"O αγρότης και ο βιολόγος "

ΧΟΡΧΕ ΜΠΟΥΚΑΪ  -  "Από την άγνοια στη σοφία"

Σ’ ένα τρένο κάθονται μαζί, ο ένας απέναντι από τον άλλον, ένας διάσημος βιολόγος με διεθνή βραβεία, κι ένας σχεδόν αγράμματος αγρότης της περιοχής. 

Ο πρώτος, φοράει ένα άψογο επίσημο κοστούμι, σε σκούρο γκρί· ο άλλος, ένα φθαρμένο, αλλά καθαρό παντελόνι για τη δουλειά στα χωράφια. 

Ο επιστήμονας έχει γύρω του βιβλία, ενώ ο επαρχιώτης ένα μικρό μπογαλάκι με ρούχα.

«Θα διαβάσετε όλα αυτά τα βιβλία στο ταξίδι;» ρωτάει ο χωρικός.

«Όχι, αλλά ποτέ δεν ταξιδεύω χωρίς αυτά» αποκρίνεται ο βιολόγος.

«Και πότε θα τα διαβάσετε;»

«Τα έχω διαβάσει… και όχι μόνο μια φορά.»

«Και δεν τα θυμάστε;»

«Τα θυμάμαι, όπως κι άλλα, πολύ περισσότερα…»

«Τρομερό!!! Και για τι πράγμα μιλάνε αυτά τα βιβλία;»

«Για ζώα…»

«Τυχεροί θα είναι οι γείτονές σας, που έχουν κοντά έναν κτηνίατρο…»

«Δεν είμαι κτηνίατρος· είμαι βιολόγος.»

«Ααααα!!! Και σε τι χρησιμεύουν όλα αυτά που ξέρετε αφού δεν γιατρεύετε ζώα;»

«Για να ξέρω. Να ξέρω όλο και περισσότερα… Να ξέρω περισσότερα από κάθε άλλον.»

«Κι αυτό σε τι χρησιμεύει;»

«Κοιτάξτε… Θα σας δείξω, και με την ευκαιρία θα κάνουμε πιο παραγωγικό αυτό το ταξίδι.

Ας υποθέσουμε ότι βάζουμε ένα στοίχημα. 

Ας πούμε ότι για κάθε ερώτηση που σας κάνω σχετικά με ζώα και δεν ξέρετε τι να μου απαντήσετε, θα μου δίνετε ένα πέσο. 

Και για κάθε ερώτηση που θα μου κάνετε εσείς σχετικά με ζώα κι εγώ δεν θα ξέρω να σας απαντήσω, θα σας δίνω, ας πούμε, εκατό πέσος…

Παρ' όλη τη διαφορά της χρηματικής αποζημίωσης, οι γνώσεις μου θα συμβάλλουν να γείρει υπέρ μου η πλάστιγγα, και στο τέλος του ταξιδιού θα έχω κερδίσει σίγουρα και λίγα χρήματα».

Ο χωρικός σκέφτεται, σκέφτεται… 

Κάνει λογαριασμούς με τον νου του και με τη βοήθεια των δαχτύλων του.

Τελικά λέει: «Είστε βέβαιος;»

«Απολύτως» απαντάει ο βιολόγος.

Ο άνθρωπος με τις χωριάτικες βράκες, χώνει το χέρι στην τσέπη και βγάζει ένα κέρμα του ενός πέσο (ένας χωρικός ποτέ δεν στοιχηματίζει εάν δεν έχει να πληρώσει).

«Ν’ αρχίσω εγώ πρώτος;» ρωτάει ο χωρικός.

«Αρχίστε» απαντάει με άνεση ο βιολόγος.

«Για ζώα;»

«Για ζώα…»

«Λοιπόν… Ποιο είναι το ζώο που έχει πούπουλα, αλλά δεν γεννάει αβγά, όταν γεννιέται έχει δύο κεφάλια, τρέφεται μονάχα με πράσινα φύλλα και πεθαίνει όταν του κόψεις την ουρά;»

«Τι;» ρωτάει ο βιολόγος.

«Ρωτάω, πώς λέγεται το ζώο που έχει πούπουλα, αλλά δεν γεννάει αβγά, όταν γεννιέται έχει δύο κεφάλια, τρέφεται μονάχα με πράσινα φύλλα και πεθαίνει όταν του κόψεις την ουρά.»

Ο επιστήμονας μένει άναυδος και δείχνει συλλογισμένος.

Αμίλητος, ψάχνει μανιωδώς στη μνήμη του τη σωστή απάντηση…

Περνούν τα λεπτά.

Κάποτε, βρίσκει το θάρρος να ρωτήσει:

«Μπορώ να χρησιμοποιήσω τα βιβλία μου;»

«Φυσικά!» απαντάει ο αγρότης.

Ο άνθρωπος της επιστήμης αρχίζει ν’ ανοίγει τον ένα τόμο μετά τον άλλον, ψάχνει στα ευρετήρια, κοιτάζει τις φωτογραφίες… 

Μετά, βγάζει ένα χαρτί και κρατάει σημειώσεις.

Ύστερα κατεβάζει από το ράφι μια τεράστια βαλίτσα και βγάζει από μέσα τρία χοντρά βιβλία που τα συμβουλεύεται.

Έχουν περάσει δύο ώρες και ο βιολόγος εξακολουθεί να ξεφυλλίζει βιβλία, να ψάχνει και να μουρμουρίζει ενώ κάνει ακατανόητα σχήματα στο σημειωματάριό του.

Τελικά, από τα μεγάφωνα ανακοινώνουν ότι το τρένο φτάνει στο σταθμό. 

Ο βιολόγος επιταχύνει, ενώ λαχανιάζει ταραγμένος. Δεν τα καταφέρνει.

Όταν το τρένο κόβει ταχύτητα, ο επιστήμονας βάζει το χέρι στην τσέπη του, βγάζει ένα κολλαριστό χαρτονόμισμα των εκατό πέσος και λέει στον χωρικό:

«Κερδίσατε… Ορίστε.»

