"Ο Μικρός Πρίγκιπας"

από τον “Μικρό Πρίγκιπα”
του Antoine de Saint Exupery


...  Τότε εμφανίστηκε η Αλεπού.
"Καλημέρα," είπε η Αλεπού.
"Καλημέρα," αποκρίθηκε ευγενικά ο Μικρός Πρίγκιπας και κοίταξε τριγύρω, μα δεν είδε τίποτα.
"Είμαι εδώ" ξανακούστηκε η φωνή, "ακριβώς κάτω από τη μηλιά."
"Ποια είσαι εσύ;" ρώτησε ο Μικρός Πρίγκιπας και πρόσθεσε "Είσαι πολύ όμορφη."

"Είμαι μια αλεπού," απάντησε ευχαριστημένη η Αλεπού.
"Έλα να παίξουμε" πρότεινε ο Μικρός Πρίγκιπας. "Είμαι τόσο στενοχωρημένος."
"Δεν μπορώ να παίξω μαζί σου" δήλωσε η Αλεπού. "Δεν έχω εξημερωθεί."
"Συγνώμη;" είπε ο Μικρός Πρίγκιπας.
και πρόσθεσε: "Τι θα πει εξημερώνω;"

"Δεν είσαι από εδώ" είπε την αλεπού. "Τι ψάχνεις;"
"Ψάχνω γι ανθρώπους" είπε ο Μικρός Πρίγκιπας. "Τι θα πει εξημερώνω;"
"Οι άνθρωποι έχουν όπλα και κυνηγούν. Αυτό είναι πολύ ενοχλητικό. Επίσης τρέφουν κοτόπουλα. Αυτά είναι τα μόνα ενδιαφέροντά τους. 
Εσύ δεν ψάχνεις για κοτόπουλα;" ρώτησε η Αλεπού.
"Όχι," είπε ο Μικρός Πρίγκιπας. "Ψάχνω για φίλους. Τι θα πει εξημερώνω;"

"Είναι μια πράξη που παραμελείται πάρα πολύ συχνά" είπε η Αλεπού. 
"Εξημερώνω, σημαίνει κάνω δεσμούς."
"Κάνω δεσμούς;"
"Ακριβώς αυτό" είπε η Αλεπού. 

"Για μένα δεν είσαι τίποτα περισσότερο από ένα μικρό αγόρι, όμοιο με εκατό χιλιάδες άλλα μικρά αγόρια. Και δεν σε χρειάζομαι.
Κι εσύ, από τη δική σου πλευρά, δεν με έχεις καμία ανάγκη. Για σένα δεν είμαι τίποτα περισσότερο από μια αλεπού όπως εκατό χιλιάδες άλλες αλεπούδες. 
Αλλά αν με εξημερώσεις, τότε θα χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον. 
Για μένα θα είσαι μοναδικός σε όλο τον κόσμο. 
Για σένα θα είμαι μοναδική σε όλο τον κόσμο..."

"Αρχίζω να καταλαβαίνω" είπε ο Μικρός Πρίγκιπας. 
"Υπάρχει ένα τριαντάφυλλο... Νομίζω ότι με έχει εξημερώσει..."

"Είναι πιθανό" είπε η Αλεπού. "Στη Γη μπορεί να δεις τα πάντα."
"Ωωω, μα το τριαντάφυλλό μου δεν είναι στη Γη!" είπε ο Μικρός Πρίγκιπας.
Η Αλεπού μπερδεύτηκε και ρώτησε με πολύ περιέργεια:
"Σε άλλο πλανήτη;" "Ναι."

"Έχει κυνηγούς σε εκείνο τον πλανήτη;" "Όχι"
"Aαα, πολύ ενδιαφέρον! Έχει κοτόπουλα εκεί;" "Όχι"
"Τίποτα δεν είναι τέλειο," αναστέναξε την Αλεπού.

Μα ξανασκέφτηκε την ιδέα του.

"Η ζωή μου είναι πολύ μονότονη. Κυνηγώ τα κοτόπουλα, οι άνθρωποι με κυνηγούν. 
Όλα τα κοτόπουλα μοιάζουν μεταξύ τους και όλοι οι άνθρωποι μοιάζουν μεταξύ τους. 
Και έτσι έχω αρχίσει να βαριέμαι. 
Αν με εξημερώσεις, θα νιώσω σαν να ήρθε ο ήλιος στη ζωή μου. 
Θα αναγνωρίζω τον ήχο από τα βήματά σου που θα είναι διαφορετικός από όλων των άλλων. Τα άλλα βήματα με κάνουν να κρύβομαι. 
Τα δικά σου θα με καλούν σαν μουσική, έξω από την κρυψώνα μου. 

Και μετά, βλέπεις εκείνα τα χωράφια με το σιτάρι; Εγώ δεν τρώγω ψωμί. 
Το σιτάρι, μου είναι εντελώς άχρηστο. Τα χωράφια με το σιτάρι δεν μου λένε τίποτα. 
Και αυτό είναι θλιβερό. Μα τα δικά σου μαλλιά έχουν το χρώμα του χρυσού. 
Σκέψου πόσο θαυμάσιο θα είναι όταν θα με έχεις εξημερώσει. 
Τα στάχυα που είναι επίσης χρυσά, θα με κάνουν να σε σκέφτομαι. 
Και θα μου αρέσει να ακούω τον αέρα ανάμεσα στα στάχυα..."

Η Αλεπού κοίταξε το Μικρό Πρίγκιπα, για πολύ ώρα.
"Σε παρακαλώ, εξημέρωσέ με!" του είπε.

"Το θέλω πάρα πολύ" απάντησε ο Μικρός Πρίγκιπας. "Αλλά δεν έχω πολύ χρόνο. 
Ψάχνω για φίλους και θέλω να γνωρίσω πολλά πράγματα."
"Γνωρίζουμε μόνο τα πράγματα που εξημερώνουμε", είπε η Αλεπού. 

"Οι άνθρωποι δεν έχουν χρόνο να γνωρίσουν το οτιδήποτε. 
Αγοράζουν όλο έτοιμα πράγματα από τα καταστήματα. 
Αλλά δεν υπάρχει κανένα κατάστημα στο κόσμο που να μπορούν να αγοράζουν φίλους και έτσι οι άνθρωποι δεν έχουν πια κανέναν φίλο. 
Εάν θες ένα φίλο, εξημέρωσε με..."

Τι πρέπει να κάνω για να σε εξημερώσω;" ρώτησε ο Μικρός Πρίγκιπας.
"Πρέπει να είσαι πολύ υπομονετικός" απάντησε η Αλεπού. 
"Πρώτα θα καθίσεις στο γρασίδι κάπως μακριά μου, όπως τώρα. 
Θα σε βλέπω με την άκρη του ματιού μου και δεν θα λες τίποτα. 
Οι λέξεις είναι αιτία παρεξηγήσεων. Μέρα με τη μέρα θα έρχεσαι πιο κοντά μου..."

Την επόμενη ημέρα ο Μικρός Πρίγκιπας επέστρεψε.

"Θα ήταν καλύτερα να έρχεσαι πάντα την ίδια ώρα" είπε η Αλεπού. 
"Για παράδειγμα, αν έρχεσαι στις τέσσερις η ώρα το απόγευμα, τότε γύρω στις τρεις η ώρα, θα αρχίσω να νιώθω ευτυχισμένη. 
Όσο περνάει η ώρα θα νιώθω όλο και πιο ευτυχισμένη. 
Στις τέσσερις η ώρα, θα είμαι ανήσυχη και σχεδόν θα χοροπηδώ από ευτυχία. 
Θα σου δείχνω πόσο ευτυχισμένη είμαι. 

Αλλά αν δεν έρχεσαι συγκεκριμένη ώρα, δεν θα ξέρω πότε θα πρέπει να φορέσει η καρδιά μου τα καλά της για να σε υποδεχθεί... Πρέπει τηρούμε τις ιεροτελεστίες..."

