία ως ιδέες τα έχω κάνει μια λίστα για να μην σας κουράσω, δανειζόμενος στοιχεία από γνωστό κόμικ:

- Να σκέφτεσαι πάντα, ότι ως Πανιώνιος, είσαι ένας Γαλάτης σε ένα απομακρυσμένο μα ανυπότακτο χωριό μέσα σε έναν ρωμαιοκρατούμενο κόσμο. 

Σε κάποια στιγμή της ζωής σου έπεσες μέσα στο καζάνι με το μαγικό ζωμό του ποδοσφαίρου και έκτοτε βάφτηκες κόκκινος και μπλε. 

Κράτα το ρομαντισμό σου στην ομάδα που υποστηρίζεις. 

- Απόλαυσε το χωριό σου. Ασχολήσου με την προσωπική ευχαρίστηση από το ποδόσφαιρο. 

Παίξε εσύ, οι φίλοι σου, τα παιδιά σου (αν έχεις), πήγαινε και στο γήπεδο με καλή διάθεση, ευχαριστήσου το άθλημα και απόλαυσε τα θετικά του στοιχεία, που δε θα βρεις πια στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο.

- Προστάτεψε το χωριό σου και μην αναζητάς μνεία στις καθεστωτικές εκπομπές. 

Αντίθετα, όταν ακούς μνεία για τον Πανιώνιο να παραξενεύεσαι και να πονηρεύεσαι 

(βλ. η αναστάτωση που προκλήθηκε με Μπακασέτα, Ουζουνίδη, κλπ.).

- Πάντα στην άκρη του μυαλού σου να θυμάσαι, ποιοι κανόνες διέπουν το επαγγελματικό ποδόσφαιρο και ποιος κάνει το κουμάντο σε αυτό. 

Μην αφήνεις την ψυχολογία σου να αναλώνεται και να ανακατεύεται μέσα στη σαπίλα που επικρατεί γύρω, με την ελπίδα ότι κάτι μπορεί να αλλάξει.

Η φύση διδάσκει:
σε ένα καλάθι με σάπια μήλα, αν βάλεις ένα καλό, τι περιμένεις ότι θα γίνει;
Θα φτιάξουν τα σάπια;

panionianea – [2fA]

"Στην αγορά στο Λαύριο... "

Από τη Λένα

Γύρισες, γύρισα, γυρίσαμε (και τι καταλάβαμε; ) και καλό μας φθινόπωρο και καλές μας βόλτες.

Σήμερα λοιπόν, στην πρώτη μετα-διακοπική μας βόλτα, θα σε πάω Λαύριο. 

Ναι, ναι. Το ερωτεύτηκα το Λαύριο αυτό το καλοκαίρι. 

Ερωτεύτηκα τη ζωντάνια του, την αυθεντικότητα  του, την αισθητική του, τους ανθρώπους του, το λιμάνι του, το σεργιάνι του, το Τεχνολογικό Πολιτιστικό του Πάρκο, την παραλία του.

Σου είπα πολλά: Μα λίγα είναι μπροστά στην έκπληξη που σε περιμένει στη διαδρομή, την υπέροχη διαδρομή, μετά το Σούνιο για να φτάσεις ως την Πούντα Ζέζα κι αποκεί πια, στην καρδιά του Λαυρίου.

Το ’χα αγαπήσει πολύ το Λαύριο μέσα από το (λατρεμένο) τραγούδι του Σαββόπουλου, θυμάσαι,
"δεν ξέρω τι να παίξω στα παιδιά στην αγορά στο Λαύριο,
είμαι μεγάλος με τιράντες και γυαλιά κι όλο φοβάμαι το αύριο".

Δεν θα το πιστέψεις, αλλά τότε είχα πρωτοπάει να το γνωρίσω. 

Με αφορμή το τραγούδι. Έφυγα με μια μικρή μελαγχολία. 

Ήταν μια μέρα χειμωνιάτικη, έβρεχε, δεν είδα πολλά. Δεν ξαναπήγα από τότε.

Μέχρι αυτό το καλοκαίρι. 