Ο χωρικός σηκώνεται όρθιος, παίρνει το χαρτονόμισμα, το κοιτάζει ικανοποιημένος και το χώνει στην τσέπη.

«Ευχαριστώ» του λέει, και παίρνοντας το δισάκι του πάει να φύγει.

«Περιμένετε, περιμένετε» τον σταματάει ο βιολόγος. 

«Ποιο είναι αυτό το ζώο;»

«Ααααα… Ούτε εγώ το ξέρω…» λέει ο αγρότης. 

Και χώνοντας πάλι το χέρι στην τσέπη, βγάζει το ένα πέσο και το δίνει στον επιστήμονα, λέγοντας: «Ορίστε ένα πέσο. Χάρηκα πολύ για τη γνωριμία, κύριε…»

Ο πιο διαβασμένος δεν ξέρει πάντα τα περισσότερα, ο πιο μορφωμένος δεν είναι και ο πιο καλλιεργημένος - δεν κερδίζει πάντοτε ο καλύτερα πληροφορημένος.

Διδάσκει και η ζωή… και μάλιστα πολύ.

lecturesbureau – [2fA]

"Ο τελευταίος χαιρετισμός "

Νικηφόρος Βρεττάκος  -  Ο τελευταίος χαιρετισμός

Ας μου δώσει το χέρι του ο Θεός –
τελευταία ανάβαση. Το σκοινί τεντωμένο
απ’ τη μια άκρη ως την άλλη. Χωρίς
καμιά κλίση
του όλου μου σώματος,
το γέλιο στη θέση του
(όπως στο πρόσωπο του παιδιού των Δελφών)
το χέρι γυμνό σχεδόν ως το κόκκαλο
πάνω στο στήθος. Ο κόσμος στο βάθος.
Θα κυλήσει από μέσα την καρδιά του ο μικρός
τελευταίος διάττοντας, μια λέξη διαυγής,
κρεμασμένη
από μια κλωστή ευτυχίας,
φθόγγος και μάργαρο: «Χαίρε»

[2fA]

"Ο Μιλήσιος και ο Μέλισσος "

Γνώση και χρήματα

Ο Θαλής, απασχολημένος καθώς ήταν συνεχώς με την επιστημονική του έρευνα, δεν είχε φροντίσει να αποκτήσει χρήματα. Η απόκτηση χρημάτων δεν τον ενδιέφερε άλλωστε και ιδιαίτερα, αφού πίστευε ότι η πιο πολύτιμη αλλά και η πιο σταθερή περιουσία που μπορεί να αποκτήσει ο άνθρωπος στη ζωή του είναι η γνώση.

«Ο πλούτος είναι κάτι το αβέβαιο», συνήθιζε να λέει ο Θαλής, όπως και όλοι οι σοφοί άνθρωποι του καιρού του, «όμως η γνώση, από τη στιγμή που την αποκτάς, είναι για πάντα δική σου και κανείς ποτέ δεν μπορεί να σου τη στερήσει».

Ο Μέλισσος, πολύ νέος τότε, άκουγε συνεχώς να παινεύουν το Θαλή για τη σοφία του και ζήλεψε τον έπαινο του δήμου. Πώς είναι δυνατόν, σκεφτόταν, να θαυμάζουν έναν άνθρωπο σχεδόν φτωχό μόνο και μόνο επειδή ξέρει τις αποστάσεις μεταξύ των αστεριών ή επειδή μπορεί να μετρήσει το ύψος των πυραμίδων της Αίγυπτου;

Δεν θα ήταν πιο λογικό να θαυμάζουν εκείνον, τον ίδιο το Μέλισσο, που είχε γεννηθεί σε οικογένεια με πολλά χρήματα και που ήταν ήδη ένας ικανός έμπορος, κι ας ήταν τόσο νέος;

Έτσι, ένα πρωί που συνάντησε το Θαλή στην αγορά της Μιλήτου, ο Μέλισσος τον χλεύασε μπροστά σε όλο τον κόσμο:

«Να λοιπόν και ο περίφημος Θαλής, που όλη του η γνώση και η σοφία δεν είναι αρκετές για να του φέρουν λίγα, έστω, χρήματα! 

Σπουδαία γνώση, μα την αλήθεια!»

Ο Θαλής δεν μίλησε. 
Τα λόγια του ανόητου εκείνου νεαρού εμπόρου τον είχαν αφήσει αδιάφορο. 
Το ίδιο βράδυ όμως στο σπίτι του, σκέφτηκε πως είχε ευθύνη απέναντι σε όσους είχαν ήδη ακούσει τα λόγια του Μέλισσου.

Αρχικά, του είχε φανεί ότι δεν υπήρχε λόγος να του απαντήσει, καθώς τα προσβλητικά λόγια ενός ξιπασμένου νεαρού δεν μπορούσαν καν να τον αγγίσουν. 

Οι άλλοι όμως τι είχαν άραγε καταλάβει από αυτό το περιστατικό;

Ο Θαλής συνειδητοποίησε πως όσοι είχαν ακούσει στην αγορά τα λόγια του Μέλισσου, και κυρίως οι πιο νέοι ανάμεσά τους, διέτρεχαν τώρα έναν κίνδυνο: τον κίνδυνο να πιστέψουν ότι ο ίδιος δεν είχε απαντήσει, επειδή αναγνώριζε ότι τα λόγια του Μέλισσου ήταν σωστά.

Γεννημένος δάσκαλος καθώς ήταν ο Θαλής, ένιωσε να βαραίνει στους ώμους του αυτή η ευθύνη. Κι έτσι, έκρινε πως το σωστό θα ήταν να απαντήσει στα προσβλητικά λόγια του Μέλισσου, αλλά με τον δικό του τρόπο.

Συνεχίζοντας τις αστρονομικές του παρατηρήσεις ο Θαλής κατέληξε σε κάποια πολύ σωστά μετεωρολογικά συμπεράσματα.

Συμπέρανε δηλαδή ότι οι καιρικές συνθήκες θα ευνοούσαν εκείνη τη χρονιά τη σοδειά της ελιάς.