"Τι θα πει ιεροτελεστία;" ρώτησε ο Μικρός Πρίγκιπας.
"Και οι ιεροτελεστίες είναι πράξεις που οι άνθρωποι παραμελούν συχνά" είπε η Αλεπού. 
"Είναι αυτό που κάνει τη μια ημέρα να διαφέρει από τις άλλες ημέρες, την μια ώρα από τις άλλες ώρες. 

Για παράδειγμα, οι κυνηγοί έχουν μια ιεροτελεστία. Κάθε Πέμπτη χορεύουν με τα κορίτσια του χωριού. Έτσι η Πέμπτη είναι μια θαυμάσια ημέρα για μένα! 
Μπορώ να κάνω ένα περίπατο στους αμπελώνες. 
Αλλά αν οι κυνηγοί χόρευαν οποτεδήποτε, κάθε ημέρα θα ήταν όπως κάθε άλλη ημέρα και δεν θα μπορούσα να έχω καθόλου διακοπές."

Έτσι ο Μικρός Πρίγκιπας εξημέρωσε την Αλεπού. 
Και όταν έφτασε η ώρα της αναχώρησής του πήγε κοντά της.

"Ααα" είπε η Αλεπού, "θα κλάψω."
"Εσύ φταις γι' αυτό" είπε ο Μικρός Πρίγκιπας. 
"Δεν ήθελα να σου κάνω κακό - μα εσύ θέλησες να σε εξημερώσω..."
"Ναι, είναι αλήθεια" είπε η Αλεπού.
"Μα τώρα πρόκειται να κλάψεις!" είπε ο Μικρός Πρίγκιπας.
"Ναι, είναι αλήθεια" είπε η Αλεπού.

"Τότε δεν κέρδισες κάτι που σε εξημέρωσα!"
"Κέρδισα" είπε η Αλεπού. "Κέρδισα το χρώμα του σταχυού." 
Και έπειτα πρόσθεσε: "Πήγαινε και δες πάλι το κήπο με τα τριαντάφυλλα. 
Τώρα θα καταλάβεις, ότι το δικό σου είναι μοναδικό σε όλο τον κόσμο. 
Μετά έλα πίσω για να με αποχαιρετήσεις και θα σου κάνω δώρο ένα μυστικό."

Ο Μικρός Πρίγκιπας πήγε να ξαναδεί τα τριαντάφυλλα.

"Δεν μοιάζετε διόλου στο τριαντάφυλλό μου. 
Γιατί μέχρι σήμερα δεν σημαίνετε τίποτα σε μένα. 
Κανένας δεν σας έχει εξημερώσει και σεις δεν έχετε εξημερώσει κανέναν. 
Είστε όπως ήταν κάποτε η Αλεπού μου. Ήταν μόνο μια αλεπού ανάμεσα σε εκατό χιλιάδες άλλες αλεπούδες. 
Αλλά τώρα την έκανα φίλη μου και έτσι είναι μοναδική σε όλο τον κόσμο."

Και τα τριαντάφυλλα ντράπηκαν πάρα πολύ. Και συνέχισε:

"Είστε όμορφα, αλλά μόνο αυτό. Κανένας δεν θα μπορούσε να πεθάνει για σας. 
Είναι σίγουρο ότι ένας οποιοσδήποτε περαστικός θα πίστευε ότι το τριαντάφυλλό μου - το δικό μου τριαντάφυλλο - είναι ακριβώς όμοιο με εσάς. 
Μα το τριαντάφυλλό μου, μόνο του, είναι πολύ πιο σημαντικό για μένα από όλα εσάς μαζί. 

Γιατί είναι αυτό που εγώ πότισα. 
Γιατί είναι αυτό που εγώ προστάτεψα με τη γυάλινη σφαίρα. 
Γιατί είναι αυτό που προφύλαξα με το παραβάν. 
Γιατί είναι αυτό που το καθάρισα από τις κάμπιες (εκτός από δύο ή τρεις που αφήσαμε επίτηδες για να γίνουν πεταλούδες). 
Γιατί είναι αυτό που άκουγα να γκρινιάζει, να καυχιέται ή μερικές φορές να σωπαίνει. 
Γιατί είναι το δικό μου τριαντάφυλλο.

Και γύρισε πίσω για να συναντήσει την αλεπού.

"Αντίο," της είπε.
"Αντίο," είπε την αλεπού. "Και τώρα να το μυστικό μου, είναι ένα πολύ απλό μυστικό: 
Μόνο με την καρδιά βλέπεις σωστά, τα σημαντικά δεν τα βλέπουν τα μάτια.
"Τα σημαντικά δεν τα βλέπουν τα μάτια" επανέλαβε ο Μικρός Πρίγκιπας για να είναι βέβαιος ότι θα το θυμάται.

"Ο καιρός που ξόδεψες για το τριαντάφυλλό σου, είναι που το κάνει να έχει τόση σημασία για σένα."
"Ο καιρός που ξόδεψα για το τριαντάφυλλό μου" επανέλαβε ο Μικρός Πρίγκιπας για να είναι βέβαιος ότι θα το θυμάται.

"Οι άνθρωποι έχουν ξεχάσει αυτή την αλήθεια" είπε η Αλεπού. 
"Αλλά εσύ δεν πρέπει να την ξεχνάς. Είσαι για πάντα υπεύθυνος για αυτό που εξημέρωσες. 
Είσαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό σου..."

"Είμαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό μου" επανέλαβε ξανά ο Μικρός Πρίγκιπας, για να είναι βέβαιος ότι θα το θυμάται.

......

05. "Λούθηρος"

    

Η βιογραφία του Λούθηρου, αυτού του ξεχωριστού ανθρώπου που διέσπασε την Δυτική Εκκλησία, ασφυκτιώντας από την υποκρισία, την αδικία και τον σκοταδισμό του Βατικανού, παρουσιάζεται σε αυτή την καλή ταινία που το σενάριο της τεκμηριώθηκε από θεολόγους της Λουθηρανικής εκκλησίας.

[Αρχαγγέλων Ταινιόραμα]

  

Luther [Λούθηρος – 2003]

Η ιστορία του Μαρτίνου Λούθηρου (1483–1546), με την εξαιρετική σκηνοθεσία του Eric Till, τις υπέροχες ερμηνείες όλων των ηθοποιών των κύριων ρόλων και με 100 περίπου άλλους συντελεστές να επιμελούνται και την παραμικρή λεπτομέρεια του έργου, γυρίστηκε στη Γερμανία, στην Ιταλία και στην Τσεχία και παρουσιάζει με ρεαλισμό τα σημαντικότερα γεγονότα που επηρέασαν τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και έθεσαν τις βάσεις του Προτεσταντισμού, δίνοντας συγχρόνως μια πολύ ζωντανή εικόνα της εποχής.

Η ταινία ξεκινά το 1505. Ο Λούθηρος (Joseph Fiennes) έχει ήδη σπουδάσει δύο χρόνια Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της πόλης Erfurt και συνέχισε να σπουδάζει Νομικά, που ήταν η επιθυμία του πατέρα του.
Είχε επισκεφθεί την οικογένεια του στο Mansfeld και στις 2 Ιουλίου επέστρεφε στο Πανεπιστήμιο του, όταν ξεσπά μια φοβερή καταιγίδα.

Η πρώτη σκηνή του έργου, μας δείχνει μια καταρρακτώδη βροχή με αστραπές και κεραυνούς να φωτίζουν το τοπίο. Ο Λούθηρος τρέχει πανικόβλητος από τις βροντές, πέφτει στις λάσπες, σηκώνεται, απεγνωσμένος σαν αγρίμι κυνηγημένο ξαναπέφτει και ικετεύει την Αγία Άννα, της φωνάζει, ορκίζεται αν ζήσει, να γίνει μοναχός.

Μέσα του, ένα παιδί γεμάτο φόβο, χωρίς πατέρα να το προστατεύσει, χωρίς μάνα να το λυπηθεί. Επικαλείται την Αγία Άννα, τη μόνη που νοιώθει στοργικά κοντά του, μόνη και έσχατη ελπίδα του.