Που σε μια Αυγουστιάτικη εξόρμηση ο καλός μου φίλος είπε
"φύγαμε για Λαύριο, θα τρελαθείς"
και πριν προλάβω ν' απαντήσω είχαμε σχεδόν φτάσει.

Τούμπα όλα! Έρωτας με την πρώτη (λάθος, με τη δεύτερη.. ) ματιά!

Στην πρώτη φετινή μας βόλτα, δεν θα μπορούσα παρά να μου χαρίσω ξανά αυτή τη γλύκα που δίνει αυτή η μικρή "πόλη" στο νοτιοανατολικό μέρος της Αττικής. 

Και να την μοιραστώ μαζί σου.

Ξεκινάμε με μια βουτιά στα κρυστάλλινα νερά της Πούντα Ζέζα. 

Είναι η παραλία που συναντάμε μετά το Σούνιο, στην είσοδο του Λαυρίου.

Στεγνώνουμε κάτω απ' τα δέντρα και γραμμή για το λιμάνι. 

Βόλτα, χάζι, καφές. 

Ο Πύργος Ρολόι, το άγαλμα της μάνας, τα νεοκλασικά κτίρια.

Αυτό που βλέπεις απέναντι, ανατολικά, είναι το Μακρονήσι. 

Η Μακρόνησος. Κομμάτι ιστορίας, μνήμης και όχι μόνο.

Στη μεγάλη πλατεία με τους φοίνικες θα φάμε παγωτό από τον "Ιταλό". 

Είναι εμπειρία!
Μετά θα πάμε στην Ψαραγορά κι ύστερα στο υπέροχο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο του Λαυρίου, που στεγάζεται στις εγκαταστάσεις της (άλλοτε) κραταιάς Γαλλικής Εταιρίας Μεταλλείων Λαυρίου.

Πριν βραδιάσει, σου φυλάω μια έκπληξη. 

Καταπληκτικό ταβερνάκι, κρυμμένο, σχεδόν, πίσω από παλιά κτίσματα, καθώς βγαίνουμε απ' το λιμάνι, με ψαράκια ολόφρεσκα, κρασί χύμα καταπληκτικό, θέα μαγική και τους πιο συμπαθητικούς και γλυκούς μαγαζάτορες που έχεις ποτέ συναντήσει.

Είναι η ψαροταβέρνα "Βελετάκος". Εύρημα! 

Καλαμάρι, χταπόδι, μπαρμπούνια, μαρίδα, γαρίδες, όλα της ώρας. 

Μελιτζανοσαλάτα (θεά!!), τυροκαυτερή, χόρτα (ζεστά).

Και όταν κοπάσει η δουλειά, "live"! Kιθάρα, μπουζούκι και φωνή. 

Σε παλιά λαϊκά. 

Ο ιδιοκτήτης τραγουδάει και οι δυο  φίλοι του (που πριν λίγο θα μας έχουν σερβίρει τα πιάτα μας!!) τον συνοδεύουν. Τέλεια!

Ετοιμάσου για γευστική, οπτική και ακουστική ομορφιά! 

Απολύτως ελληνική. 

Θα περάσουμε μια αλλιώτικη μέρα σήμερα. Κι ένα αλλιώτικο βράδυ. 

Θα δεις.

allyou

fb – Τάκης

[2fA]

"Ο πλησίον "

Σπύρος Καρύδης  -  Ο πλησίον

[…. ]     Η προσέγγιση

Σε κάθε τόπο και σε κάθε εποχή η απόσταση υπήρξε εμπόδιο στην αγάπη, η οποία απαιτεί την εγγύτητα που τη ζωογονεί.
Είναι στη φύση μας η σύναψη σχέσεων, η αναζήτηση της επαφής με τον κοντινό μας.

Τα νέα τεχνολογικά μέσα, σε μια άλλη εκδοχή τους, έρχονται ακριβώς να αντιστρέψουν το κλίμα που περιγράψαμε προηγουμένως, να καλύψουν τις αποστάσεις και να ενισχύσουν τις διαπροσωπικές σχέσεις.