Έτσι, φρόντισε από πολύ νωρίς να διαθέσει τις λιγοστές του οικονομίες για να νοικιάσει όλα τα ελαιοτριβεία του τόπου. Τα νοίκιασε, βέβαια, σε πολύ χαμηλή τιμή, καθώς ήταν ακόμη η εποχή που κανείς άλλος δεν ασχολιόταν με τις ελιές.

Έφτασε όμως και ο καιρός της συγκομιδής της ελιάς και η σοδειά ήταν τόσο πλούσια που υπήρχε πολύ μεγάλη ζήτηση για ελαιοτριβεία.

Κι αφού τα ελαιοτριβεία τα είχε όλα νοικιάσει ο Θαλής, κέρδισε πολλά χρήματα εκείνη τη χρονιά παραχωρώντας τα στους ενδιαφερομένους έναντι αμοιβής.

Πήγε τότε ο Θαλής και βρήκε τον Μέλισσο.

«Όπως βλέπεις», του είπε, «αν το θελήσω, μπορώ να γίνω πλούσιος χάρη στις γνώσεις μου, και μάλιστα πολύ πιο πλούσιος από σένα».

Ο Μέλισσος ντράπηκε ακόμα και να σηκώσει το βλέμμα του για να αντικρίσει αυτό του Θαλή. Καθώς όμως ήταν τίμιος νέος, αναγνώρισε το λάθος του. 

Από τότε μάλιστα άρχισε να αποζητά τη συντροφιά του Θαλή κι έγιναν τελικά, φίλοι οι δυο τους.

Ο Μέλισσος δεν άφησε ποτέ το εμπόριο, καθώς αυτή ήταν η εργασία του και την έκανε καλά, άρχισε όμως να σκέφτεται. Άρχισε να θέτει ερωτήματα, πρώτα στον εαυτό του και μετά στους άλλους. Έμαθε να μη θεωρεί τίποτα δεδομένο.

Έμαθε ακόμα, κι αυτό ήταν πολύ σημαντικό, να μην περιγελά όσους δεν του έμοιαζαν. 

Και παρ’ όλο που ποτέ του δεν έγινε αληθινός σοφός, σαν τον Θαλή, κατόρθωσε όμως κι εκείνος να αξιωθεί έναν κλήρο γνώσης.

lecturesbureau – [2fA]

"Φωτεινό απαύγασμα.. "

Από την Κλίμακα Αγίου Ιωάννου Σιναΐτου  [Λόγος 30ός]

-  Περί αγάπης, ελπίδος και πίστεως

(Δια τον σύνδεσμον της εναρέτου τριάδος των αρετών, αγάπης, ελπίδος και πίστεως)

1. Νυνί δε λοιπόν - ύστερα από όλα τα προηγούμενα - μένουν τα τρία ταύτα – τα οποία σφίγγουν και διατηρούν τον σύνδεσμο όλων – πίστις, ελπίς, αγάπη∙ 

μείζων δε πάντων η αγάπη» (πρβλ. Α΄ Κορ. ιγ΄ 13), 

διότι και ο Θεός αγάπη ονομάζεται (πρβλ. Α΄ Ιωάν. δ΄ 16).

Εγώ όμως την μία την βλέπω σαν ακτίνα, την άλλη σαν φως και την Τρίτη σαν ηλιακό δίσκο, και όλες μαζί σαν ένα φωτεινό απαύγασμα και μία και την αυτή λαμπρότητα. 

Η μία, η πίστις, δύναται να επιτελέσει τα πάντα. 

Η άλλη, η ελπίς, περικυκλώνει με το έλεος του Θεού και δεν καταισχύνει τον ελπίζοντα.

Και η Τρίτη, η αγάπη, δεν πέφτει ποτέ από το ύψος της, ούτε σταματά από το τρέξιμό της, ούτε επιτρέπει σ’ αυτόν που πλήγωσε με τα βέλη της να ηρεμήσει από την «μακαρίαν μανίαν» που του προξένησε.

2. Αυτός που θέλει να ομιλεί για την αγάπη είναι σαν να επιχειρεί να ομιλεί για τον ίδιο τον Θεό. Η ανάπτυξις όμως ομιλίας περί Θεού είναι πράγμα επισφαλές και επικίνδυνο σε όσους δεν προσέχουν.

Για την αγάπη γνωρίζουν να ομιλούν οι Άγγελοι, αλλά και αυτοί ανάλογα με τον βαθμό της θείας ελλάμψεώς τους. 

Αγάπη είναι ο Θεός, και όποιος προσπαθεί να δώσει ορισμό του Θεού ομοιάζει με τυφλό που μετρά στην άβυσσο τους κόκκους της άμμου.

3. Η αγάπη, ως προς την ποιότητά της είναι ομοίωσις με τον Θεό, όσο βέβαια είναι δυνατόν στους ανθρώπους. 

Ως προς την ενέργειά της, μέθη της ψυχής. Ως προς δε τις ιδιότητές της, πηγή πίστεως, άβυσσος μακροθυμίας, θάλασσα ταπεινώσεως.

4. Η αγάπη κυρίως είναι η απόρριψις κάθε εχθρικής και αντιθέτου σκέψεως, εφ’ όσον «η αγάπη, ου λογίζεται το κακόν» (Α΄ Κορ. ιγ΄ 5). 

Η αγάπη και η απάθεια και η υιοθεσία μόνο στην ονομασία διαφέρουν.

Όπως ταυτίζεται η ενέργεια στο φως, στην φωτιά και στην φλόγα, έτσι να σκέπτεσαι ότι συμβαίνει και σ’ αυτές. 

Όσο ποσόν αγάπης λείπει, τόσο ποσόν φόβου υπάρχει. Διότι όποιος δεν έχει φόβο ή είναι γεμάτος από αγάπη ή είναι νεκρωμένος ψυχικά.