Μέσα στα 30 πρώτα δραματικά δευτερόλεπτα ταινίας, βρίσκεται συμπυκνωμένη η ψυχολογία όλου του έργου, όλης της ζωής του Λούθηρου, με φόντο τη θολή ακόμα ατμόσφαιρα του Μεσαίωνα.
Σκοτεινιά, ταραχή, φόβος, ένας αυστηρός και απορριπτικός πατέρας κι’ ένας τιμωρός και εκδικητικός Θεός, το ίδιο πρόσωπο στη συνείδηση του, που τον απειλεί και τον απομακρύνει συνεχώς από κοντά του και εκείνος ικετεύει ξανά και ξανά και εκλιπαρεί την αγάπη του.

Σαν μοναχός στο «Μαύρο Μοναστήρι» των Αυγουστινιανών Ερημιτών, σπουδάζει για δυο χρόνια Θεολογία, μελετά, προσεύχεται, εξομολογείται καθημερινά τις αμαρτίες του, παλεύει με τον εαυτό του και με τον διάβολο.

Μέσα στον ασφυκτικό αυτοέλεγχο που εφαρμόζει καθημερινά για να απωθήσει τα τραυματικά του βιώματα και τις πιεστικές παρορμήσεις του, προσπαθεί να χαράξει ένα δρόμο επιβεβαίωσης και αυτοσεβασμού, όμως το παρελθόν ξυπνά σε κάθε ευκαιρία καταδιώκοντας τον.  

Φθάνει η στιγμή που σαν ιερέας θα τελέσει την πρώτη του Λειτουργία.
Ανάμεσα στους πιστούς που παρακολουθούν, παρευρίσκεται ο πατέρας του.
Την ώρα που υψώνει το δισκοπότηρο και απευθύνεται στον παντοδύναμο Θεό, αυτός ο ανάξιος και ασήμαντος αμαρτωλός, καταλαμβάνεται από τρόμο.

Στο πρόσωπο του Θεού, προβάλλει και πάλι τον πατέρα του, που λίγα μέτρα μακρύτερα του, τον ελέγχει έτοιμος να τον κατακεραυνώσει, να τον απορρίψει ακόμα μια φορά, να τον διώξει από κοντά του. Τρέμουν τα χέρια του και η σημαντικότερη στιγμή της ζωής του μετατρέπεται σε μια τραγική αποτυχία.

Ο πατέρας του φεύγει χωρίς να του μιλήσει.
Τρέχει πίσω του, τον παρακαλεί κλαίγοντας σχεδόν, να μείνει για λίγο μαζί του.
Μα εκείνος φεύγει θυμωμένος με το άλογο του, αφήνοντας τον πληγωμένο και έρημο, έρμαιο στους δαίμονες που τον τριγυρίζουν και στην κατάθλιψη που τον οδηγεί στην ανελέητη αυτοκριτική και στους κεραυνούς της θείας τιμωρίας που τον περιμένει. Θα μπορέσει να βρει ένα τρόπο κατευνασμού, ένα μέσο εξιλασμού, ένα δρόμο σωτηρίας;

Ο πνευματικός του πατέρας Johann von Staupitz (Bruno Ganz), έχει καταλάβει τι του συμβαίνει: «Δεν είναι ο Θεός» του λέει, «οργισμένος μαζί σου, μα εσύ με Εκείνον!»
Του δίνει τον σιδερένιο του Σταυρό: «Απευθύνσου στον Χριστό και πες του –Είμαι δικός Σου, σώσε με!»

Ο Λούθηρος σφίγγει τον Σταυρό επάνω του με λαχτάρα. Ίσως αν επιμείνει, να βρει τελικά την ειρήνη που ζητά απεγνωσμένα, στη θυσία και στα λόγια του Ιησού.

Απεσταλμένος από το μοναστήρι του, φθάνει το 1510 στη Ρώμη, την έδρα του Πάπα. 

Η επίσκεψη του αυτή στο κέντρο του καθολικισμού, τον συνταράζει.
Μπροστά στα μάτια του εκτυλίσσονται σκηνές εξαθλίωσης, διαφθοράς, άθλιας εξαπάτησης. Αναδιπλώνει με πικρία τις προσδοκίες του, για να μπορέσει να ισορροπήσει.
Αγοράζει συγχωροχάρτι για να σώσει την ψυχή του παππού του, προσκυνά την ιερή κάρα του Προδρόμου και προσπαθεί να προσευχηθεί.

Τα πάντα όμως γύρω του έχουν στόχο το χρήμα, όλα αγοράζονται.

Η Εκκλησία με την εξουσία της, εφαρμόζει ψυχολογικούς εξαναγκασμούς και ωμή βία κι’ εκμεταλλεύεται τη φτώχεια, την αμάθεια, και την ευπιστία του απλού κόσμου για να του αποσπάσει χρήματα.
Παίρνει ένα πολύ σκληρό μάθημα και επιστρέφει οργισμένος στο μοναστήρι του.

Ο θυμός επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητες του.
Ξεκινά τη συστηματική μελέτη της Αγίας Γραφής και των κειμένων του Αγίου Αυγουστίνου.

Είναι καιρός να κοιτάξει και πέρα από τα δικά του προβλήματα και την προσωπική του, εσωτερική αναζήτηση του Θεού. Ένα νέο κεφάλαιο αρχίζει στη ζωή του.

Συνεχίζει την πορεία του στο Αυγουστινιανό μοναστήρι της Βιττεμβέργης, όπου θα έχει το δικό του ποίμνιο και θα μπορέσει να ασχοληθεί στο Πανεπιστήμιο της πόλης με τη διδακτορική του διατριβή. Εφαρμόζει το «κηρύττουμε καλύτερα o,τι θέλουμε να μάθουμε εμείς οι ίδιοι» και προσπαθώντας να μεταδώσει στους άλλους τις σκέψεις του, αντιλαμβάνεται βαθύτερα και ο ίδιος βασικές έννοιες όπως πίστη και έλεος.

"Ο Θεός πρέπει να είναι ελεήμων" λέει στο κήρυγμα του, μιλά με ζέση και αγάπη για τον Χριστό.

Αρχίζει να γίνεται αποδεκτός και ολοένα περισσότερο αγαπητός από τον κόσμο.

Μόλις ολοκληρώνει τις διδακτορικές του διατριβές στη Φιλοσοφία και στη Θεολογία, του αναθέτουν την έδρα της Βιβλικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο.
Η ζωή του πια έχει αλλάξει τελείως.
Διδάσκει, κηρύττει και αντιτίθεται ανοιχτά στις παπικές πρακτικές.

Ο Πάπας Λέων ο 10ος, χρειάζεται συνεχώς χρήματα για τη σπάταλη ζωή του και οι απεσταλμένοι του πιέζουν τον κόσμο να αγοράσει συγχωροχάρτια.

Ικανότερος πωλητής ο Johann Tetzel (Alfred Molina), τις μεθόδους του οποίου καταγγέλλει ο Λούθηρος δημόσια. «Τα συγχωροχάρτια δεν είναι διαβατήρια για τις ουράνιες χαρές του Παραδείσου και αν ο Πάπας μπορεί να αδειάσει το καθαρτήριο, γιατί δεν το κάνει από αγάπη, αλλά για το χρήμα;»

Η φωνή του βρίσκει άμεση ανταπόκριση στον απλό λαό που υποφέρει από τη φτώχεια και δυσανασχετεί από τις εισπρακτικές απαιτήσεις της Εκκλησίας.
Οι υποστηρικτές του Λούθηρου πολλαπλασιάζονται.

Στις 31 Οκτωβρίου 1517 καρφώνει στις πόρτες του Καθεδρικού Ναού της Βιττεμβέργης τις «95 θέσεις» του, με τις οποίες καταγγέλλει σαν αντιχριστιανικά τα συγχωροχάρτια και καλεί τους εντεταλμένους του Πάπα σε δημόσια συζήτηση.

Οι θέσεις του τυπώνονται και κυκλοφορούν ταχύτατα σε όλη τη Γερμανία.
Ο Πάπας πληροφορείται τα γεγονότα και τον καλεί να παρουσιαστεί στη Ρώμη.
Δεν απαντά. Μέσα στο πλήθος που τον επευφημεί, διακρίνει τον πατέρα του να τον παρακολουθεί έκπληκτος και ανήσυχος.
Τον πλησιάζει χαρούμενος και τον αγκαλιάζει «Σ’ ευχαριστώ πατέρα!» του λέει, αλλά εκείνος δύσπιστος και δύσκαμπτος όπως πάντα, απομακρύνεται για ακόμα μια φορά βιαστικός.