Ο Zoja συμφωνεί ότι με τα blogs, με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. facebook) και με την εικονικότητα των συναντήσεων στο Internet, έχει σταματήσει η απομάκρυνση από τον άλλο που χαρακτήρισε τον 20ό αιώνα.

Σήμερα τα μέσα επικοινωνίας εκμηδενίζουν τις αποστάσεις. 

Οι σχέσεις μεταξύ προσώπων που βρίσκονται μακριά το ένα από το άλλο αναζωογονούνται, τα μεταξύ τους εμπόδια αίρονται, κάποιες από τις αισθήσεις ενεργοποιούνται ξανά.

Στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, η αλληλεγγύη με τα μακρινά πρόσωπα ευνοείται.
Τα νέα τεχνολογικά μέσα καθιστούν όλο και πιο μικρό τον κόσμο, φέρνοντας μέσα στα σπίτια μας τις εικόνες του πόνου και της κακοπάθειας από όλα τα σημεία του κόσμου.

Εκείνο που αξίζει τη συμπάθειά μας και που θα απαιτούσε την αγάπη μας είναι όλο και πιο προφανές, αλλά συγχρόνως παραμένει μακρινό, γι’ αυτό και αφηρημένο. 

Η νέα αυτή οικειότητα λαμβάνει συχνά μορφές συγκεχυμένες και σε αρκετές περιπτώσεις στρεβλωμένες, αφού η απόσταση αίρεται μόνον εικονικά και παραμένει σταθερή σε όλη την τραγικότητά της, η αισθητηριακή στέρηση του πλησίον.

Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη το φαινόμενο της ποινικοποίησης των σχέσεων εκείνων που αναπτύσσονται ανάμεσα σε όσους ζουν στην ίδια πόλη, στον ίδιο δρόμο, στο ίδιο σπίτι.
Το πρόβλημα είναι πως όσο φέρνουμε πιο κοντά τον μακρινό, τόσο απομακρύνεται ο κοντινός μας, αυτός που κυριολεκτικά είναι πλησίον μας. 

Για να μη μιλήσω και για εκείνον που εισβάλλει σε ό,τι θεωρούμε ως ζωτικό μας χώρο, αναζητώντας αλληλεγγύη που φαίνεται να είναι όλο και λιγότερο δυνατή.

Όλα δείχνουν πως δεν είναι μόνον η απόσταση ή η έλλειψη επαφής μέσω των αισθήσεων που οδηγεί στο «θάνατο» του πλησίον, αλλά μαζί με αυτήν είναι και η δυσπιστία που εισχώρησε και κυβερνά τις ζωές μας. 

Η πρώτη θέτει επιτακτικά το πρόβλημα της θεμελίωσης μιας ηθικής της εγγύτητας και συγχρόνως μιας ηθικής της απόστασης και απαιτεί σκέψη όλο και πιο αφηρημένη, πιο πολύπλοκη.

Η δεύτερη, η οποία μετατράπηκε σιγά σιγά σε πλήρη έλλειψη εμπιστοσύνης του άλλου, απαιτεί την έξοδό μας από την «ασφάλεια» του ατομικιστικού μας καβουκιού, και την συνάντηση με τον άλλο, γιατί μόνον στη σχέση μας, στην επικοινωνία μας, με τον άλλο βρίσκουμε την πραγματική μας ταυτότητα.

Η αγάπη προς τον πλησίον δεν είναι ένα συναίσθημα. 

Είναι το να ψάχνεις, να θέλεις και να επιδιώκεις συνεχώς το καλό του άλλου. 