[ ….]

orthodoxfather – [2fA] 

"Θαρρώ θα κατάλαβες.. "

Νικηφόρος Βρεττάκος  -  Μια πέτρα αυτό το χτεσινό τίποτα

Όταν μπορεί με μια πέτρα να φτιάξει
ένα αυγουστιάτικο φεγγάρι
κανείς,
θαρρώ θα κατάλαβες –

Αν συχνά σου μιλώ
για ένα φύλλο, για μια
σταγόνα νερού ή για ένα αγριολούλουδο,
είναι γιατί, κοιτώντας τον κόσμο,
θαρρώ
πως δεν κατόρθωσα ακόμη
να γράψω
ούτε ένα ποίημα.

[2fA]

"Ιδιες ιστορίες, άλλα λόγια "

Έλληνες και Τούρκοι πριν τη Μικρασιατική Καταστροφή
-  από κείμενο του Αλέξανδρου Μασσαβέτα στο Inside story

Η 13η Σεπτεμβρίου, είναι η επέτειος της φωτιάς που κατέκαψε την Σμύρνη το 1922, η καταστροφή μιας κοσμοπολίτικης πόλης που έδωσε βίαιο τέλος στη μικρασιατική εκστρατεία και τα όνειρα για τη «Μεγάλη Ελλάδα».

Τις μέρες αυτές, η Τουρκία τις γιορτάζει, για την επιτυχή κατάληξη του «Πολέμου της Σωτηρίας», ενώ στην Ελλάδα η κοινωνία θυμάται και πενθεί τη Μικρασιατική Καταστροφή – το ίδιο γεγονός.

Για τους Έλληνες της Πόλης και της Μικράς Ασίας που τα έζησαν και έγραψαν γι’ αυτά, τα ταραγμένα χρόνια μέχρι το 1918 αποτέλεσαν τη μετάβαση από την ευμάρεια και την ειρήνη της απολυταρχίας του σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ (που κυβέρνησε από 1876 έως το 1909) στον ξεριζωμό, που για πολλούς δεν ήρθε το 1922, αλλά αρκετά νωρίτερα.

Πολλοί συγγραφείς αναφέρονται στην εποχή ως «δίσεχτα χρόνια», όταν ο κόσμος όπως τον γνώριζαν κατέρρευσε, ενώ η πίστη τους για την παραμονή στις πατρίδες τους κλονίστηκε.

 Ο τίτλος «Σαν τα τρελά πουλιά», του αυτοβιογραφικού μυθιστορήματος της Μαρίας Ιορδανίδου, απηχεί εύγλωττα το πώς έβλεπε η Οθωμανική ρωμιοσύνη την επισφαλή θέση της σε έναν κόσμο, όπου «τίποτε δεν ήταν πια όπως παλιά».

Την ίδια στιγμή η τουρκική λογοτεχνία, που μέχρι την Επανάσταση των Νεοτούρκων (1908) παρουσίαζε τον Έλληνα ως έναν χαρακτήρα, σαν αναπόσπαστο μέλος του Οθωμανικού εθνοτικού μωσαϊκού, πολύ συχνά θετικά και με ενσυναίσθηση, μεταστρέφεται προς έναν λόγο εθνικιστικό.

Ιδίως μετά τους Βαλκανικούς πολέμους, οι Τούρκοι συγγραφείς παρουσιάζουν τον Έλληνα αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα του μίσους. 

Από την αγωνία να περισωθεί η Οθωμανική αυτοκρατορία, οι Τούρκοι περνούν στην αγωνία να κρατηθεί η ίδια η Μικρά Ασία, που θεωρείτο μέχρι τότε αυτονόητη. 

Τα δύο εθνικά αφηγήματα βαίνουν παράλληλα, αλλά σπανίως συναντιούνται.

….

Η γέφυρα του Γαλατά, περίπου 1870-1900. [M. Iranian/Library of Congress]

To Εληνοαμερικανικόν Αρτοποιείον με πινακίδες στα αρμένικα, λαντίνο (με εβραϊκούς χαρακτήρες), αγγλικά, οθωμανικά τουρικά, ελληνικά και ρωσικά, Ιούνιος 1922, Ortaköy, Κωνσνταντινούπολη. [cdm/Library of Congress]

Άμαξες και τρόλεϊ στην προκυμαία της Σμύρνης. Αριστερά διακρίνεται το παλιό Πασαπόρτι (Κουμερκάκι) και δεξιά τα γνωστά ξενοδοχεία Kraemer και Huck. [Library of Congress]

insidestory – [2fA]

"Το Τραγούδι του Σταυρού "

Κωστής Παλαμάς  -  Το Τραγούδι του Σταυρού
από την συλλογή “Ασάλευτη Ζωή”

Κ’ έγυρ’ Εκείνος το άχραντο κεφάλι και ξεψύχησε
στο μαύρο το κορμί μου απάνου·
άστρα γινήκαν τα καρφιά του μαρτυρίου του, άστραψα
κι από τα χιόνια πιο λευκός τα αιώνια του Λιβάνου.

Οι καταφρονεμένοι μ’ αγκαλιάσανε
και σα βουνά και σα Θαβώρ υψώθηκαν εμπρός μου·
οι δυνατοί του κόσμου με κατάτρεξαν
γονάτισα στον ήσκιο μου τους δυνατούς του κόσμου.

Τον κόσμο αν μαρμάρωσα, τον κόσμο τον ανάστησα,
στα πόδια μου άγγελοι οι Καιροί, γύρω μου σκλάβες οι Ώρες.
Δείχνω μια μυστική Χαναάν στα γαλανά υπερκόσμια·
μα εδώ πατρίδες πάναγνες είσαστ’ εσείς, τρεις Χώρες!

Ω πρώτη εσύ, Ιερουσαλήμ! του βασιλιά προφήτη σου
μικρή είν’ η άρπα για να ειπεί τη νέα μεγαλοσύνη.
Του Σολομώντα σου ο ναός μ’ αντίκρισε, και ράγισε·
καινούργια δόξα ντύθηκαν της Ιουδαίας οι κρίνοι.