Ο Λούθηρος όμως έχει πάρει τον δικό του δρόμο.
Δεν μπορεί πια να κάνει πίσω, ούτε να σταματήσει τις εξελίξεις.
Έχει ενστερνισθεί απόλυτα όσα γράφει ο Άγιος Αυγουστίνος περί «εκλογής και προορισμού».

Γράφει βιβλία που εκδίδονται και κυκλοφορούν αμέσως.
Κύριος εκφραστής της διαμαρτυρίας (Protest) προς τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, αρχίζει να υλοποιεί τις βάσεις της Μεταρρύθμισης.

Μελετά, αποδέχεται ή απορρίπτει και θεσμοθετεί κατά συνείδηση.

Μια συνείδηση όμως, μοιραία επηρεασμένη από τα προσωπικά του βιώματα και τις συναισθηματικές του διακυμάνσεις, καθώς και από τις τάσεις και απαιτήσεις μιας καταπιεσμένης κοινωνίας που βρίσκεται σε αναβρασμό.
Ο παλαιός ταπεινός μοναχός Μαρτίνος δεν υπάρχει πια.

Ο Πάπας ασκεί πίεση στον πρίγκιπα Φρειδερίκο και ζητά να του τον παραδώσει. 

Εκείνος, που συμπαθεί το ελεύθερο πνεύμα του Λούθηρου, υπολογίζει τις αντιδράσεις του κόσμου και ενοχλείται από τις παρεμβάσεις του Πάπα, αρνείται. 

Ο Πάπας το πληροφορείται ενώ βρίσκεται με τη συνοδεία του σε κυνήγι.
Την στιγμή που σκοτώνει τον αγριόχοιρο, (μια ιδιαίτερα ρεαλιστική συμβολική σκηνή), έχει πάρει τις αποφάσεις του.

Αφορίζει τον Λούθηρο και δίνει εντολή να καούν τα βιβλία του.

Ο Λούθηρος με τη σειρά του, ρίχνει στη φωτιά δημόσια το επίσημο έγγραφο του αφορισμού του. Ωστόσο, θα πρέπει να συλληφθεί και να οδηγηθεί για δίκη στη Ρώμη.

Με τη μεσολάβηση του Φρειδερίκου, ο ανεψιός του και Αυτοκράτορας Κάρολος ο 5ος (Torben Liebrecht) υπόσχεται εναλλακτικά, την ασφαλή του μεταφορά με συνοδεία στη Βορμς για μια τίμια διαδικασία στη Βουλή.

Στη δίκη που γίνεται το 1521, δεν αναιρεί τίποτα από όσα έχει γράψει στα βιβλία του και δηλώνει πως αν δεν πειστεί με επιχειρήματα μέσα από την Αγία Γραφή ή με αδιάσειστη λογική, δεν μπορεί να ενεργήσει αντίθετα από τη φωνή της συνείδησης του.
Αποχωρεί μέσα στις έντονες επιδοκιμασίες του κόσμου.

Κατά την επιστροφή του στη Βιττεμβέργη και πριν προλάβουν να τον συλλάβουν για τις αιρετικές θέσεις του, σύμφωνα με την απόφαση της δίκης, ο Φρειδερίκος σκηνοθετεί μια σύλληψη-απαγωγή και τον κρύβει στον Πύργο του Βάρτμπουργκ.

Εκεί απομονωμένος και απερίσπαστος, ασχολείται με τη μετάφραση της Καινής Διαθήκης στα Γερμανικά. Στην ηρεμία της μοναξιάς του και μάλιστα χωρίς τον μοναστικό αυτοκαταναγκασμό, λειτουργεί καλύτερα.

Εν τω μεταξύ οι σπίθες ελπίδας που σκόρπιζε επί χρόνια στον απλό κόσμο με τα μεταρρυθμιστικά βιβλία του, μετατράπηκαν σε μια τεράστια πυρκαγιά μετά τη δίκη του. 

Οι ταραχές αρχίζουν από τη Βιττεμβέργη.

Η εξέγερση γενικεύεται. Οι χωρικοί λεηλατούν και καταστρέφουν εκκλησίες και μοναστήρια. 

Τα γεγονότα ξεπερνούν πια τον Λούθηρο που από καθοδηγητής μετατρέπεται σε θεατή.
Δεν μπορεί να ελέγξει τις επιπτώσεις των ενεργειών του.

Προτρέπει τους ηγεμόνες να καταστείλουν την εξέγερση με κάθε μέσο, να επανέλθει η νομιμότητα.

Οι οργανωμένοι ένοπλοι στρατιώτες επεμβαίνουν και καταπνίγουν την εξέγερση στο αίμα. Πάνω από 100.000 χωρικοί κείτονται νεκροί στους δρόμους, στα μοναστήρια, στις εκκλησίες. Οι θεωρητικές μεταρρυθμιστικές τοποθετήσεις του αρχίζουν να εφαρμόζονται στην πράξη.
Στη Βιττεμβέργη οι ιερείς και οι μοναχοί παντρεύονται.

Ο μοναχισμός καταργείται. Η απόλυτη προσήλωση και πίστη στον Λόγο του Ευαγγελίου, είναι το μόνο που χρειάζεται κάποιος για να σωθεί.

Η Καταρίνα φον Μπόρα, πρώην μοναχή, τον θαυμάζει και τον πολιορκεί.
Τραγουδά πολύ όμορφα και ο Λούθηρος έχει ευαισθησία στο τραγούδι και στη μουσική. Παντρεύονται.
Μια αφοσιωμένη σύζυγος με τη γλυκύτητα και την τρυφερότητα της, ίσως μπορέσει να καταλαγιάσει την ένταση της ψυχής του, να μετριάσει τη μελαγχολία που περιοδικά τον καταδυναστεύει.

«Όλοι με νομίζουν σταθερό» της έχει πει, «όμως εγώ συνέχεια περιπλανιέμαι». 

Στα πλαίσια ωστόσο αυτής της συναισθηματική περιπλάνησης, διαμορφώθηκε η ανάπτυξη του Προτεσταντικού ρεύματος, που στη συνέχεια παγιώθηκε μοιραία σε μια προσαρμογή κοσμικού συμβιβασμού, που του στέρησε την ευκαιρία της επιστροφής στην Ορθόδοξη πνευματικότητα.  

Ο Λούθηρος δεν είχε γνωριστεί με τον Φρειδερίκο μέχρι τώρα.
Τον επισκέπτεται και του παραδίδει την Καινή Διαθήκη μεταφρασμένη στα Γερμανικά, ένα δώρο που όφειλε στον προστάτη του και μια σημαντική προσφορά σε όλη τη Γερμανία.

Στο Άουγκσμπουργκ το 1530, ο Κάρολος ενισχυμένος από τις πρόσφατες νίκες του στο εξωτερικό, συγκεντρώνει τους άρχοντες και απαιτεί να επιστρέψουν στον Ρωμαιοκαθολικισμό. 

Όμως η ιστορία έχει γυρίσει πια τη σελίδα της.

Οι πρίγκιπες αρνούνται και εναντιώνονται στη θέληση του.
Ο Αυτοκράτορας αναγκάζεται να υποχωρήσει. 

Διαβάζουν μπροστά του τη νέα ομολογία πίστεως που συνέταξαν οι Μεταρρυθμιστές, που είναι πια ελεύθεροι να προχωρήσουν στο δικό τους δρόμο, ανεξάρτητοι από τον Πάπα.

Ο Λούθηρος θα αποκτήσει έξι παιδιά και θα ζήσει ακόμα 16 χρόνια, έχοντας επιδράσει ουσιαστικά εκτός από την Εκκλησία και στην κοινωνική, πολιτική και οικονομική δομή της εποχής του.