Ο πλησίον πεθαίνει, όταν τον θανατώνουμε μέσα μας.

antifono – [2fA]

"Μέριλυν Ρόμπινσον - Lila "

ΕΝΟΧΗ & ΕΥΣΠΛΑΧΝΙΑ
-  Από το "Σχόλιο στο μυθιστόρημα της Μέριλυν Ρόμπινσον ΛΑΪΛΑ"
του π. Θεμιστοκλή Μουρτζανού

[…. ]

Σε μία εποχή θριάμβου του ορθολογισμού από την μία, σκληρότητας του θανάτου από την άλλη και τελικής απόγνωσης, όπου το θέλημά μας και η ικανοποίησή του μοιάζει να είναι το μόνο νόημα στη ύπαρξη, η πρόταση της Ρόμπινσον για παράδοση του εαυτού μας στην αγάπη του Θεού και την ευσπλαχνία Του και από την άλλη η απεικόνιση μιας θρησκείας, στην οποία αυτοί που την εκφράζουν δε στέκονται στις βεβαιότητες, αλλά εκφράζουν ως βίωμα την αγάπη, τα υπαρξιακά ερωτήματα, σε όσους επιμένουν να έχουν, μπορούν να βρούνε απαντήσεις.

Ο πάστορας Τζον Έιμς ζει. Συζητά. Ασχολείται με τα πολιτικά πράγματα.
Καλλιεργεί τον κήπο του. Επισκέπτεται τους ανθρώπους. Έχει ζωντανή σχέση μαζί τους.
Προβληματίζεται. Έχει όμως επίγνωση των ορίων του.

Και  αφήνεται ταπεινά στην φροντίδα μιας γυναίκας του περιθωρίου, όχι γιατί δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αυτήν, αλλά γιατί νιώθει μέσα του ότι η αποστολή του δεν εξαντλείται στο κήρυγμα και την καλλιέργεια της θρησκευτικότητας των ανθρώπων, αλλά περνά μέσα από την έμπρακτη άρση τόσο του δικού του σταυρού (η πρώτη γυναίκα του και το μωρό παιδί του πεθαίνουν όταν αυτός απουσιάζει), όσο και των σταυρών των άλλων ανθρώπων.

Το μυθιστόρημα περιγράφει μία Αμερική και έναν κόσμο στον οποίο δεν υπάρχουν οι μεγάλοι ήρωες. Δεν κριτικάρει τον θρησκευτικό και κάθε μορφής φονταμενταλισμό, ούτε την αλαζονεία και τον ρατσισμό των λευκών εις βάρος των μαύρων, παρότι η δράση του εκτυλίσσεται στα χρόνια του Μεσοπολέμου, στα χρόνια του οικονομικού κραχ.  

Περιγράφει τη φτώχεια και την αδικία, όχι όμως για να κηρύξει ταξική επανάσταση, αλλά για να δείξει θετικά ότι υπάρχει ένας άλλος δρόμος για έναν κόσμο αγάπης, καταλλαγής και συνύπαρξης. Είναι αυτός της ευσπλαχνίας. 

Και αυτό είναι το αληθινό μήνυμα του Ευαγγελίου.

Μπορεί η συγγραφέας του να μην είναι ορθόδοξη, αλλά προτεστάντης. 

Ουσιαστικά όμως περιγράφει το αυθεντικό υπαρξιακό βάθος της χριστιανικής παράδοσης. 

Ότι «τα πράγματα συμβαίνουν για λόγους που είναι κρυφοί απ’  όλους μας, εντελώς κρυφοί όσον καιρό πιστεύουμε ότι προέρχονται απ’  όλα όσα έχουν συμβεί παλιότερα, από αυτά για οποία νιώθουμε ενοχή και απ’  αυτά για τα οποία πιστεύουμε ότι αξίζουμε ανταμοιβή και όχι ότι πέφτουν επί της κεφαλής μας από ένα μέλλον που μας προσφέρει ο Θεός εν τη ελευθερία Του. 

Οι λόγοι τελικά είναι κρυφοί στο μυστήριο του Θεού» (σελ. 306).

Και η «Λάιλα» και τα άλλα δύο μυθιστορήματα [H τριλογία της Αϊόβα: Gilead – Home – Lila], είναι περιγραφή υπαρξιακών ταξιδιών, τα οποία μας γεμίζουν ελπίδα!