Κ’ ύστερα υψώθηκα σ’ εσένα, ω Πόλη, εφτάλοφο όραμα,
κ’ έγινα φως των ουρανών, το θάμα του Ιορδάνη,
τους Κωνσταντίνους φώτισα και τους Ηράκλειους δόξασα,
και τρικυμίες δεν έσβησαν εμέ, μηδέ Σουλτάνοι.

Και ύστερα ταξιδευτής, ήρθα σ’ εσένα, ασύγκριτη
Αθήνα, των ωραίων πηγή, των εθνικών κορώνα,
τον άγνωστο έφερα Θεό και απόκοτος αψήφησα
την πολεμόχαρη Παλλάδα, μες στον Παρθενώνα.

Και γνώρισα τους ιλαρούς θεούς και στεφανώθηκα
την αγριλιά της Αττικής, τη δάφνη απ’ την Ελλάδα,
και ω λόγος πρωταγροίκητος! του Γολγοθά το σύγνεφο
πήρε την άσπρη ομηρική, του Ολύμπου λαμπεράδα.

Τα είδωλα τ’ αφρόντιστα και τα πασίχαρα έφυγαν,
αλλ’ ούτε πια μεθάει τη γη το ασκητικό μεθύσι,
ας λάμπει η μυστική χαρά στα γαλανά υπερκόσμια·
είν’ εδώ κάπου μια ζωή, και είν’ άξια για να ζήσει.

Με τα κλαδιά της φοινικιάς νέα ωσαννά λαχτάρισα
σ’ εσένα, ω Γη Πανάγια και ω πρώτη μου πατρίδα.
Σ’ εσέ γυρνώ, Ιερουσαλήμ, κ’ ένα τραγούδι φέρνω σου·
Είναι πλασμένο από ψυχή και από φωνή Ελληνίδα!

db – [2fA]

"Τοῦ Τιμίου Σταυροῦ "

Ἑορτή τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ
-  Από ομιλία του Μητρ. Σερβίων καί Κοζάνης κυρού Διονυσίου

….

Ἡ σημερινὴ ἑορτὴ εἶναι μιὰ ἑορτὴ χαρμόσυνη μαζὶ καὶ πένθιμη· μιὰ ἡμέρα σὰν τὴν Μεγάλη Παρασκευή, ὅπου ὅλοι οἱ χριστιανοὶ ἑορτάζομε τὴν νίκη τοῦ Σταυροῦ, μὰ καὶ πενθοῦμε καὶ νηστεύομε στὴ μνήμη, ὅτι οἱ ἄνθρωποι διέπραξαν τὸ μεγάλο καὶ ἀνήκουστο ἔγκλημα, νὰ καταδικάσουν σὲ θάνατο καὶ νὰ σταυρώσουν τὸν Θεό.

Ὁ σταυρικὸς θάνατος τοῦ Κυρίου εἶναι τὸ ἀκρότατο σημεῖο καὶ τὸ ἀνερμήνευτο μυστήριο τῆς οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. 

Ἀπὸ τὴν ἡμέρα ποὺ γεννήθηκε ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς, πορεύεται γιὰ νὰ φτάση στὸν Σταυρὸ καὶ γιὰ νὰ πέραση ἀπὸ τὸν Σταυρὸ στὴν Ἀνάσταση.

Καὶ ὁμιλεῖ γιὰ ἕνα σταυρό, ποὺ πρέπει νὰ σηκώση κάθε δικός του, ἂν θέλη στ’ ἀλήθεια νὰ ἀκολουθῆ στὰ ἴχνη τὰ δικά του.  …

Ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς δὲν θέλησε ποτὲ νὰ ξεγελάση ἢ νὰ βιάση τοὺς ἀνθρώπους, γιὰ νὰ κάμη ὀπαδούς. Τοὺς καλεῖ ὅλους καὶ τὸν ἀκολουθεῖ ὅποιος θέλει⋅ ὅποιος εἶνσι ἕτοιμος νὰ σηκώση τὸν Σταυρό του καὶ νὰ σταυρωθῆ μαζί του.

Ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς δὲν ἐνδιαφέρεται γιὰ ὀπαδούς, ἀλλὰ θέλει πιστούς, κι ἂς εἶναι καὶ λίγοι. Οἱ ὀπαδοὶ εἶναι νὰ φωνάζουν στὸ δρόμο, οἱ πιστοὶ σηκώνουν τὸν σταυρό τους καὶ σιωποῦν.  ….

Μόνο μὲ τὴν πίστη μποροῦμε νὰ πλησιάσουμε τὸ μυστήριο τοῦ Σταυροῦ, κι εἶναι πάντα ἀξιομνημόνευτα τὰ λόγια τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου:  …

-  Ὅταν, λέγει, ἀφήνωμε τὴν πίστη καὶ προτάσσουμε τὴν δύναμη τοῦ λόγου, καὶ μὲ τὴ διαλεκτικὴ καταργήσουμε τὴν ἀξιοπιστία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, κι ὕστερα ἡττηθῆ ὁ λόγος ἀπὸ τὸ μέγεθος τῶν πραγμάτων, καὶ θὰ ἡττηθῆ ὁπωσδήποτε ὅταν ξεκινάη καὶ βασίζεται στὸ ἀδύνατο ὄργανο τῆς λογικῆς μας, τότε τί γίνεται;

Ἡ ἀδυναμία τοῦ λόγου φαίνεται ἀδυναμία τοῦ μυστηρίου, κι ἔτσι ἡ τέχνη τοῦ λόγου γίνεται αἰτία νὰ χάση τὴν ἀξία του καὶ τὸ θεῖο περιεχόμενό του ὁ Σταυρός. 

Γιατὶ ἡ πίστη εἶναι ποὺ συμπληρώνει καὶ στηρίζει τὸν ἀνθρώπινο λόγο.

Αὐτὸ καὶ μένα σήμερα μὲ φέρνει σὲ πολὺ δύσκολη θέση. Δὲν εἶμαι σίγουρος κι ἐγὼ ποὺ σᾶς ὁμιλῶ πόσο πιστεύω, καὶ δὲν ξέρω καὶ σεῖς ποὺ μὲ ἀκοῦτε πόσο πιστεύετε.