Μια λεπτομέρεια, εκτός ταινίας: Ο Λούθηρος είχε απομακρυνθεί μικρός από το σπίτι του και τον είχε αναλάβει μια πλούσια οικογένεια που φρόντισε πολύ τη μόρφωση του.
Μετά από την πολυτάραχη ζωή του, επέστρεψε τελικά και πέθανε στο Eisleben της Σαξονίας, στην πόλη που γεννήθηκε και που βρισκόταν το πρώτο πατρικό του σπίτι.
Μια συμβολική ίσως για τον ίδιο και για το έργο του επιστροφή, σε έναν τόπο όμως που δεν τους περίμενε ανοιχτή μια πατρική αγκαλιά.

Μ. Ψ.

"Προσμονή"

ΠΡΟΣΜΟΝΗ

Αναζητώ τη θάλασσα
στα δάχτυλα μου
να έρχεται πέρα
κι από την άκρη της ματιάς
να φέρνει μηνύματα σβησμένα
και υποσχέσεις ζωντανές
να παίρνει τα όνειρα μου 
σε μακρινά ατέλειωτα ταξίδια 
μοναχικά
χωρίς εμένα που 
ξεχασμένος
στο παγωμένο χθες της προσμονής μου
ψηλαφώ στα δειλινά
τους χαμένους ορίζοντες

αχνό σημαδάκι στο ταβάνι
μικρή αδύναμη αράχνη
αφήνεται στη γραμμή
του σάλιου της
- ανάποδος χαρταετός -
και αγνοεί
τη μοναξιά μου

σίγουρα χαίρεται το απλό 
της παιχνίδι
χωρίς ταξίδια κι ορίζοντες
και νοιώθω για μια στιγμή 
τη χαρά της
να γίνεται και δική μου χαρά

σε περιμένω.

    

"Το κανδηλάκι"

                               * κλικ στην οθόνη και Full Screen

"To Believe"

                           *  Κάνετε κλικ στην οθόνη
                               Το Video είναι HD, σε πολύ καλή ανάλυση για πλήρη οθόνη.

"Ευγένιος Ιονέσκο"

.........Πριν από μερικές δεκαετίες ο μετέπειτα διάσημος γαλλο-ρουμάνος θεατρικός συγγραφέας Ευγένιος Ιονέσκο επισκέφθηκε για πρώτη φορά το Άγιον Όρος.

Εκεί συνέβη το εξής περιστατικό, όπως ο ίδιος το διηγήθηκε σε συνέντευξή του στο περιοδικό Paris match πριν από αρκετά χρόνια:

.........«Είχα γεννηθεί σε ορθόδοξη οικογένεια και ζούσα στο Παρίσι. Είκοσι πέντε χρονών, γνήσιος νέος της κοσμικής εποχής του τότε Παρισιού. Μου ήρθε η ιδέα να επισκεφθώ το Άγιον Όρος λόγω της θέσης που είχε -και έχει βέβαια- ως τόπος ασκήσεως στην ορθόδοξη Εκκλησία. Και εκεί, μου ήρθε ακόμη μία σκέψη στο μυαλό: να εξομολογηθώ. Επήγα λοιπόν και βρήκα έναν ιερομόναχο -πνευματικό. Τι του είπα; Τα συνηθισμένα αμαρτήματα ενός κοσμικού νέου, που ζει χωρίς γνώση Θεού. Ο Ιερομόναχος, αφού με άκουσε, μου είπε:
-Στον Χριστό πιστεύεις παιδί μου;
-Ναι, ναι, λέει ο Ίονέσκο. Πιστεύω πάτερ. Άλλωστε είμαι βαπτισμένος χριστιανός ορθόδοξος.
-Βρε παιδάκι μου, του λέει εκείνος ο διακριτικός πνευματικός, πιστεύεις, το αποδέχεσαι πλήρως, ότι ο Χριστός είναι ο Θεός και δημιουργός του κόσμου και δικός μας;
Τα έχασα, λέει ο συγγραφέας. Γιατί πρώτη φορά με έβαζε ένας άνθρωπος μπροστά σ' αυτό το ερώτημα, στο οποίο έπρεπε να απαντήσω με ειλικρίνεια και να πάρω θέση. Όχι απλώς αν πιστεύω ότι κάποιος έφτιαξε τον κόσμο, αλλά ότι αυτός ο Θεός, ο δημιουργός του κόσμου, έχει να κάνει με μένα. Και εγώ, έχω προσωπική σχέση μαζί του!
Του απάντησα:
-Πιστεύω πάτερ, αλλά βοηθήστε με να το καταλάβω καλά αυτό το γεγονός.
-Αν πραγματικά πιστεύεις, τότε όλα διορθώνονται».

Το περιστατικό αυτό υπήρξε η αιτία της μεταστροφής του Ιονέσκο, ο οποίος μέχρι τα βαθιά του γεράματα, όντας διάσημος και περιβόητος, έζησε ως ευλαβής και βαθιά πιστός ορθόδοξος χριστιανός.

Τα λόγια του αγιορείτη γέροντα «αν πραγματικά πιστεύεις, τότε όλα διορθώνονται» σημαίνουν ότι: η πίστη στο Χριστό δεν είναι μια αφηρημένη θεωρία.
-Πίστη στο Χριστό σημαίνει απόλυτη εμπιστοσύνη και υπακοή σε ένα συγκεκριμένο Πρόσωπο, που είναι ο Δημιουργός και ο Σωτήρας μου!
-Άρα πίστη στο Χριστό δεν είναι μόνο λόγια, αλλά κυρίως είναι έργα συνειδητής μετάνοιας και συνεχούς επιστροφής στο θέλημα του Χριστού και στην αγκαλιά του Χριστού, που είναι η Εκκλησία Του.

*  (Αρχιμ. Νίκων Κουτσίδης, «Μαρτυρίες φωτός», Ι. Μ. Προφήτου Ηλιού - Πρέβεζα)

"Οι Τρεις Ιεράρχαι"

Οι Τρεις Ιεράρχες:  Βασίλειος ο Μέγας  (330-379)
                                    Γρηγόριος ο Θεολόγος  (329-390)
                                    Ιωάννης ο Χρυσόστομος  (349-407)

[Στοιχεία από ομιλία του Ανδρέα Αργυρόπουλου,
 Σχολικού Συμβούλου Θεολόγων Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου]



Οι Τρεις Ιεράρχες τάραξαν τα νερά της εποχής τους και άφησαν παρακαταθήκες με αιώνια αξία. Στη Δύση αλλά και παγκοσμίως, δεν είναι λίγοι οι ερευνητές από το χώρο της Ιατρικής, της Κοινωνιολογίας, των Πολιτικών Επιστημών, της Παιδαγωγικής, της Φιλοσοφίας, της Θεολογίας και της Ψυχολογίας που μελέτησαν το έργο των Πατέρων της Εκκλησίας τονίζοντας την αξία του. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η επίδραση του συγγραφικού τους έργου στους Ευρωπαίους επιστήμονες, από την εποχή της Αναγεννήσεως μέχρι σήμερα.

Tα έργα του Μεγάλου Βασιλείου άρχισαν να διδάσκονται στο Πανεπιστήμιο των Παρισίων το 16ο αιώνα, το δε πόνημά του: «Προς του νέους…» απέκτησε τόσους θαυμαστές στη Δύση, που εντός 50 ετών (1449-1500), γνώρισε 20 εκδόσεις. Τα Άπαντά του, έχουν εκδοθεί στα Γερμανικά από το 1776.

Ο Βασίλειος, γιατρός ο ίδιος, ίδρυσε τη γνωστή Βασιλειάδα, μια «πόλη φιλανθρωπίας». Εκεί οργάνωσε το πρώτο δημόσιο νοσοκομείο με κατοικίες γιατρών, νοσηλευτικού προσωπικού και ειδικές πτέρυγες για λεπρούς και πάσχοντες από επιδημικές ασθένειες. Μας γίνεται γνωστό από τα κείμενα, ότι παρότι καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια «έδινε το χέρι στους λεπρούς, τους φιλούσε αδελφικά και τους φρόντιζε ο ίδιος προσωπικά». Συνιστούσε μάλιστα στους επισκόπους της δικαιοδοσίας του, την ίδρυση παρόμοιων με τη Βασιλειάδα ιδρυμάτων. Σιγά-σιγά οργάνωσε ένα δίκτυο υπηρεσιών υγείας σε ολόκληρη τη Μικρά Ασία.