----------------

[Καθημερινή  -  Είναι άραγε τυχαίο που δυο τυπικοί, εξόχως γοητευτικοί Αμερικανοί, ο Μπάρακ Ομπάμα και ο Πολ Νιούμαν, «ερωτεύτηκαν» τον γερο-πάστορα Τζον Εϊμς, τον πρωταγωνιστή της Μέριλιν Ρόμπινσον;

Στην εποχή που αποθεώνει την καινοτομία και το εύρημα, την ταχύτητα και την ένταση, η γκριζομάλλα συγγραφέας προσέρχεται αργόσυρτα, παλιομοδίτικα, και κατακυριεύει την λογοτεχνική σκηνή, τα βραβεία και τη δημοσιότητα με απλά, στοιχειώδη υλικά.]

ΒΗΜΑΤΑ - kathimerini

db – [2fA]

"H αλησμόνητη ύπαρξη "

π. Πάβελ Φλορένσκι  -  Και τι είναι αλήθεια;

-  Απόσπασμα από τη Δεύτερη Επιστολή (η Αμφιβολία) του βιβλίου
"Στύλος και Εδραίωμα της Αληθείας": ένα δοκίμιο για την
ορθόδοξη αντίληψη της θεοδικίας, σε δώδεκα επιστολές" (1914)

Η ελληνική απάντηση: η αλησμόνητη ύπαρξη

Η αρχαία ελληνική γλώσσα αναδεικνύει μια εντελώς άλλη όψη της αλήθειας. 

Τι εννοεί ως αλήθεια;
Η λέξη αλήθεια ή στην ιωνική μορφή της, αληθείη, όπως και τα παράγωγά της αληθής, αληθεύω, κ.ο.κ. αποτελούνται από το στερητικό α- και τη λέξη λήθος, ή λάθα στη δωρική διάλεκτο.

Αυτή η λέξη, από τη ρίζα λαθ-, έχει την ίδια ρίζα με το ρήμα λάθω (στην ιωνική λήθω) και λανθάνω (ξεφεύγω, ξεγλιστρώ, περνώ απαρατήρητος, μένω άγνωστος). 

Στη μέση φωνή, αυτό το ρήμα συνδέεται με την έννοια της απομνημόνευσης και σημαίνει «διέφυγε από τη μνήμη μου, λησμόνησα».

Με αυτή την ύστερη έννοια της ρίζας ­λαθ- συνδέονται η λήθη και η δωρική λαθοσύνη, η λησμοσύνη, και άλλες λέξεις όπως ληθήμων (αυτός που σε κάνει να ξεχνάς), ή λήθαργος (υπνηλία, νάρκη, η επιθυμία να βυθιστεί κανείς στη λησμονιά, να ξεχαστεί να ξεχάσει τον εαυτό του).

Η αρχαία ιδέα του θανάτου σαν μετάβαση σε μια απατηλή ύπαρξη, στην οποία κανείς ξεχνάει τον εαυτό του, δεν έχει τις αισθήσεις του και οπωσδήποτε λησμονεί όλα τα επίγεια πράγματα, συμβολίζεται στην εικόνα των Σκιών (των νεκρών), που πίνουν απ’ το υπόγειο ποτάμι Λήθη.

Η όμορφη εικόνα του «νερού της λησμονιάς» και μια ολόκληρη σειρά από εκφράσεις όπως μετά λήθης, λήθην έχειν, εν λήθη είναι τις, λήθην τινός ποιείσαι, λησμοσύνην θέσαι, λήθην ασκείν, κ.λπ., όλα αυτά δείχνουν ότι για τους Έλληνες η λήθη δεν αναφερόταν απλώς στην απουσία μνήμης, αλλά σε μια ιδιαίτερη πράξη απάλειψης της μνήμης από τη συνείδηση, στην εξάλειψη από τη συνείδηση ενός μέρους της πραγματικότητας, δηλαδή σε μια ενεργό πράξη λησμοσύνης, στη δύναμη του να λησμονείς. 

Αυτή η δύναμη είναι η δύναμη του χρόνου, που καταβροχθίζει τα πάντα.

Τα πάντα είναι ρευστά και πρόσκαιρα. Ο χρόνος είναι η μορφή ύπαρξης όλων όσων είναι, και η λέξη «ύπαρξη» εννοεί ύπαρξη έγχρονη, διότι ο χρόνος είναι η μορφή της ροής των φαινομένων.