Πῶς λοιπὸν νὰ σᾶς πῶ καὶ πῶς νὰ σᾶς πείσω, πὼς κι ἐγὼ σηκώνω τὸν σταυρό μου; 

Πῶς νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὸ μυστήριο τοῦ Θεοῦ; Καὶ πῶς τὸν λόγο σήμερα γιὰ τὸν Σταυρὸν, νὰ τὸν κάμω καλοδεχούμενο;  -


Ὅσο κι ἂν ὀμορφήνωμε ρητορικὰ τὸν λόγο καὶ τὸν στηρίξουμε διαλεκτικά, ὁ Σταυρὸς παραμένει τὸ μυστήριο τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ δράμα τὸ δικό μας, τὸ ματωμένο ξύλο, τὸ θανατικὸ ὄργανο, τὸ σύμβολο τοῦ χρέους, τῆς αὐταπάρνησης καὶ τῆς θυσίας.

Δὲν κερδίζω τίποτε καὶ δὲν κερδίζομε ὅλοι μας, νὰ θέλωμε νὰ παρουσιάσουμε τὸ κήρυγμα τοῦ Σταυροῦ γιὰ εὔκολο πράγμα. 

Τὸ πιὸ προσωπικὰ ὑπεύθυνο καὶ ἡ πιὸ ἀξιόπιστη μαρτυρία τῆς πίστεως εἶναι νὰ σηκώνης μὲ συνέπεια τὸ σταυρό σου καὶ νὰ πεθαίνης γιὰ τὸ Χριστὸ καὶ τὸ Εὐαγγέλιο⋅«ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου».

Νὰ πεθαίνης, ὄχι γιὰ νὰ ὠφεληθῆ ὁ Χριστός, ἀλλὰ γιὰ νὰ ζήσης ἐσύ. 

Αὐτὴ εἶναι ἄλλη μιὰ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ ὀπαδοῦ καὶ τοῦ πιστοῦ. 

Ὁ ὀπαδὸς φωνάζει καὶ σκοτώνεται γιὰ κάποια ἰδεολογία καὶ γιὰ τὸν ἀθέατο ἀρχηγό του⋅ ὁ πιστὸς σηκώνει τὸν σταυρό του κι ἀκολουθεῖ τὸν Χριστὸ γιὰ τὴ σωτηρία του. 

Γιατὶ εἶναι ἀλήθεια, ὅτι «οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία...»  ….

Ὁ Σταυρὸς εἶναι τὸ μυστήριο τῆς πίστεως καὶ ἡ δύναμη τῆς Ἐκκλησίας⋅ 
κι οἱ ἀληθινοὶ χριστιανοὶ ἕνα ξέρουν, τὸν Σταυρὸ τοῦ Κυρίου, ποὺ ὁδηγεῖ στὴν Ἀνάσταση καὶ τὴν καινὴ κτίση.

Αὐτὴ ἡ «καινὴ κτίσις», ἡ καινούργια δημιουργία, εἶναι ὁ κόσμος τῆς Ἐκκλησίας, ἕνας κόσμος πού, περνώντας ἀπὸ τὴ θλίψη τοῦ Σταυροῦ, καθαίρεται καὶ κάθε μέρα ἀνασταίνεται καὶ μεταμορφώνεται, γιὰ νὰ περάση ἀπὸ τὴ θνητότητα στὴν ἀθανασία κι ἀπὸ τὴ φθορὰ στὴν ἀφθαρσία.

antifono – [2fA]

- Στο εκκλησάκι του Σταυρού

ΣΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

Κανένας γύρω μου φοβούμαι,
δεν δίνει σημασία στα κύματα αδιαφορίας
που με ορμή ακατανόητη
τρέχουν ξωπίσω μας
μας προσπερνούν
σαν ερινύες άκαρδες
εισρέουν ύπουλα στα δάκρυα μας
τα αφυδατώνουν χωρίς οίκτο
νοθεύουν την πικρία μας
με ανούσιες γεύσεις υπόγλυκες
που ποτέ δεν συναντήσαμε
σε τόσα και τόσα
δείπνα αποχαιρετισμού -

γκριζάρουν τους λαμπρούς χρωματισμούς
της νύχτας
στις φυσικές αισθήσεις μας
με πλαστικές εικονικές προκλήσεις
και επιχειρούν επίμονα
προσωπικά σ’ εμένα, να αλλοιώσουν
την αίσθηση εσπερινού
που ανέγγιχτη κρατώ σαν φυλαχτό,
γονατιστή
βράδυ παραμονής
στην πάλλουσα πλαγιά απ' των κεριών
τις σιωπηλές φλογίτσες
των ανερχόμενων προσκυνητών.



Φωτο  - alithiafm

M [2fA]

"Κεκλεισμένων των θυρών "

Νικηφόρος Βρεττάκος  -  Κεκλεισμένων των θυρών

Αυτή την τραχύτητα
των λέξεων, ψυχή μου, πώς τη μπορείς;
Χαμήλωσε τώρα ή σώπασε
όπως οι πέτρες ή όπως
ο άλαλος πόνος ή άλλαξε.
Γίνου κάτι άλλο - κάτι σαν την αφή
του ήλιου στα δάχτυλα
του τυφλού.

Κλείσου τώρα και γνέσε,
μαλλί του ήλιου, το αίμα σου,
ζώσε τον κόσμο. Γίνου κλωστές,
ώρα να υφάνουμε.

Χρειάζεται ο καιρός ρούχα ψυχή μου,
για ώρες βροχής, για ώρες ανέμου,
για ώρες αφέγγαρης λύπης
και νύχτας.
Γύρω από την
ερημιά της ελπίδας, χρειάζεται ο κόσμος
έναν ορίζοντα. Γίνου καθώς
απάνω απ’ τους λόφους κάποτε ο Μάης
βροχούλα μετάξινη:
παρηγοριά και φως, στους ώμους
του κόσμου.