Ο Χρυσόστομος που σπούδασε κι αυτός γιατρός, έχτισε πολλά νοσοκομεία στην Κωνσταντινούπολη, στα οποία όπως και ο Βασίλειος περιποιείτο ο ίδιος τους ασθενείς.
Η επιστημονική έρευνα έχει καταδείξει ότι ο Βασίλειος και ο Χρυσόστομος ήταν ουσιαστικά οι εμπνευστές ενός δημόσιου συστήματος υγείας, που με την πάροδο του χρόνου απλώθηκε σε ολόκληρη την Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Οι Τρεις Ιεράρχες στήριζαν με κάθε τρόπο τους φτωχούς, τους κυνηγημένους και τους απροστάτευτους της εποχής τους. Θεωρούσαν αυτονόητο να θυσιαστούν για τον κάθε έναν από αυτούς. Η περιθωριοποίηση των κοινωνικά αδύνατων, δεν συνάδει με το ορθόδοξο ήθος. Κάθε άνθρωπος αποτελεί ανεπανάληπτη προσωπικότητα, είναι εικόνα του Θεού. «Με ποιο δικαίωμα» αναρωτιέται ο Χρυσόστομος, «μπορεί κανείς να περιφρονεί εκείνους τους οποίους ο Θεός τόσο τιμά, ώστε τους δίνει το Σώμα και το Αίμα του Υιού του». Η επιμονή του μάλιστα να κτίσει το λεπροκομείο, όχι σε κάποια υποβαθμισμένη περιοχή της Κωνσταντινούπολης, αλλά στην πλουσιότερη συνοικία έξω απ’ την πόλη, εκεί που ζούσαν μεγάλοι γαιοκτήμονες και οι οποίοι έβλεπαν την οικονομική αξία των πολυτελών οικημάτων να μειώνεται λόγω της γειτνίασης με το κτήριο αυτό, αποτέλεσε και την αφορμή για την οριστική δίωξή του, που θα τον οδηγούσε στην εξορία και στο βασανιστικό θάνατο.

Στο μεγάλο λιμό που έπληξε την περιοχή του, ο Βασίλειος στηλίτευσε τη δράση των μαυραγοριτών, που θέλησαν να πλουτίσουν σε βάρος των λιμοκτονούντων συμπατριωτών τους, οργάνωσε συσσίτια για όλο το λαό προσφέροντας βοήθεια χωρίς καμιά διάκριση σε χριστιανούς, ειδωλολάτρες, Ιουδαίους και αιρετικούς, σώζοντας χιλιάδες κόσμο από βέβαιο θάνατο. Άλλοτε παρακαλώντας, και άλλοτε με δυναμικό τρόπο ζήτησε από τους άρχοντες την απαλλαγή των φτωχών από τη φορολογία.

Ο Χρυσόστομος μόλις ανήλθε στον Αρχιεπισκοπικό θρόνο της Κωνσταντινούπολης, πούλησε τα πολυτελή σκεύη και έπιπλα της Αρχιεπισκοπής χάρη των παλαιών και νέων φιλανθρωπικών ιδρυμάτων. Διέκοψε άμεσα τη διοργάνωση επίσημων και πλούσιων δείπνων στο χώρο της Αρχιεπισκοπής και με τα χρήματα που εξοικονόμησε οργάνωσε συσσίτια για 7.000 φτωχούς καθημερινά, χωρίς να υπολογίζονται σε αυτό τον αριθμό οι ξένοι και οι περαστικοί που για κάποιο διάστημα βρισκόντουσαν στην πόλη. Υποστήριζε κάθε έναν αδικημένο από την πολιτική εξουσία, φτάνοντας στο σημείο να συγκρουστεί με την αυτοκράτειρα, όταν εκείνη καταπάτησε το κτήμα μιας φτωχής χήρας. Ο ίδιος ζούσε λιτά και ασκητικά, όπως αρμόζει σ’ έναν ιεράρχη,

Οι Τρεις Ιεράρχες ζητούσαν από τους χριστιανούς της εποχής τους, να ανακαλύψουν την αυθεντική θρησκευτικότητα που απελευθερώνει τον άνθρωπο, μακριά από δεισιδαιμονίες, προλήψεις και φοβίες. Ενδιαφέρονταν για την ερμηνεία των Γραφών, βοηθώντας έτσι τους χριστιανούς όχι μόνο της εποχής τους αλλά και διαχρονικά, στην κατανόηση και εμπέδωση των ιερών κειμένων. Ο Χρυσόστομος θέλοντας να είναι ακριβής στο έργο της ερμηνείας της Βίβλου, έκαμε 7.000 παραπομπές στην Παλαιά και 11.000 στην Καινή Διαθήκη.

Άνθρωποι με ανοιχτούς πνευματικούς ορίζοντες οι Πατέρες αυτοί της Εκκλησίας μας, τόνιζαν στα κείμενά τους την αξία της αρχαίας ελληνικής παιδείας. Ο Γρηγόριος αντιδρώντας στις απόψεις κάποιων ακραίων και φοβικών χριστιανών, που αρνούνταν τη μελέτη της κλασικής παιδείας, υποστήριζε πως είναι «αγροίκοι και αγράμματοι», όσοι δε δέχονταν την αξία της. Αποκαλούσε την πόλη των Αθηνών που ήταν το κέντρο σπουδής του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, «Χρυσή Αθήνα των Γραμμάτων».

Οι Τρεις Ιεράρχες δεν ήθελαν τους χριστιανούς νέους ανθρώπους χωρίς κριτική σκέψη, χωρίς ευρύτητα γνώσεων, χωρίς γενικότερο προβληματισμό. Τους ήθελαν μέσα στην κοινωνία και τη ζωή, μέτοχους των κοινωνικών ανησυχιών και των φιλοσοφικών ρευμάτων.

Σε μια εποχή που η γυναίκα βρισκόταν στο κοινωνικό περιθώριο, οι Πατέρες αγωνίζονταν σθεναρά να της δώσουν τη θέση που της αρμόζει στην κοινωνία. Είναι γνωστή η θέση του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου 17 αιώνες πριν την εποχή μας, που στιγμάτιζε τη μεροληπτική υπέρ των ανδρών νομοθεσία του κράτους. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος ερχόμενος σε ρήξη με τις ανδροκρατικές αντιλήψεις της εποχής του, επέλεξε ως πρώτη μεταξύ των συνεργατών του μια γυναίκα, τη μετέπειτα Αγία Ολυμπιάδα, η οποία αναδείχθηκε σε ηγέτιδα του χριστιανικού κοινωνικού έργου.

Τα βασικά στοιχεία της αληθινής παιδείας για τους Τρεις Ιεράρχες είναι: η αγάπη, η ελευθερία και ο σεβασμός του ανθρώπινου προσώπου. Και οι τρεις τονίζουν πως η σχέση παιδαγωγού-μαθητή είναι μια σχέση ελευθερίας και δημιουργίας. Ο διάλογος είναι το καλύτερο μέσο για να επιτευχθεί ο σκοπός της αγωγής. Η εξουσιαστικότητα και ο δογματισμός όχι μόνο δείχνουν έλλειψη αγάπης, (M.G. 62,404), αλλά και δε φέρνουν κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Ο εκπαιδευτικός οφείλει πρώτιστα να σέβεται το δώρο της ελευθερίας που χάρισε ο δημιουργός στα παιδιά και να μη φυλακίζει τις ανησυχίες τους, αλλά να τους ανοίγει δρόμους και να τους υποδεικνύει προοπτικές.


*  από: Το Zωντανό Iστολόγιο

"Χωρίς λόγια"

ΧΩΡΙΣ ΛΟΓΙΑ

Οι λέξεις

εξαντλούνται σταθερά

τις ξοδέψαμε

με αλόγιστη χρήση

σε περιττές προσπάθειες

εντυπωσιασμού
Προτού ευτελισθεί αμετάκλητα

το νόημα τους

αρκούν χωρίς επαναλήψεις

μόνο

για μια τελευταία εξομολόγηση

και μετά

σιωπή.