«Τα πάντα ρει και ουδέν μένει», παραπονιόταν ο Ηράκλειτος. 

Τα πάντα ξεγλιστρούν και χάνονται από τη συνείδηση, τα πάντα λησμονιούνται. 

Ο Χρόνος παράγει όντως τα φαινόμενα, αλλά σαν τη μυθολογική εικόνα του, τον Κρόνο, καταβροχθίζει τα παιδιά του.

Η ίδια η ουσία της συνείδησης, της ζωής, κάθε πραγματικότητας, βρίσκεται στη ρευστότητά τους, στη ροή τους, δηλαδή σε μια συγκεκριμένη μεταφυσική λησμοσύνη. 

Η πιο πρωτότυπη φιλοσοφία των ημερών μας, η φιλοσοφία του Ανρί Μπεργκσόν για τον Χρόνο, είναι εξ ολοκλήρου κτισμένη πάνω σε αυτή την αδιαμφισβήτητη αλήθεια: 

την ιδέα της πραγματικότητας του χρόνου και της δύναμής του.

Όμως, παρά το αδυσώπητο του χρόνου, είναι αδύνατο να καταλαγιάσει ο πόθος μας γι’ αυτό που «μένει» και που παραμένει αλησμόνητο, γι’ αυτό που δεν είναι δυνατόν να λησμονηθεί, γι’ αυτό που δεν υποτάσσεται στη ροή του χρόνου. 

Αυτή η αλησμοσύνη είναι, για τους Έλληνες, η αλήθεια.

Αλήθεια, κατά την αντίληψη των Ελλήνων, είναι η α-λήθη, αυτό που αντιστέκεται στη ροή της λησμοσύνης, στα ρεύματα λήθης του αισθητού κόσμου. 

Είναι κάτι που υπερβαίνει το χρόνο, κάτι που δεν ρέει, αλλά μένει σταθερό, αιώνιο στη μνήμη μας. Αλήθεια είναι η αιώνια μνήμη κάποιας Συνείδησης. 

Αλήθεια είναι αυτό που αξίζει και μπορεί να μείνει στη μνήμη μας. 

Η μνήμη επιθυμεί να σταματήσει την κίνηση, να παγώσει την ακατάπαυστη ροή των φευγαλέων φαινομένων, να ορθώσει ένα φράγμα στο ρου του γίγνεσθαι. 

Έτσι λοιπόν, η αλησμόνητη ύπαρξη, την οποία  αναζητεί η συνείδηση, αυτή η αλήθεια, είναι η σταθερή ροή, η αμετάβλητη ροή, η ακίνητη δίνη της ύπαρξης.

Ο ίδιος ο αγώνας μας να μη λησμονήσουμε, αυτός ο πόθος μας για το αλησμόνητο, ξεπερνά  τον ορθολογικό νου. Όμως και ο ορθολογικός νους ποθεί αυτή την αυτο-αντίφαση. 

Εάν στην ουσία της, η έννοια της μνήμης ξεπερνά τον ορθολογικό νου, τότε η Μνήμη, στην υπέρτατη έκφρασή της, δηλαδή η Αλήθεια, υπερβαίνει εξίσου το ορθολογικώς σκέπτεσθαι.

Η Μνήμη-Μνημοσύνη είναι η μητέρα των Μουσών και σύντροφος του Απόλλωνα, της πνευματικής δημιουργίας, των πνευματικών δραστηριοτήτων της Ανθρωπότητας. 

Παρ’ όλα αυτά, οι αρχαίοι Έλληνες ζητούσαν από την Αλήθεια την ίδια ποιότητα, που υποδεικνύεται από τον Λόγο του Θεού στην Αγία Γραφή, διότι εκεί λέγεται ότι «η αλήθεια του Κυρίου μένει εις τον αιώνα» (Ψαλμ. 116:2) και ότι «εις γενεάς και γενεάν η αλήθειά Σου» (Ψαλμ. 118:90).

antifono – [2fA]