[2φΑ]

"O Εθνάρχης Μάρτυρας "

Χρυσόστομος Σμύρνης, ο προστάτης άγιος των Μικρασιατών

Ο εθνομάρτυρας και Άγιος Χρυσόστομος (του οποίου τιμούμε τη μνήμη σήμερα, 11 Σεπτεμβρίου), γεννήθηκε στις 8 Ιανουαρίου του 1867 στην Τριγλία της Βιθυνίας (επαρχία Προύσας), στην Προποντίδα της Μικράς Ασίας.

Ήταν γιος του Νικολάου Καλαφάτη και της Καλλιόπης Λεμονίδου, οι οποίοι απέκτησαν συνολικά οκτώ παιδιά, τέσσερα αγόρια και τέσσερα κορίτσια. 

Ο πατέρας του ήταν νομομαθής και αντιπροσώπευε συμπολίτες του ενώπιον των τουρκικών δικαστηρίων και εκλεγόταν δημογέροντας. 

Η μητέρα του ήταν ευλαβής χριστιανή και αναφέρεται ότι τον είχε τάξει στην Παναγία.

Στις 11 Μαρτίου 1910 ο Χρυσόστομος ανέλαβε υπηρεσία, ως Μητροπολίτης Σμύρνης.

Η δραστηριότητα του επεκτάθηκε σε όλα τα επίπεδα της κοινοτικής ζωής - ποιμαντικό, εθνικό, κοινωνικό, εκπαιδευτικό, φιλανθρωπικό - με πρωτοποριακή πρωτοβουλία το μεγάλο κοινωνικό έργο δημιουργίας των ευαγών ιδρυμάτων και αθλητικών εγκαταστάσεων για τη νεολαία.

Ο υπουργός θρησκευμάτων του Σουλτάνου ζήτησε την ανάκληση του από την Σμύρνη καθώς οι τουρκικές αρχές είχαν θορυβηθεί έντονα από την πολυσχιδή δράση του υπέρ του Ελληνισμού.

Στις 20 Αυγούστου 1914 Τούρκοι αστυνομικοί απομακρύνουν τον Μητροπολίτη και τον οδηγούν στην Κωνσταντινούπολη. 

Ο Χρυσόστομος επιστρέφει στη Σμύρνη μετά την Ανακωχή του Μούδρου το 1918, ενώ η υποδοχή του πίσω στην πρωτεύουσα της Ιωνίας ήταν παλλαϊκή.

Κατά τα έτη 1919 έως 1922, οπότε και η περιοχή της Σμύρνης βρισκόταν υπό Ελληνική Διοίκηση, ο Χρυσόστομος αναδείχθηκε ως ο Εθνάρχης του Μικρασιατικού Ελληνισμού.

Με την κατάρρευση του μικρασιάτικου μετώπου τον Αύγουστο του 1922 ζητούσε έντονα από την Ελληνική Κυβέρνηση τρόπους, έως και την ύστατη στιγμή, για την διάσωση του Ελληνισμού από την επερχόμενη σφαγή.

Παρά τις προτάσεις που του έγιναν να αποχωρήσει ασφαλής από τη Σμύρνη, καθώς το μέτωπο κατέρρεε, ο Χρυσόστομος αρνήθηκε να εγκαταλείψει το ποίμνιό του.

Ένας Τούρκος αξιωματικός μετέβη μαζί με δυο στρατιώτες στα γραφεία της Μητρόπολης και τον οδήγησε στον Νουρεντίν Πασά, τον Τούρκο Αρχιστράτηγο, ο οποίος παρέδωσε τον Μητροπολίτη στον όχλο, από τον οποίο βρήκε μαρτυρικό θάνατο στις 27 Αυγούστου 1922.

Ο άγιος Χρυσόστομος έχει καθιερωθεί, ως ο προστάτης άγιος των Μικρασιατών.

Πίνακας – έργο του Φίκου (για το περιοδικό της ΠειραϊκήςΕκκλησίας)

panionianea – [2fA]

"September 11 "

SEPTEMBER  11,  2001

Χρειάζεται ο καιρός ρούχα ψυχή μου,
για ώρες βροχής, για ώρες ανέμου,
για ώρες αφέγγαρης λύπης
και νύχτας.

Ν. Βρεττάκος

[2fA]

"Απλά ερωτήματα "

Από το "ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ" του π. Αλεξάνδρου Σμέμαν

Τετάρτη, 10 Σεπτεμβρίου 1980

Γενικά, νιώθω όλο και πιο αποξενωμένος, απομακρυσμένος απ’ όσα έχω να κάνω. 

Παίζω όλους μου τους ρόλους – Σεμινάριο και θεολογία, Εκκλησία, Ρώσοι εμιγκρέδες, αλλά κυριολεκτικά «ρόλους».

Δεν ξέρω πώς ν’ αποτιμήσω αυτούς τους ρόλους, τι είναι. 

Ίσως απλή τεμπελιά, ίσως κάτι βαθύτερο. Για να είμαι τίμιος, δεν γνωρίζω. 

Το μόνο που ξέρω είναι πως αυτή η αποξένωση δεν με κάνει δυστυχισμένο.

Ουσιαστικά είμαι αρκετά ευχαριστημένος με τη μοίρα μου και δεν θα ήθελα κάποια άλλη. 

Κατά κάποιο τρόπο, μου αρέσει ο καθένας απ’ αυτούς τους ρόλους, ο καθένας απ’ αυτούς τους κόσμους, και μάλλον θα έπληττα αν τους στερούμουν. 

Αλλά δεν μπορώ να ταυτιστώ μαζί τους.

Σκέφτομαι χονδρικά ως εξής: έχω μια εσωτερική ζωή, αλλά η πνευματική μου κρατιέται χαμηλά. Ναι, έχω πίστη, αλλά με ολοκληρωτική απουσία ενός προσωπικού μαξιμαλισμού, τον όποιο τόσο προφανώς απαιτεί το Ευαγγέλιο.

Απ’ την άλλη πλευρά όλα όσα διαβάζω για την πνευματική ζωή, όλα όσα βλέπω στους ανθρώπους που τη ζουν, κάπως με ερεθίζουν. 