"Ο Ύμνος της Αγάπης"

*   Από την Α΄ προς Κορινθίους Επιστολή του Αποστόλου Παύλου
     Έργο του αγιογράφου Ξενοφώντα Μπόκου

     (Οι φωτογραφίες φαίνονται σε κανονικό μέγεθος, κάνοντας click επάνω τους)

   

"Η ευώδης προσευχή"

Η ευώδης προσευχή
-  του Μητροπολίτη Εδέσσης Ιωήλ


«Κατευθυνθήτω η προσευχή μου, ως θυμίαμα ενώπιόν σου».
Σε πολλούς ψαλμούς, αλλά και στην Β’ προς Κορινθίους επιστολή και στην Αποκάλυψη, παρομοιάζεται η προσευχή των πιστών με θυμίαμα ευώδες. 
«Κατευθυνθήτω η προσευχή μου ως θυμίαμα ενώπιον σου». 
Ας φθάσει ενώπιον Σου ως θυμίαμα η προσευχή μου, Κύριε, λέει ο ψαλμός. 
Επίσης, στο μεγαλόπνοο βιβλίο της Αποκάλυψης ο ευαγγελιστής Ιωάννης περιγράφει τις προσευχές των άγιων ως ευωδία θυμιάματος.

Όπως ακριβώς το θυμίαμα, δηλαδή το λιβάνι, όταν καεί γεμίζει ευωδίες τον αέρα, έτσι ακριβώς και η ψυχή του ανθρώπου είναι ένα θυμιατήρι, που μέσα του καίει το λιβάνι της προσευχής. Είναι όμως αδύνατο να καεί το λιβάνι, εάν πρώτα δεν ανάψουμε το θυμιατό, δηλαδή φωτιά. Έτσι ακριβώς συμβαίνει και με την ψυχή μας. 
Η προσευχή πρέπει να προέρχεται από μια ψυχή που καίγεται από πίστη, από αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον. Χρειάζεται να είμαστε «τω πνεύματι ζέοντες», να φλεγόμαστε δηλαδή από πνευματικό ζήλο, ώστε και η προσευχή μας να γίνεται θυμίαμα εύοσμο ενώπιον του Θεού.

Πώς όμως θα ανάψουμε το θυμιατήρι μας; Πώς θα γίνουμε λαμπάδες της πίστεως;
Όταν η ζωή μας είναι καθαρή.
Η αρετή κατά τους πατέρας είναι ευωδία, ενώ η αμαρτία δυσωδία. 
Και εάν θεωρούμε παράλογη απόφαση ένα χρυσό σκεύος να το γεμίσουμε με ακαθαρσίες, έτσι ακριβώς και ακόμη περισσότερο παράλογο είναι να μη διατηρούμε καθαρό τον εαυτό μας, το σώμα μας και την ψυχή μας, που είναι ναός του Αγίου Πνεύματος. 
«Χριστού ευωδία εσμέν»• είμαστε λιβάνι του Χριστού, λέγει ο απόστολος Παύλος σε μια επιστολή του.

Για να διατηρηθεί όμως η ψυχή μας καθαρή, για να μείνει ο ναός του Αγίου Πνεύματος αμόλυντος, απαιτείται να έχουμε έντονη μυστηριακή ζωή. Να εξομολογούμεθα και να κοινωνούμε τακτικά. Μόνο από μια ψυχή που ενισχύεται τακτικά από τα ιερά μυστήρια, προκύπτει προσευχή αρωματισμένη με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. 
Μόνο όταν μέσα μας έχουμε τον Χριστό, μπορούμε να σηκώσουμε τα χέρια μας και να πούμε «αββά ο Πατήρ» ή «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς». Έτσι μπορούμε να προσευχηθούμε χωρίς μίσος και πονηρές επιθυμίες, γεμάτοι από την αγάπη του Θεού. 
Έτσι η ζωή μας γίνεται μια πύρινη προσευχή. Γινόμαστε σαν την Παναγία «θυμίαμα εύοσμον, μύρον πολύτιμον».
Πόσοι όμως προσεύχονται έτσι;

Πολλοί έχουν ακάθαρτο στόμα. Αισχρολογούν και βλασφημούν. 
Χρησιμοποιούν το στόμα τους για να κατακρίνουν και να κουτσομπολεύουν. 
Πόσες συζητήσεις δεν ακούγονται καθημερινά ανώφελες, επιζήμιες και βλαβερές; 
Είναι δυνατόν οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν το στόμα τους έτσι, να το χρησιμοποιήσουν έπειτα για την προσευχή; «Έστω τοίνυν θυμιατήριόν σου το στόμα». 
Ας γίνει θυμιατήρι προσευχής το στόμα σου, λέγει ο ιερός Χρυσόστομος.
Πολλοί προσεύχονται στον Θεό, ενώ μέσα στην ψυχή τους έχουν πονηρές επιθυμίες. 
Το στόμα λέγει την προσευχή, αλλά η ψυχή σκέπτεται άτοπα.

Άλλοι προσεύχονται εναντίον των εχθρών τους -να πάθουν κακό, να έλθουν συμφορές στις οικογένειες τους. Η Εκκλησία όμως μας διδάσκει ότι πρέπει να αγαπάμε τους εχθρούς μας. 
Για να προσευχηθούμε δεν πρέπει να έχουμε καθόλου θυμό και οργή μέσα μας.
Άλλοι προσεύχονται στον Θεό για να ικανοποιηθεί η πλεονεξία και η φιλαργυρία τους. Κ
άποιος για παράδειγμα, πριν αρχίσει να χαρτοπαίζει έκανε τον σταυρό του επικαλούμενος τη βοήθεια του Θεού. Πολλοί είναι αυτοί που επιζητούν ακόμη και με τέτοιο τρόπο τα υλικά αγαθά, ενώ ο Χριστός τόνισε: «ζητείτε πρώτον την βασιλείαν του Θεού» και όλα τα άλλα θα έρθουν μόνα τους.

Ο πιστός χριστιανός, αυτός που αγαπά τον Θεό, πρώτα λέει «ελθέτω η βασιλεία σου» και μετά προσθέτει «τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον». 
Πρώτα ζητάει από τον Θεό την άφεση των αμαρτιών και τη σωτηρία του και ύστερα θυμάται την εκπλήρωση των υλικών αναγκών του.
Τέτοια προσευχή, που θα βγαίνει μέσα από το καμίνι της πίστεως και θα ευωδιάζει την ζωή μας και την ζωή των άλλων κοντά μας, είναι ανάγκη να αποκτήσουμε. 
Για να μπορούμε να λέμε με παρρησία: «κατευθυνθήτω η προσευχή μου ως θυμίαμα ενώπιον σου, έπαρσις των χειρών μου θυσία εσπερινή». Αμήν.


*  «Θυσία εσπερινή - σκέψεις βασισμένες στον λειτουργικό πλούτο της Μ. Τεσσαρακοστής»
    Από το:  ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΓΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΥΣΕΒΕΙΑΣ




                                                     

"Αποικιακά"

ΑΠΟΙΚΙΑΚΑ

Εδώδιμα–Αποικιακά

Έλαια Βότανα

Μπαχαρικά

Συμφωνία

από ευωδιές φυσικές

εκτεθειμένες

απλά και άμεσα

δεσμοί αναβίωσης

μακρινών παραδείσων

χρονικό λιτότητας

και οραματισμών

σφραγίδα

υπέροχης περιπέτειας

σε παιδικά όνειρα

Κατεδαφίζεται -

το τελευταίο μαγαζάκι

στην παλιά γειτονιά.

"Ο Άγιος Αντώνιος"

"Ολάνοικτα μάτια"

ΟΛΑΝΟΙΧΤΑ ΜΑΤΙΑ

Τα παιδιά

με την άδεια απόχη

στ' ακρογιάλια του κόσμου

συλλέγουν την αγάπη

στη λευκή γαλήνη

της ψυχής τους

Χωρίς ερμηνείες

κρίσεις
και δισταγμούς

δέχονται με χαρά
κι απλότητα

τα δώρα της ζωής

και τ' ανταποδίδουν 

τρυφερά

με το γλυκό μειδίαμα

της γεμάτης εμπιστοσύνη

αδυναμίας τους.