Τi συμβαίνει; Είναι αυτοάμυνα, είναι φθόνος μου γι’ αυτούς που τη ζουν, και γι’ αυτό μια επιθυμία να τη δυσφημίσω;

Κατόπιν τυχαία, διάβασα ένα απόσπασμα από τον άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο, για την ανάγκη να μισήσεις το σώμα σου, και αμέσως ένιωσα πως όχι μόνο ό,τι χειρότερο υπάρχει μέσα μου, αλλά και κάτι άλλο είναι που δεν συμφωνεί μ’ αυτό, που δεν το δέχεται.

Απλά ερωτήματα για μια απλή επίγεια ανθρώπινη ευτυχία:

για τη χαρά που ξεπερνά τον φόβο του θανάτου· 

για τη ζωή στην οποία μας έχει καλέσει ο Θεός· 

για το γιατί και το πώς λάμπει ο ήλιος·

για το ποιοι είναι οι ορίζοντες της Λαμπέλ, οι απαλοί λόφοι της που σκεπάζονται από δένδρα, ο απέραντος ουρανός της και οι λαμπρές ακτίνες του ήλιου. 

Απλά ερωτήματα!

[2fA]

"Αρχίζει το ματς "

Οι γαλάτες της Νέας Σμύρνης...
Γράφει ο Λουζιτανός

[…. ]

Υπάρχουν ήδη πολλά άρθρα και πηγές που μπορεί κανείς να βρει στοιχεία για τη διαφθορά, την αδικία, αλλά και την ανισότητα που θεσμοθετείται από την ευρωπαϊκή ομοσπονδία ποδοσφαίρου, όλοι μας δε ξέρουμε το καθεστώς που διέπει τα ελληνικά δεδομένα. 

Ο σκοπός του άρθρου είναι κυρίως συμβουλευτικός: τι μπορώ να κάνω εγώ;

Η απάντηση είναι: λίγα και απλά πράγματα, τα οποία ως ιδέες τα έχω κάνει μια λίστα για να μην σας κουράσω, δανειζόμενος στοιχεία από γνωστό κόμικ:

- Να σκέφτεσαι πάντα, ότι ως Πανιώνιος, είσαι ένας Γαλάτης σε ένα απομακρυσμένο μα ανυπότακτο χωριό μέσα σε έναν ρωμαιοκρατούμενο κόσμο. 

Σε κάποια στιγμή της ζωής σου έπεσες μέσα στο καζάνι με το μαγικό ζωμό του ποδοσφαίρου και έκτοτε βάφτηκες κόκκινος και μπλε. 

Κράτα το ρομαντισμό σου στην ομάδα που υποστηρίζεις. 

- Απόλαυσε το χωριό σου. Ασχολήσου με την προσωπική ευχαρίστηση από το ποδόσφαιρο. 

Παίξε εσύ, οι φίλοι σου, τα παιδιά σου (αν έχεις), πήγαινε και στο γήπεδο με καλή διάθεση, ευχαριστήσου το άθλημα και απόλαυσε τα θετικά του στοιχεία, που δε θα βρεις πια στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο.

- Προστάτεψε το χωριό σου και μην αναζητάς μνεία στις καθεστωτικές εκπομπές. 

Αντίθετα, όταν ακούς μνεία για τον Πανιώνιο να παραξενεύεσαι και να πονηρεύεσαι 

(βλ. η αναστάτωση που προκλήθηκε με Μπακασέτα, Ουζουνίδη, κλπ.).

- Πάντα στην άκρη του μυαλού σου να θυμάσαι, ποιοι κανόνες διέπουν το επαγγελματικό ποδόσφαιρο και ποιος κάνει το κουμάντο σε αυτό. 

Μην αφήνεις την ψυχολογία σου να αναλώνεται και να ανακατεύεται μέσα στη σαπίλα που επικρατεί γύρω, με την ελπίδα ότι κάτι μπορεί να αλλάξει.

Η φύση διδάσκει:
σε ένα καλάθι με σάπια μήλα, αν βάλεις ένα καλό, τι περιμένεις ότι θα γίνει;
Θα φτιάξουν τα σάπια;

panionianea – [2fA]

"Διακριτικά.. "

Ιωάννης Δρακωνάκης Αντιστράτηγος ε.α
επίτιμος Διοικητής της 1ης Μεραρχίας

-  από ανοικτή επιστολή του στο facebook

[…. ]

Ρωτήσετε στελέχη όλων των βαθμών και όλων των κλάδων,
αυτούς που περιπολούν στον Έβρο και τα νησιά ή βρέχονται από τα νερά
του Αιγαίου πλέοντας στην επιφάνεια ή κάτω από αυτήν
ή αγρυπνούν στις βραχονησίδες ή κάθονται στο πιλοτήριο του F-16
περιμένοντας την εντολή για αναχαίτιση – ….

….

Αισθάνεστε τα G στο σώμα σας, που νιώθουν οι ήρωες πιλότοι μας;

Αισθάνεστε την πίεση του νερού και το άγχος της μοναξιάς
του βατραχανθρώπου, που κολυμπά εν καταδύσει με μόνο σύντροφο
την πυξίδα και το φόρτο του;

Νιώθετε αυτό που νιώθει ο αλεξιπτωτιστής, όταν περιμένει να ανάψει
το πράσινο για να πηδήξει στο κενό από το αεροπλάνο, βλέποντας
από κάτω του μόνο μαύρο σκοτάδι;

Νιώθετε όπως ο πεζοναύτης, που κατεβαίνει από το αρματαγωγό
στην αποβατική άκατο μεταμεσονύχτιες ώρες, στη μέση του πουθενά;

Αισθάνεστε όπως ο πυροτεχνουργός, όταν πλησιάζει να εξουδετερώσει
την βόμβα;

… όλοι αυτοί που κόσμησαν τους ώμους και το στήθος τους με διακριτικά,
έχουν θυσιάσει πολλά…

drakonakis

fb – [2fA]