 

"Αφήγηση και Θεολογία"

Αφήγηση και Θεολογία

π. Ευάγγελος Γκανάς

    Κατά τις τελευταίες δεκαετίες αναπτύχθηκε, κυρίως στον αγγλοσαξονικό χώρο, μια ιδιαίτερα γόνιμη ακαδημαϊκή συζήτηση για τη σχέση αφήγησης και θεολογίας. Το γεγονός πως ο Θεός ήρθε και εσκήνωσε εν ημίν μέσα από την ιστορία μιας συγκεκριμένης ανθρώπινης ζωής, της ζωής του Ιησού από τη Ναζαρέτ, γίνεται συνήθως αντιληπτό ως το κατεξοχήν ευτυχές παράδοξο. Θα ήταν όμως πιο συνεπές με το σύνολο της βιβλικής μαρτυρίας, αν δούμε την Ενσάρκωση ως τον τρόπο του Θεού να συναντά τους ανθρώπους και να σχετίζεται μαζί τους όπως αυτοί είναι, συναντώντας τους στη δική τους δηλαδή  κατάσταση, ως τα συγκεκριμένα όντα που ζουν μέσα στο χρόνο, που έχουν μια γέννηση και ένα τέλος, που οι ζωές τους συνιστούν με άλλα λόγια,  μιαν αφήγηση (story).
   
    Η έννοια της αφήγησης μάς βοηθά να μη χάνουμε από την οπτική μας τον έμφυτα πρακτικό χαρακτήρα των θεολογικών πεποιθήσεων. Οι πεποιθήσεις αυτές δεν αποσκοπούν στο να εικονίσουν περιγραφικά τον κόσμο. Η ευαγγελική αφήγηση μοιάζει περισσότερο με μια διήγηση που μας παρουσιάζει έναν τρόπο για να υπάρχουμε μέσα στον κόσμο. Οι αφηγήσεις δεν εξηγούν κάτι, όπως το κάνει μια θεωρία, αλλά εμπλέκουν κάθε αναγνώστη που στη συνέχεια ανάγεται σε ενεργό πρόσωπο, σε έναν  τρόπο ζωής. Η αφήγηση βοηθά δηλαδή τον άνθρωπο να σχετιστεί, να συναλλαχτεί και να αλλάξει τον κόσμο, αλλάζοντας τον εαυτό του.
    
     Υπό αυτή την έννοια κάθε ιστορία μάς αφορά και μια ιστορία είναι γόνιμη, ακριβώς όταν χτυπά μια ιδιαίτερη χορδή αλήθειας που ενυπάρχει μέσα μας. Οι αφηγήσεις δεν παρουσιάζουν ένα νόημα, αλλά μάλλον το νόημα ενσωματώνεται στην ίδια τη δομή και τη μορφή της αφήγησης. Οι πεποιθήσεις των χριστιανών δεν περιέχονται τόσο σε κάποιες δογματικές προτάσεις, αλλά συνιστούν τη ζώσα εκείνη πραγματικότητα που δίνει μορφή σε συγκεκριμένους ανθρώπινους βίους, σε πραγματικές ανθρώπινες κοινότητες. Υπ’ αυτή την έννοια, η μόνη αξιόπιστη κριτική εξέταση των χριστιανικών πεποιθήσεων, έχει ως σημείο εκκίνησης την εστίαση σε βιωμένες ζωές. Γιατί η αλήθεια που φέρει εντός της κάθε αφήγηση, εξαρτάται από το είδος των ανθρώπων που διαμορφώνει.

     H οικειοποίηση μιας γενικής αφήγησης, μιας μετα-αφήγησης όπως ονομάζεται στις σχετικές αναλύσεις, η διαμόρφωσή μας σύμφωνα με αυτήν, προϋποθέτει την ικανότητα να εγγράψουμε τη δική μας προσωπική ιστορία εντός του πλαισίου αυτής της ευρύτερης αφήγησης, καθώς αυτή εκδιπλώνεται σταδιακά μέσα στο χρόνο. Κάθε ιστορία πρέπει να ξυπνά μέσα στον αναγνώστη τα ερωτήματα «Τι θα συμβεί μετά; Πώς θα ολοκληρωθεί η ιστορία; Ποια θα είναι η τύχη του κάθε ήρωα;» Η αφήγηση με αυτό τον τρόπο αναδεικνύει τον βαθιά ενδεχομενικό, ανοικτό χαρακτήρα κάθε ανθρώπινης ζωής, το μη αναγκαίο της ανθρώπινης πράξης, το περίγραμμα της ανθρώπινης ελευθερίες μέσα σε ένα σύμπαν που μοιάζει βαθιά ντετερμινιστικό. 
    
      Η αλληλοδιαπλοκή λογοτεχνίας και θεολογίας εδράζεται έτσι στο γεγονός, πως η ανάγνωση μιας ιστορίας αποτελεί, αυτή καθαυτή, μια μορφή ηθικής εκπαίδευσης. Μέσω της ανάγνωσης, ο αναγνώστης αποκτά σε ένα βαθμό, τη δυνατότητα να ψηλαφίσει τις εμπειρίες των λογοτεχνικών ηρώων, χωρίς να τις έχει κάνει ακόμα μέρος της δικής του προσωπικής ζωής. Με άλλα λόγια, η αφήγηση μάς δίνει τη δυνατότητα να ζήσουμε περισσότερες ζωές μέσα σε μια κι αυτό όχι προς χάριν της ικανοποίησης της ακόρεστης επιθυμίας για εμπειρίες που χαρακτηρίζει τον μετανεωτερικό άνθρωπο, αλλά χάριν της παραδοσιακής προοπτικής που θεωρούσε πως ο χαρακτήρας διαμορφώνεται εξασκώντας τις αρετές και γνωρίζοντας τις συνέπειες των παθών,  μαθητεύοντας δηλαδή μέσα από την παρατήρηση και τη μίμηση υποδειγματικών βίων.
    
       Μια πνευματική παράδοση παραμένει ζωντανή στο βαθμό που το παρελθόν διανοίγει δυνατότητες για το παρόν και το μέλλον, στο βαθμό δηλαδή που η διέπουσα αφήγηση της κοινότητας δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί, στο βαθμό που ο ακροατής της αφήγησης μπορεί και οφείλει, αν θέλει να είναι γνήσιος φορέας της παράδοσης, να εγγράψει τη δική του ιστορία, τον προσωπικό του βίο, στη γενικότερη αφήγηση, να αντλήσει νόημα από αυτήν και να οδηγηθεί σε ένα τέλος, με την αρχαιοελληνική έννοια του όρου, να δώσει δηλαδή στη ζωή του ένα σκοπό, ώστε στο τέλος της με τη χρονική πια έννοια του όρου, να μπορεί να φέρει έκτυπη την εικόνα μιας ολοκλήρωσης.

 π. Ευάγγελος Γκανάς, Μάιος 2011        
“Παπαδιαμάντης και Ορθοδοξία”: από τον μύθο στη μαρτυρία. 

"Η πηγή της Χαράς"

                                                      

Η ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ

Τι να συμβαίνει

τη νύχτα

στον ύπνο του μωρού,

τι εικόνες αναπλάθει

στα τριανταφυλλένια όνειρα του,

πόση χαρά μετουσιώνει

και γελά κοιμισμένο;

Μήπως του τάξανε οι Μοίρες

χαρίσματα πολλά και σπάνια,

μήπως τα πρόσωπα τα γελαστά

της μέρας

το συντροφεύουν τρυφερά ακόμα

στο σκοτάδι;

ή μήπως είναι απλά

η αγάπη των αγγέλων

που το τυλίγει στοργικά, απαλά

αδιάκοπα

και ξενυχτά στα κλειστά βλέφαρα του

φυλάγοντας ζεστή

 και χαρούμενη

τη γλυκιά του καρδούλα;